Phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur dẫn lời bác sĩ nhãn khoa Manoharan Shunmugam cho rằng, thay vì chỉ tập trung vào góc nhìn của các chuyên gia công nghệ hay bác sĩ, ngành y tế cần nỗ lực nhiều hơn để thấu hiểu quan điểm của bệnh nhân và công chúng. Thực tế cho thấy AI đôi khi đã được tích hợp sẵn trong các thiết bị chẩn đoán, khiến người bệnh có thể đang sử dụng công nghệ này mà không hề hay biết.
Để giải quyết vấn đề này, Tiến sĩ Iman Aslam từ Đại học Leicester và bác sĩ Manoharan đang triển khai một nghiên cứu khảo sát ẩn danh nhằm đánh giá nhận thức của công chúng về các công cụ AI trong y tế cũng như những rủi ro đi kèm. Một trong những vấn đề cốt lõi được đặt ra là trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sai sót.
Bác sĩ Manoharan nhấn mạnh, nếu một công cụ AI đưa ra chẩn đoán sai dẫn đến tổn hại cho người bệnh, việc xác định trách nhiệm vẫn còn là một dấu hỏi lớn vì nó có thể liên quan đến nhà phát triển AI, đơn vị mua thiết bị, bệnh viện hoặc chính bác sĩ vận hành. Bên cạnh đó, câu hỏi về việc ai sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo bác sĩ được đào tạo bài bản trước khi sử dụng AI vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng và hầu như chưa được kiểm chứng tại tòa án.
Nghiên cứu của bác sĩ Manoharan và Tiến sĩ Iman Aslam đang xem xét vấn đề này từ nhiều góc độ khác nhau dựa trên các ý kiến của giới chuyên gia y tế, công chúng và các chuyên gia pháp lý, đồng thời so sánh dữ liệu giữa hai nhóm đối tượng tại Malaysia và Anh để tìm ra sự khác biệt về nhận thức cũng như mức độ chấp nhận sử dụng AI trong y tế.
Đáng chú ý là ngoài những rào cản về pháp lý, sự phát triển của AI trong y tế còn kéo theo những lo ngại về chủ quyền dữ liệu, nguy cơ suy giảm kỹ năng của con người và các hệ lụy pháp lý về y tế. Đặc biệt, tác động đối với môi trường từ sự phát triển AI cũng là vấn đề cần được quan tâm đúng mực, khi các hệ thống tính toán mạnh mẽ đang đòi hỏi nguồn tài nguyên máy tính khổng lồ.
Hiện nay, dù đã có các hướng dẫn như STARD-AI để báo cáo độ chính xác của chẩn đoán dựa trên AI, nhưng tính nhất quán trong việc tuân thủ và đánh giá nghiên cứu vẫn là một thách thức khi công nghệ tiến hóa không ngừng. Mục tiêu cuối cùng của các nghiên cứu và khảo sát này là đảm bảo rằng việc áp dụng AI trong y tế phải đi đôi với sự cân nhắc kỹ lưỡng về rủi ro, giới hạn và các hệ lụy lâu dài đối với xã hội.
