Theo thông báo của Quốc vụ viện Trung Quốc, nước này dự kiến đến năm 2025 phát triển “hệ thống điều chỉnh thời tiết”, dựa trên đột phá trong nghiên cứu và công nghệ. Kênh CNN (Mỹ) đưa tin trong 5 năm tới, một khu vực rộng khoảng 5,5 triệu km vuông sẽ được phủ mưa hoặc tuyết nhân tạo. Trong khi đó, 580.000 km vuông được “che chở” bởi công nghệ ngăn mưa đá.
Thông báo cũng bổ sung rằng chương trình này sẽ hỗ trợ khắc phục hậu quả thảm họa thiên nhiên, sản xuất nông nghiệp, phản ứng khẩn cấp với cháy rừng, xử lý hạn hán hoặc nhiệt độ cao bất thường.
Từ lâu Trung Quốc đã tìm cách kiểm soát thời tiết để bảo vệ khu vực sản xuất nông nghiệp, đảm bảo bầu trời quang đãng cho một số sự kiện đặt biệt. Năm 2018, Trung Quốc hình thành mưa nhân tạo trước khi khai mạc Olympic Bắc Kinh 2008 để giảm sương mù và tránh mưa. Nhiều sự kiện chính trị tổ chức tại Bắc Kinh đều diễn ra trong điều kiện thời tiết đẹp với bầu trời trong xanh, bắt nguồn từ động thái điều chỉnh thời tiết và đóng cửa các nhà máy lân cận.
Việc hình thành mưa nhân tạo đã có trong nhiều thập niên với cơ chế là phun bạc iodide vào các đám mây nhiều ẩm. Sau đó, mây trở nên “nặng” hơn và gây mưa. Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ vào đầu năm nay đã đăng tải kết quả nghiên cứu cho thấy “mưa nhân tạo có thể kích thích tuyết rơi ở một khu vực rộng lớn nếu điều kiện thời tiết cho phép”.
Trong khoảng thời gian từ 2012-2017, Trung Quốc đã chi trên 1,34 triệu USD cho các chương trình điều chỉnh thời tiết. Xinhua trong năm 2019 đưa tin điều chỉnh thời tiết giúp giảm 70% thiệt hại do mưa đá gây ra tại vùng Tân Cương (Trung Quốc).
Việc Trung Quốc đẩy mạnh công nghệ điều chỉnh thời tiết đã khiến Ấn Độ phải để mắt. Nền nông nghiệp Ấn Độ vốn phụ thuộc nhiều vào mùa mưa nhưng biến đổi khí hậu khiến tình trạng thời tiết này trở nên khó đoán hơn.
CNN đánh giá Trung Quốc đang tham vọng hơn với các dự án điều chỉnh thời tiết, đặc biệt là thời điểm nước này phải chịu tác động của biến đổi khí hậu. Nhưng những tác động từ bàn tay con người cho mục đích giảm nhiệt độ phần nào sẽ tạo ra hậu quả không thể lường trước.
Chuyên gia Dhanasree Jayaram tại Viện giáo dục Cấp cao Manipal tại Karnataka (Ấn Độ) nhận định: “Khi không có quy định cụ thể, động thái của một quốc gia có thể ảnh hưởng tới nhiều nước khác”.
