Từ tháng 8/2018, theo Nghị quyết 01/2018 của HĐND TP Hồ Chí Minh, thành phố bắt đầu triển khai thu phí đỗ ô tô theo giờ trên 23 tuyến đường thuộc các Quận 1, 5 và 10. Công ty TNHH MTV Dịch vụ Công ích Thanh niên xung phong được giao nhiệm vụ tổ chức thu phí, với mức phí dao động từ 20.000 - 25.000 đồng/giờ, áp dụng mức phí lũy tiến cho các giờ tiếp theo.
Hệ thống được xây dựng với kỳ vọng sử dụng công nghệ tự động để giám sát và thu phí hiệu quả, giảm tải cho lực lượng chức năng và tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, thực tế triển khai đã gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát, hạch toán và hiệu quả thu phí.
Tính từ tháng 12/2020 đến tháng 10/2024, tổng doanh thu từ việc thu phí đạt hơn 22 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí vận hành trong cùng kỳ lại lên đến 24,3 tỷ đồng, dẫn đến khoản lỗ khoảng 2,3 tỷ đồng. Thống kê này được Giám đốc Sở Giao thông công chánh TP Hồ Chí Minh, ông Trần Quang Lâm, báo cáo tại buổi họp mới đây với lãnh đạo Thành phố.
Mặc dù doanh thu từ hoạt động thu phí có xu hướng tăng qua từng năm, nhưng kết quả tài chính từ hoạt động này vẫn chưa đạt hiệu quả như mong đợi. Ông Trần Quang Lâm chia sẻ: “Thời gian qua, Sở Giao thông nhận thấy doanh thu thu phí có sự gia tăng, so với giai đoạn thí điểm. Tuy nhiên, vấn đề cân đối hạch toán của Thanh niên xung phong vẫn cần được Sở Giao thông và Sở Tài chính làm việc lại để điều chỉnh. Về cơ bản, thu phí của chúng ta đang tăng”.
Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh yêu cầu rà soát toàn diện hoạt động thu phí, từ tổ chức, vận hành đến hiệu quả tài chính, đồng thời xem xét khả năng duy trì hay thay đổi phương thức thu phí hiện nay.
Trước tình trạng thu không đủ bù chi, Sở Giao thông công chính cho biết sẽ phối hợp với Công ty Thanh niên xung phong và Sở Tài chính để rà soát hạch toán, chi phí vận hành, đồng thời đề xuất mô hình quản lý phù hợp hơn. Một số ý kiến cũng đề xuất đẩy mạnh công nghệ như kết nối camera giám sát, thanh toán trực tuyến và tăng cường xử phạt vi phạm để giảm thất thu. Thành phố đang nghiên cứu khả năng xã hội hóa việc thu phí hoặc chuyển sang mô hình đối tác công - tư (PPP) nhằm giảm gánh nặng ngân sách.
Đại diện UBND TP Hồ Chí Minh cho biết, kinh tế Thành phố quý I đạt tăng trưởng 7,51%, cao nhất 5 năm qua. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 8,5% cả năm, thành phố cần đẩy mạnh đầu tư công, cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển hạ tầng giao thông.
Chính sách thu phí đỗ xe từng được kỳ vọng góp phần điều tiết giao thông và tăng thu ngân sách, nhưng thực tế thua lỗ đòi hỏi TP Hồ Chí Minh phải đánh giá lại hiệu quả, tăng minh bạch và xem xét mô hình phù hợp hơn. Trong bối cảnh phục hồi sau đại dịch, việc rà soát các chính sách kém hiệu quả là cần thiết để đảm bảo quản trị tốt và củng cố niềm tin người dân.
