Nền tảng Aishenxing-1 01, được cải hoán từ tầng trên của tên lửa thương mại, đã hoàn thành sứ mệnh thử nghiệm kéo dài hai năm, mở ra hướng tận dụng các tầng tên lửa sau khi kết thúc nhiệm vụ phóng.
Công ty vũ trụ tư nhân Trung Quốc Galactic Energy ngày 26/8 thông báo Aishenxing-1 01 đã hoàn tất thành công sứ mệnh thử nghiệm kéo dài hai năm trên quỹ đạo. Đây là nền tảng quỹ đạo hoạt động dài ngày đầu tiên của Trung Quốc được cải hoán từ tầng trên của một tên lửa thương mại.
Ở giai đoạn cuối, nền tảng sử dụng hệ thống động lực kiểm soát tư thế quỹ đạo do Galactic Energy tự phát triển để thực hiện thao tác rời quỹ đạo chính xác.
Theo Global Times, Galactic Energy cho biết rằng đây là lần đầu một doanh nghiệp Trung Quốc hoàn tất toàn bộ chu trình công nghệ từ đưa tầng tên lửa vào quỹ đạo, cải hoán và cơ động, thử nghiệm trong không gian đến rời quỹ đạo có kiểm soát.
Thông thường, tầng trên của tên lửa sẽ kết thúc nhiệm vụ sau khi thả vệ tinh. Aishenxing-1 được thiết kế để biến bộ phận này thành nền tảng dịch vụ đa năng có thể hoạt động lâu dài trong không gian. Hệ thống được nâng cấp ở các hạng mục quan trọng như kiểm soát nhiệt, cung cấp điện và điều khiển tư thế.
Aishenxing-1 01 được phóng ngày 6/6/2024 bằng tên lửa Ceres-1 Y13. Nền tảng ban đầu đi vào quỹ đạo đồng bộ Mặt trời ở độ cao 535 km. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ đưa các vệ tinh chính lên quỹ đạo, tầng trên của tên lửa được cấu hình lại, hiệu chỉnh hệ thống và cơ động lên quỹ đạo hoạt động ở độ cao 580 km.
Trong hai năm hoạt động, Aishenxing-1 01 thực hiện kiểm tra chức năng toàn hệ thống và đánh giá khả năng thích ứng với môi trường không gian dài hạn. Nền tảng cũng mang theo nhiều tải trọng thương mại để thử nghiệm công nghệ, trong đó có các hệ thống động cơ điện lực đẩy cấp millinewton.
Dữ liệu thu thập trực tiếp trong môi trường không gian giúp khách hàng kiểm chứng linh kiện mới, đánh giá công nghệ tiên tiến và phục vụ quá trình cải tiến sản phẩm.
Galactic Energy cho biết hệ thống động lực điều khiển tư thế do công ty phát triển đã hoạt động ổn định trong điều kiện không gian khắc nghiệt, đồng thời duy trì hiệu quả sau thời gian dài lưu trữ nhiên liệu.
Việc hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ đã chứng minh tính khả thi về kỹ thuật và khả năng thương mại hóa mô hình tái sử dụng tầng tên lửa kết hợp dịch vụ trên quỹ đạo.
Galactic Energy đã tiếp tục phát triển nền tảng thứ hai. Aishenxing-1 02 được phóng vào tháng 9/2025 trong một nhiệm vụ sử dụng tên lửa Queqiaoxian, giúp công ty hình thành năng lực cung cấp dịch vụ trên quỹ đạo bằng hai nền tảng.
Doanh nghiệp cho biết các nền tảng này có thể hỗ trợ nhiều đợt phóng chung thương mại hơn và phục vụ nhiều loại tải trọng trong tương lai.
Công ty cũng dự kiến phóng một nền tảng quỹ đạo chuyên dụng để thử nghiệm công nghệ điện toán vào năm 2027. Nhiệm vụ tập trung vào các công nghệ như xử lý thông minh trên vệ tinh và tính toán dữ liệu trực tiếp trong không gian.
Việc kéo dài vòng đời của tầng tên lửa từ bộ phận chỉ phục vụ một lần phóng thành nền tảng hoạt động dài hạn được kỳ vọng giúp ngành vũ trụ thương mại giảm chi phí, nâng hiệu quả và rút ngắn thời gian thử nghiệm các công nghệ mới trong môi trường không gian.
