Thông tin được ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ tại Lễ phát động Chiến dịch truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ nâng cao chất lượng dân số tại vùng mức sinh thấp năm 2025 vào ngày 25/9.
Theo ông Phạm Chánh Trung, Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang được xếp vào nhóm 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp trong cả nước. Số liệu mới nhất từ niên giám thống kê năm 2024 cho thấy, số con trung bình của một người phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ở Thành phố là 1,43 con. Dù vẫn đang trong thời kỳ "cơ cấu dân số vàng" với tỷ trọng dân số trong độ tuổi lao động cao chiếm 70,7%, nhưng Thành phố Hồ Chí Minh không còn được duy trì hình ảnh "thành phố trẻ" mà hiện đang đối mặt với những thách thức về tốc độ già hóa dân số nhanh chóng. Thành phố đang tiến tới giai đoạn "già hóa dân số" với số người cao tuổi nhiều nhất cả nước là 1.469.372 người, tỷ lệ người cao tuổi chiếm 10,49% trên tổng dân số, cùng chỉ số già hóa dân số là 57,05 (nghĩa là cứ 100 người trẻ dưới 15 tuổi thì có 57,05 người cao tuổi tương ứng).
Trong điều kiện kinh tế Thành phố tiếp tục phát triển, tốc đô thị hóa cao, sự hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt nguồn lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội... Do đó, những năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều chính sách khuyến sinh, đặc biệt, Hội đồng nhân dân Thành phố đã ban hành Nghị quyết 40/2024/NQ-HĐND và Nghị quyết 32/2025/NQ-HĐND quy định về chính sách khen thưởng và hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Thống kê cho thấy, Thành phố có khoảng 9.100 phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi đủ điều kiện áp dụng chính sách hỗ trợ 3 triệu đồng/người theo Nghị quyết số 40/2024/NQ-HĐND. Thành phố cũng có khoảng 8.100 phụ nữ đủ điều kiện nhận hỗ trợ mức 5 triệu đồng/người theo Nghị quyết 32/2025/NQ-HĐND. Như vậy, hơn 17.000 phụ nữ tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được nhận hỗ trợ vì thực hiện tốt chính sách "sinh đủ 2 con". Việc chi trả hỗ trợ đang được thực hiện tại các phường, xã, đặc khu.
Để góp phần giải quyết vấn đề mức sinh thấp, năm 2025, ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng các ban ngành, đoàn thể tổ chức Chiến dịch Truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ nâng cao chất lượng dân số tại vùng có mức sinh thấp. Chiến dịch được triển khai thực hiện tại 168 phường, xã, đặc khu ở Thành phố từ ngày 15/9 đến ngày 30/10. Mục tiêu của Chiến dịch là trên 90% nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn được truyền thông, tư vấn về lợi ích của việc khám sức khỏe trước khi kết hôn và phấn đấu thực hiện đạt 100% chỉ tiêu về các gói dịch vụ trong Chiến dịch gồm (Gói dịch vụ khám sức khỏe trước khi kết hôn; gói dịch vụ tầm soát chẩn đoán và điều trị bệnh, tật trước sinh; gói khám sức khỏe cho người cao tuổi tại trạm y tế).
"Các hoạt động của Chiến dịch nhằm giúp cho người dân Thành phố được tiếp cận các dịch vụ nâng cao chất lượng dân số có chất lượng, an toàn và hiệu quả", Chi cục trưởng Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh nhận định.
Ông Phạm Vũ Hoàng, Phó Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) biểu dương những thành tựu mà Thành phố Hồ Chí Minh đạt được trong công tác dân số, đặc biệt Thành phố đã triển khai Chương trình khám sức khỏe miễn phí cho người cao tuổi những năm gần đây. Trong bối cảnh tỷ suất sinh con vẫn thấp và tốc độ già hóa dân số đang ngày càng gia tăng, lãnh đạo Cục Dân số yêu cầu Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh tham mưu cho UBND Thành phố tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chương trình hành động về phát triển và nâng cao chất lượng dân số trong tình hình mới như đa dạng hóa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân; tầm soát trước sinh, sơ sinh; đẩy mạnh chăm sóc người cao tuổi…
