Theo kế hoạch của Ủy ban Bầu cử Ấn Độ (ECI), quy trình mang tên “Rà soát chuyên sâu đặc biệt” đang được triển khai tại 9 bang và 3 vùng lãnh thổ liên bang. Đây là một trong những cuộc điều chỉnh danh sách cử tri lớn nhất trong nhiều thập kỷ, với mục tiêu chính thức là cập nhật thông tin, loại bỏ các trường hợp trùng lặp, không hợp lệ hoặc đã qua đời.
Tuy nhiên, phe đối lập cho rằng SIR thực chất đang bị biến thành một cuộc khảo sát quốc tịch trá hình. Tranh luận bùng nổ tại quốc hội Ấn Độ tuần trước, khi các nghị sĩ đối lập cảnh báo quy trình này có thể khiến hàng triệu người nghèo và cử tri thiểu số bị tước quyền bầu cử với lý do là nhập cư trái phép.
Khi SIR được triển khai tại bang Bihar - nơi có dân số khoảng 130 triệu người, hơn 6,5 triệu tên đã bị loại khỏi danh sách cử tri. ECI cho biết các trường hợp này chủ yếu do đã qua đời hoặc chuyển nơi cư trú, song thực tế phát sinh hàng triệu đơn khiếu nại vì nhiều người bị xóa tên vẫn còn sống. Sau cuộc rà soát này, BJP giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử bang, càng làm gia tăng nghi ngờ từ phía đối lập.
Tại bang Tây Bengal, nơi giáp Bangladesh và có tỷ lệ người Hồi giáo cao, phản ứng còn gay gắt hơn. Chính quyền bang do đảng Trinamool Congress (TMC) lãnh đạo cáo buộc SIR mang động cơ chính trị.
Không chỉ ở miền Đông, SIR cũng vấp phải phản đối tại các bang miền Nam như Tamil Nadu và Kerala - những nơi lâu nay do các đảng đối lập kiểm soát.
Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah khẳng định chính phủ đang bảo vệ dân chủ thông qua chính sách phát hiện, xóa bỏ và trục xuất những người không đủ tư cách cử tri. BJP bác bỏ mọi cáo buộc phân biệt đối xử, nhấn mạnh SIR chỉ là một biện pháp hành chính nhằm làm sạch danh sách cử tri.
ECI khẳng định quy trình được tiến hành theo luật định và phủ nhận mọi cáo buộc thiên vị chính trị. Theo cơ quan này, danh sách cử tri cuối cùng sau rà soát sẽ được công bố vào tháng 2/2026, sau khi thời hạn thực hiện tại nhiều bang được gia hạn thêm vài tuần.
