Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026 và triển khai nhiệm vụ năm học 2026 - 2027 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 27/8, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường đã chia sẻ những kết quả, giải pháp của Thành phố trong sắp xếp mạng lưới trường lớp, chuyển đổi số, ứng dụng AI trong quản lý, dạy và học; đồng thời đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng một số mô hình của Thành phố.
Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Cường, năm học 2026 - 2027, Thành phố có quy mô giáo dục lớn với gần 2,6 triệu học sinh tại 168 phường, xã, đặc khu. Mỗi năm, số học sinh tăng cơ học khoảng 50.000 - 60.000 em, tạo áp lực lớn đối với việc chuẩn bị cơ sở vật chất, trường lớp và đội ngũ.
Trong sắp xếp trường lớp, TP Hồ Chí Minh đã hoàn thành việc sắp xếp, bảo đảm giảm 32% đầu mối cơ sở giáo dục theo tinh thần giảm đầu mối nhưng không giảm số phòng học, đáp ứng yêu cầu học tập của học sinh trên địa bàn. Thành phố cũng triển khai các giải pháp đưa hơn 1.000 phòng học vào sử dụng trong năm học 2026 - 2027.
Cùng với đó, Thành phố tiếp tục triển khai các chính sách chuẩn bị điều kiện cho năm học mới như miễn học phí, hỗ trợ sách giáo khoa, khám sức khỏe cho học sinh và bổ sung đội ngũ giáo viên, đáp ứng nhu cầu dạy học.
Đối với chuyển đổi số, ứng dụng AI trong quản lý, dạy và học, TP Hồ Chí Minh xác định dữ liệu phục vụ quản trị phải được hình thành từ chính hoạt động chuyên môn hằng ngày của cơ sở giáo dục; kiên trì nguyên tắc định danh một trục dữ liệu, dữ liệu nhập một lần và sử dụng chung trong toàn ngành.
Các hệ thống từ tuyển sinh trực tuyến, sổ đầu bài, học bạ số, quản lý học tập, kho học liệu đến bản đồ số giáo dục và các dịch vụ công trực tuyến được định danh, đồng bộ, phục vụ hơn 99% cán bộ, giáo viên và người học trên địa bàn.
Sổ đầu bài số đã được triển khai tại 225 trường trung học, với hơn 21.000 giáo viên ký số trực tiếp trên ứng dụng di động sau mỗi tiết dạy.
Thành phố tổ chức quản trị theo ba bước. Bước đầu là thu thập tự động dữ liệu, lấy trực tiếp từ nhật ký vận hành thông qua giao diện kết nối. Tiếp đó, hệ thống tự động đánh giá bộ tiêu chuẩn được mã hóa, định danh theo chu kỳ từ cơ sở dữ liệu ngành. Cuối cùng là quản trị trên cơ sở dữ liệu, cập nhật kết quả liên tục trên hệ thống điều hành và phân quyền cho các đơn vị, các cấp quản lý.
Trên nền tảng dữ liệu, AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế con người trong quản lý, dạy và học.
Trong năm học 2026 - 2027, công tác tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh được thực hiện trực tuyến 100%, người dân không phải nộp giấy xác nhận cư trú. Ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố cắt giảm hơn 104/161 thủ tục hành chính nội bộ; chỉ số hài lòng của người dân đạt 99,44%.
Từ thực tiễn triển khai, TP Hồ Chí Minh đề xuất Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm, xem xét ba nội dung.
Thứ nhất, công bố danh mục hồ sơ, sổ sách được thay thế hoàn toàn bằng bản điện tử có chữ ký số, tạo điều kiện để quản trị trên nền tảng dữ liệu. Theo Thành phố, nếu chưa có quy định thống nhất, các nhà trường vẫn phải thực hiện song song hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử.
Thứ hai, ban hành thông tư về học bạ số, kèm theo chuẩn kỹ thuật dữ liệu, bảo đảm tính liên thông trên toàn quốc khi học sinh chuyển trường.
Thứ ba, ban hành danh mục công cụ ứng dụng AI được thẩm định dành cho học sinh phổ thông, kèm nguyên tắc bảo vệ dữ liệu người học dưới 16 tuổi.
Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh đề nghị được chia sẻ, chuyển giao cho Bộ Giáo dục và Đào tạo mô hình cơ sở dữ liệu dùng chung để nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng tại các địa phương khác.
Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường khẳng định hiệu quả của chuyển đổi số được quyết định bởi tính thống nhất của cơ sở dữ liệu dùng chung. Với quy mô học sinh lớn nhất cả nước, TP Hồ Chí Minh xác định trách nhiệm của mình là đi trước, thử nghiệm và chuyển giao các mô hình có thể nhân rộng trong toàn quốc, hướng đến giảm tải cho nhà giáo, thuận tiện cho người dân và công bằng cho mọi học sinh.
