Văn bản gồm 10 điều, quy định cụ thể về cơ sở pháp lý, phạm vi thu, tiêu chuẩn thu, đơn vị thu, chuyến tàu chịu phí, yêu cầu nộp phí, xác minh thông tin, xử lý vi phạm, điều chỉnh linh hoạt và cơ quan giải thích, thời điểm thực thi. Biện pháp nêu rõ các loại tàu được miễn nộp phí, bao gồm: Tàu được đóng tại Trung Quốc; tàu chỉ vào Trung Quốc để sửa chữa, không chở hàng; tàu được cơ quan có thẩm quyền xác định thuộc diện miễn trừ khác.
Quy định cũng yêu cầu chủ tàu hoặc đại lý phải báo cáo thông tin cho cơ quan quản lý hàng hải trước khi tàu dự kiến cập cảng Trung Quốc, đồng thời nêu rõ phạm vi, tiêu chuẩn và thời gian thu phí sẽ được điều chỉnh linh hoạt tùy tình hình thực tế.
Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc khẳng định, việc triển khai thu “phí cảng đặc biệt đối với tàu Mỹ” là biện pháp chính đáng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngành và doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời duy trì môi trường cạnh tranh công bằng trong lĩnh vực vận tải biển quốc tế.
Biện pháp này được ban hành trong bối cảnh Mỹ ngày 17/4/2025 công bố kết quả điều tra theo Mục 301 đối với ngành hàng hải, logistics và đóng tàu của Trung Quốc và tuyên bố từ ngày 14/10/2025 sẽ áp thêm phí dịch vụ cảng đối với tàu do doanh nghiệp Trung Quốc sở hữu, vận hành hoặc đóng tại Trung Quốc, cũng như đối với tàu mang quốc tịch Trung Quốc.
Phía Trung Quốc cho rằng động thái của Mỹ vi phạm nghiêm trọng các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Hiệp định hàng hải Trung - Mỹ, đồng thời gây tổn hại nghiêm trọng đến thương mại hàng hải giữa hai nước.
