Trai tráng cởi trần, đóng khố vật cầu nước ở làng Vân

Lễ hội vật cầu nước thôn Yên Viên (còn gọi là làng Vân) xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang với nhiều hoạt động đặc sắc. Tại sân đình làng, 16 trai tráng cởi trần, đóng khố đua nhau đưa quả cầu gỗ 20 kg vào hố của đội bạn.

Làng Vân Hà (xưa có tên gọi là Yên Viên, tên tục gọi là làng Vân), huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, một lễ hội mang đậm tính lịch sử, độc đáo, vui vẻ, kịch tính và "độc nhất vô nhị" của làng.

Đây còn là trò chơi mang nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Chú thích ảnh
Lễ hội vật cầu nước được tổ chức trên sân chính của đền thờ Thánh Tam Giang, có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống
Chú thích ảnh
Nước đổ vào sân Đền cũng phải là nước sông Cầu do hai hoặc bốn cô gái nết na, chưa chồng, mặc trang phục truyền thống của phụ nữ vùng Kinh Bắc, gánh nước từ sông Cầu đổ vào sân.
Chú thích ảnh
Quả cầu làm bằng gỗ lim, đường kính 35 cm, nặng khoảng 20 kg tượng trưng cho mặt trời, còn lỗ cầu tượng trưng cho âm; âm dương hòa hợp giúp mọi người làm ăn phát đạt, vạn sự bình an.
Chú thích ảnh
Trước khi ra sân đấu, các cụ phải vào đền Thánh làm lễ.
Chú thích ảnh
16 thanh niên khỏe mạnh tham gia gọi là quân cầu, chia làm hai giáp trên và dưới, mỗi giáp 8 người. Tất cả đóng khố, cởi trần.Trươc khi vật cầu, họ làm lễ ở sân đền, uống rượu và ăn hoa quả để tăng dũng khí.
Chú thích ảnh
 16 quân cầu xếp thành 4 hàng, phủ phục lễ thánh.
Chú thích ảnh
Quả cầu tròn làm bằng gỗ mít được rước từ đền ra sân đình.
Chú thích ảnh
Khi ông chủ tế vừa gieo cầu xuống sân, cũng là lúc trai hai giáp trong bộ dạng cởi trần đóng khố nhảy ào vào tranh cướp cầu giữa bùn đất lấm lem, ai cũng quyết giành vận may. 
Chú thích ảnh
Người giành được quả cầu là giành được năng lượng mặt trời, giành được vận may về cho dân làng.
Chú thích ảnh
Theo hương ước của làng, trước đây 4 năm sẽ khai hội một lần.
Chú thích ảnh
Việc tuyển chọn quân cầu rất khắt khe. Họ là trai tráng khỏe mạnh, không có tang bụi, không có bệnh tật, dị tật, không có can phạm, can án. Tất cả quân cầu đều được huấn luyện 3 buổi chiều trước khi hội mở.
Chú thích ảnh
Các quân cầu sẽ dùng mọi cách để cướp được cầu và tấn công đối thủ để ghi điểm.
Chú thích ảnh
Một quân cầu sau khi cướp được quả cầu đang tìm cách di chuyển sang hố đội bạn.
Chú thích ảnh
Chú thích ảnh
Lễ hội vật cầu nước làng Vân luôn là tâm điểm thu hút hàng nghìn người dân cùng du khách thập phương tìm về để chiêm ngưỡng những màn so tài thủy chiến với trái cầu gỗ nặng hàng chục kg. 
Chú thích ảnh
Người dân ngồi xem các đội thi đấu cũng lấm lem bùn đất..
Chú thích ảnh
Chú thích ảnh
Được tổ chức trong ba ngày, lễ hội vật cầu nước từ ngày 12 đến  ngày 14/4 âm lịch. 
Chú thích ảnh
Năm 2022, lễ hội Vật cầu nước làng Vân đã được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lê Phú/Báo Tin Tức

Dành cho bạn

Bộ Chỉ huy quân sự Lai Châu thực hiện tìm kiếm, quy tập, cất bốc hài cốt liệt sĩ

Bộ Chỉ huy quân sự Lai Châu thực hiện tìm kiếm, quy tập, cất bốc hài cốt liệt sĩ

Thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ngày 11/9, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu chủ trì, Đồn Biên phòng Pa Tần, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu đã phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng tổ chức khai quật, cất bốc, quy tập hài cốt các liệt sĩ chưa rõ danh tính hy sinh trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại lán nương Pá Mạ, bản Pa Tần 1, xã Pa Tần.
Giao lưu thể thao kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN

Giao lưu thể thao kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN

Sáng 11/9, Trung tâm Thông tin Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) khu vực phía Nam phối hợp với Công ty ITAXA tổ chức chương trình “Giao lưu thể thao năm 2026”, tạo không khí sôi nổi trong đội ngũ viên chức, người lao động hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN (15/9/1945 - 15/9/2026).
Tìm về ký ức Hà Nội xưa qua tà áo dài truyền thống

Tìm về ký ức Hà Nội xưa qua tà áo dài truyền thống

Sáng 11/9, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức chương trình “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, giới thiệu những lát cắt về Hà Nội truyền thống và hiện đại thông qua lịch sử hình thành, biến đổi và sức sống của áo dài trong đời sống đô thị.