Công nghệ này giúp du khách tiết kiệm thời gian, có những chuyến đi phù hợp hơn với sở thích cá nhân, đồng thời mở ra cơ hội kinh doanh mới cho ngành du lịch. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đặt ra không ít lo ngại về độ tin cậy của thông tin, nguy cơ các hành trình trở nên giống nhau, tác động đến việc làm và môi trường.
Trong chuyến du lịch Singapore kéo dài 7 ngày cùng con trai 17 tuổi, ông Christophe Thiriet, 57 tuổi, lần đầu tiên không sử dụng bất kỳ cuốn sách hướng dẫn nào. Thay vào đó, ông nhờ ChatGPT xây dựng lịch trình cho 12 buổi tham quan, dựa trên sở thích về thiên nhiên, kiến trúc và ẩm thực. Kết quả vượt ngoài mong đợi khi ông thực hiện khoảng 80% các hoạt động và địa điểm ăn uống được gợi ý mà không cần kiểm tra trước. Điều đáng chú ý là ông Thiriet không phải người đam mê công nghệ, mà là một chuyên gia trong ngành du lịch, hiện điều hành một chuỗi khách sạn tại Pháp.
Trường hợp này phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến. Thay vì mất nhiều giờ tìm kiếm thông tin trên các trang mạng, du khách chỉ cần đưa ra yêu cầu về sở thích, thời gian và điều kiện di chuyển để nhận được những gợi ý tương đối chi tiết.
Ông Erwan Simon, nhà sáng lập công ty GenIA và đồng tác giả cuốn sách về sự chuyển đổi của ngành du lịch dưới tác động của AI, nhận định ngành này đang đứng trước một bước ngoặt lớn, trong đó AI đóng vai trò thúc đẩy thay đổi. Hiện nay, du khách chủ yếu sử dụng công nghệ để lựa chọn điểm đến, nhưng phạm vi ứng dụng đang nhanh chóng mở rộng.
Trong tương lai, AI có thể không chỉ gợi ý mà còn trực tiếp đặt vé máy bay, khách sạn, dịch vụ tham quan và điều chỉnh lịch trình theo thời tiết, lượng khách tại các điểm du lịch hoặc yêu cầu phát sinh. Kính thông minh tích hợp AI có thể giới thiệu lịch sử các địa danh ngay trong lúc tham quan, trong khi tai nghe phiên dịch giúp du khách giao tiếp thuận tiện hơn ở nước ngoài.
Không chỉ người đi du lịch, các doanh nghiệp cũng đang đẩy mạnh ứng dụng AI để nâng cao hiệu quả hoạt động. Công nghệ này được sử dụng để xây dựng nội dung quảng bá bằng nhiều ngôn ngữ, xử lý hóa đơn, thống kê lượng khách, sắp xếp lịch nhận phòng và dọn phòng khách sạn. Đặc biệt, AI còn giúp điều chỉnh giá dịch vụ theo nhu cầu thị trường nhằm tăng doanh thu.
Các tập đoàn lớn đang đi đầu trong xu hướng này. Cuối tháng 9, tập đoàn khách sạn Accor triển khai rộng rãi trợ lý AI mang tên All Concierge, hỗ trợ 11 ngôn ngữ. Công cụ này có thể giới thiệu điểm đến và khách sạn theo sở thích, cung cấp thông tin về cơ sở lưu trú, kết nối khách hàng với hệ thống đặt phòng và hỗ trợ sau bán hàng. Dự kiến từ năm 2027, dịch vụ sẽ mở rộng sang vé máy bay, thuê ô tô và các hoạt động du lịch thông qua mạng lưới 120 đối tác.
Accor cũng đang thử nghiệm với Google một phương thức giao dịch mới, trong đó AI có thể tham gia trực tiếp vào quá trình tìm kiếm và mua dịch vụ. Sự thay đổi này đang làm biến chuyển cách các doanh nghiệp tiếp cận khách hàng. Nếu trước đây họ chủ yếu tìm cách xuất hiện ở vị trí cao trên các công cụ tìm kiếm, thì nay mục tiêu còn là được AI đưa vào câu trả lời khi người dùng yêu cầu tư vấn chuyến đi.
Các nền tảng Booking, Expedia, Evaneos và tập đoàn Accor nằm trong số những doanh nghiệp sớm hợp tác với OpenAI. Khoảng 400 doanh nghiệp du lịch hiện đã có ứng dụng tích hợp trên ChatGPT, với kỳ vọng thu hút thêm khách hàng và dẫn họ đến các trang đặt dịch vụ của mình. Theo bà Vanessa Heydorff, Tổng giám đốc Booking tại Pháp, mục tiêu là giúp khách hàng chuyển từ tìm ý tưởng du lịch sang lựa chọn và đặt dịch vụ một cách thuận tiện hơn.
Tuy nhiên, sự phát triển của AI không mang lại lợi ích đồng đều cho tất cả doanh nghiệp. Ông Michel Durrieu, Tổng giám đốc chuỗi khu cắm trại Huttopia, cho rằng công nghệ này có thể giúp những điểm đến nhỏ quảng bá hiệu quả hơn nhờ khả năng tạo nội dung phong phú bằng nhiều ngôn ngữ. Ngược lại, nếu không được kiểm soát, AI có nguy cơ ưu tiên các thương hiệu lớn hoặc những nền tảng đặt phòng có tiềm lực công nghệ mạnh, khiến các doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận khách hàng.
Một vấn đề khác là tình trạng tập trung khách du lịch tại những điểm đến nổi tiếng. Hiện khoảng 80% du khách tập trung trên 20% diện tích lãnh thổ Pháp. Một số chuyên gia kỳ vọng AI có thể phân tán dòng khách bằng cách giới thiệu những địa điểm ít người biết đến, phù hợp với thời tiết và lượng khách thực tế.
Tuy nhiên, ông Jean-Michel Blanc, giảng viên kinh tế du lịch tại Đại học Paris I Panthéon-Sorbonne, tỏ ra hoài nghi. Theo ông, nếu người dùng đưa ra yêu cầu quá chung chung, AI thường đề xuất những địa danh quen thuộc, khiến các hành trình ngày càng giống nhau. Ngay cả khi được gợi ý những lựa chọn khác, phần lớn du khách vẫn muốn đến các địa điểm nổi tiếng mà họ đã dự định tham quan.
Tác động đối với việc làm cũng chưa thể đánh giá đầy đủ. Một số công việc có thể thay đổi hoặc biến mất, nhưng các chuyên gia cho rằng AI khó thay thế hoàn toàn sự tiếp xúc trực tiếp giữa con người với nhau.
Tại Pháp, khoảng 4.500 đại lý du lịch có cửa hàng vẫn duy trì hoạt động dù từng nhiều lần được dự báo sẽ biến mất trước sự phát triển của Internet. Ông Christophe Fuss, Tổng giám đốc TUI France, cho biết nhiều khách hàng vẫn đến gặp nhân viên tư vấn sau khi đã tham khảo AI. Họ muốn nghe những trải nghiệm thực tế và được giải đáp các băn khoăn trước khi quyết định.
Tương tự, ông Axel Auschitzky, Giám đốc nhà xuất bản sách hướng dẫn du lịch Routard, nhận định du khách thường kết hợp nhiều nguồn thông tin thay vì thay thế hoàn toàn sách hướng dẫn. Những thông tin được lựa chọn và kiểm chứng trực tiếp tại điểm đến vẫn có giá trị riêng.
Độ chính xác của AI là một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất. Công nghệ này đôi khi đưa ra những địa điểm không tồn tại, giờ mở cửa sai, tuyến đường thiếu hợp lý hoặc đánh giá thấp khoảng cách di chuyển. Cuối tháng 8, ba người leo núi đã phải nhờ lực lượng cứu hộ giải cứu ở độ cao hơn 4.000 mét trên núi Shasta, bang California của Mỹ, sau khi bị lạc đường vì sử dụng bản đồ do AI tạo ra. Một người trong nhóm bị thương.
Ngoài những rủi ro về an toàn, việc phụ thuộc quá nhiều vào AI còn có thể làm giảm niềm vui tự tìm hiểu và chuẩn bị chuyến đi. Theo chuyên gia tư vấn Jean Pinard, quá trình lên kế hoạch cũng là một phần quan trọng của trải nghiệm du lịch, giúp du khách hình dung và háo hức hơn với kỳ nghỉ.
Bên cạnh đó, AI không giải quyết được những khó khăn căn bản của ngành du lịch như giá nhiên liệu, biến đổi khí hậu hay khả năng chi trả, trong bối cảnh khoảng 40% người Pháp không đi nghỉ hằng năm.
Bản thân công nghệ này còn tiêu thụ lượng lớn điện và nước, làm gia tăng sức ép đối với môi trường. Đây là tình thế khó xử đối với các doanh nghiệp theo đuổi du lịch bền vững. Ông Guillaume Jouffre, Chủ tịch GreenGo, nền tảng chuyên cung cấp dịch vụ lưu trú tại Pháp, thừa nhận doanh nghiệp khó cạnh tranh nếu không sử dụng AI. Vì vậy, GreenGo lựa chọn ứng dụng công nghệ một cách có chừng mực, chủ yếu để khuyến khích du khách lựa chọn những chuyến đi gần nhà và ít phát thải carbon hơn.
