Hãng thông tấn Xinhua (Trung Quốc) đưa tin, dự án gồm quá trình xây dựng tuyến đường thủy mới tại đập Tam Hiệp và mở rộng năng lực thông hành tại đập Gezhouba.
Được thiết kế để tiếp nhận các tàu có trọng tải lên tới 10.000 tấn, đây là dự án chưa từng có về quy mô và độ phức tạp. Theo Global Times (Trung Quốc), dự án được triển khai sau hơn một thập niên nghiên cứu và thiết kế, cùng hàng chục năm chuẩn bị về công nghệ, với tổng vốn đầu tư khoảng 77,2 tỷ nhân dân tệ (11,4 tỷ USD).
Trên thực tế, lưu lượng hàng hóa vận chuyển qua đoạn Tam Hiệp trên sông Dương Tử, kéo dài từ thành phố Nghi Xương thuộc tỉnh Hồ Bắc đến thành phố Trùng Khánh, đã tăng trưởng nhanh chóng trong nhiều năm qua.
Tổng lượng hàng hóa đi qua đập Tam Hiệp trong năm 2025 đã đạt 173 triệu tấn, vượt xa công suất thiết kế. Điều này khiến việc đẩy nhanh xây dựng dự án đường thủy mới Tam Hiệp trở nên cần thiết và cấp bách.
Dự án tuyến đường thủy mới gồm hai phần. Phần thứ nhất là xây dựng luồng hàng hải mới ở phía Bắc hệ thống âu tàu hai tuyến hiện hữu tại đập Tam Hiệp với tổng chiều dài khoảng 6.680 m.
Phần thứ hai được triển khai tại đập Gezhouba, trong đó dự án nâng cấp năng lực thông hành đường thủy sẽ tháo dỡ âu tàu số 3 hiện có, xây dựng hai âu tàu một cấp mới, đồng thời mở rộng và tăng độ sâu các kênh dẫn tàu ở cả thượng lưu và hạ lưu.
Dưới đây là video về việc Trung Quốc khởi động dự án đường thủy quy mô lớn trên con sông dài thứ ba thế giới (nguồn: Xinhua):
Vành đai kinh tế sông Dương Tử trải dài qua 11 tỉnh và thành phố, chiếm hơn 40% dân số và GDP của Trung Quốc. Gần 200 trong số 500 doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc đặt trụ sở hoặc hoạt động dọc theo con sông này. Một trong những trụ cột bảo đảm vận hành hiệu quả vành đai kinh tế là mạng lưới vận tải đường thủy trên sông Dương Tử.
Theo Xinhua, sau khi dự án hoàn thành, đập Tam Hiệp sẽ có bốn tuyến âu tàu cùng một thang nâng tàu, với tổng năng lực thông hành đạt 336 triệu tấn mỗi năm. Trong khi đó, đập Gezhouba sẽ vận hành bốn tuyến âu tàu, với tổng năng lực thông hành hằng năm đạt 360 triệu tấn.
Tam Hiệp, đoạn dài khoảng 200 km trên sông Dương Tử được tạo thành bởi ba hẻm núi Qutang, Wuxia và Xiling từ lâu đã giữ vai trò trung tâm trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm kiểm soát lũ lụt và cải thiện hoạt động giao thông đường thủy trên dòng sông này.
Công trình đập Tam Hiệp được khởi công xây dựng năm 1994 và hồ chứa bắt đầu tích nước vào năm 2003. Kể từ đó, dự án đã đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng chống lũ, phát điện và bảo đảm hoạt động vận tải thủy trên sông Dương Tử.
