Triển lãm đã giới thiệu đến công chúng nhiều tư liệu và hiện vật quý như: đề thi vòng thứ ba, khoa Ất Dậu niên hiệu Tự Đức năm thứ 8 (1855), nghiên mực bằng đá, bằng đồng, ống cắm bút bằng bạc, án thư bằng gỗ, ấn triện bằng đồng của Quốc Sử quán, hộp đựng sắc phong…
Những tư liệu và hiện vật trưng bày tại triển lãm giúp tái hiện một phần bức tranh nền giáo dục và khoa cử thời Nguyễn; những quan điểm của nhà nước quân chủ về giáo dục khoa cử trong lịch sử; những danh nhân khoa bảng của quốc gia thời kỳ này được lưu giữ trong Châu bản, các nguồn tư liệu Hán Nôm và hiện vật của gia đình các vị Tiến sĩ Nho học thời Nguyễn.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục và đào tạo nhân tài, sau khi thống nhất đất nước, Hoàng đế Gia Long đã xuống chiếu tổ chức và định lệ kỳ thi Hương đầu tiên của triều Nguyễn vào năm 1807. Về sau, khi khoa cử đi vào lề lối, triều đình đã tổ chức kỳ thi Hội, thi Đình. Các vị vua triều Nguyễn đều chủ trương đề cao Nho học, có chính sách trọng thị đối với người tài đức.
Những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nền giáo dục Nho học ở Việt Nam suy yếu bởi nền giáo dục Tây học thay thế từng bước và đi đến chiếm lĩnh toàn bộ xã hội. Năm 1906, thực dân Pháp bắt đầu cải cách nền giáo dục, khoa cử trên toàn Đông Dương. Ở Kinh đô Huế, khoa thi Hương cuối cùng diễn ra vào năm 1918 và năm 1919 là khoa thi Hội cuối cùng, sau đó Hoàng đế Khải Định ban Dụ tuyên bố về việc áp dụng Luật “Giáo dục mới” vào ngày 14/7/1919, chính thức đặt dấu chấm hết cho khoa cử Nho học để chuyển sang hệ thống giáo dục Tây học.
Trưng bày chuyên đề “Một thời bút nghiên” mở cửa đến ngày 23/3/2020.
