Đáng chú ý, hoạt động sét ngày 30/9 đứng thứ 5 về số lượng trong chuỗi dữ liệu từ đầu năm 2024 đến ngày 2/10/2026, cho thấy đây là một trong những ngày có hoạt động dông sét mạnh nhất trong gần 3 năm qua.
Theo Cục Khí tượng Thủy văn, hoạt động dông sét trong hai ngày có sự thay đổi rõ về thời gian và phạm vi. Ngày 30/9, sét xuất hiện trên phạm vi tương đối rộng, trong khi sang ngày 1/10, vùng hoạt động thu hẹp hơn và tập trung mạnh vào chiều tối. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh liên tiếp xuất hiện các trận mưa dông lớn vào cuối tháng 9, đầu tháng 10.
Theo số liệu quan trắc, ngày 30/9 ghi nhận 2.573 cú sét; trong đó 1.457 cú đánh xuống đất và 1.116 cú phóng điện trong mây. Đây là ngày có số lượng sét đứng thứ 5 trong toàn bộ chuỗi dữ liệu từ ngày 1/1/2024 đến 2/10/2026. Cường độ dòng điện trung bình tuyệt đối khoảng 22,77 kA, thuộc nhóm tương đối cao trong 25 ngày có hoạt động sét lớn nhất được thống kê.
Hoạt động sét mạnh nhất trong ngày tập trung vào đầu giờ sáng. Riêng khoảng 1-4 giờ ghi nhận hơn 1.000 lần sét. Tại khu vực xã Phú Giáo, nơi có mật độ sét cao nhất ngày 30/9, sét hoạt động mạnh trong khoảng 1-5 giờ.
Sang ngày 1/10, hoạt động dông sét giảm về số lượng nhưng tập trung hơn theo thời gian. Trong khoảng 17-20 giờ, ghi nhận 1.100 lần sét, chiếm gần 89% tổng số trong ngày; riêng từ 17-18 giờ có 587 lần. Xét trong chuỗi số liệu từ đầu năm 2024 đến ngày 2/10/2026, ngày 1/10 đứng thứ 14 về hoạt động sét.
Thực tế, phạm vi xuất hiện sét cũng có sự dịch chuyển, khi ngày 30/9 hoạt động sét phân bố tương đối rộng ở phía Bắc, Tây Bắc và khu vực trung tâm - phía Tây Thành phố thì đến ngày 1/10, các vùng có sét tập trung chủ yếu ở phía Tây - Tây Nam và trung tâm phía Tây, trong khi phía Đông và Đông Nam ít hơn.
Cục Khí tượng Thủy văn đánh giá, so với ngày 1/10, hoạt động sét ngày 30/9 nổi bật hơn cả về số lượng và cường độ dòng điện; cơ cấu phóng điện ngày 1/10 cũng chuyển nhẹ theo hướng sét trong mây chiếm ưu thế.
Theo đó, diễn biến trên hình thành trong bối cảnh khu vực Nam Bộ chịu tác động đồng thời của nhiễu động trên cao, hội tụ gió, rãnh áp thấp và trường gió Tây Nam duy trì nguồn ẩm. Các yếu tố này tạo điều kiện cho đối lưu phát triển mạnh, gây mưa dông và gia tăng hoạt động sét tại TP Hồ Chí Minh trong hai ngày 30/9 và 1/10.
Hội tụ gió làm tăng chuyển động thăng, tạo điều kiện cho mây đối lưu phát triển mạnh và sâu. Trong môi trường ẩm và bất ổn, đối lưu có thể tăng cường nhanh, gây mưa lớn cục bộ, dông mạnh và mật độ sét cao. Ngày 30/9, nhiều khu vực của TP Hồ Chí Minh và vùng lân cận ghi nhận mưa rất to, có nơi trên 100 mm, kèm nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh.
Các chuyên gia cảnh báo, trong các đợt mưa dông mạnh, sét có thể xuất hiện với mật độ cao trong thời gian ngắn và phạm vi hoạt động thay đổi nhanh. Người dân cần theo dõi các bản tin cảnh báo thời tiết, hạn chế hoạt động ngoài trời khi có dông sét; đặc biệt tránh đứng tại khu vực trống trải, gần cây cao, cột điện, công trình kim loại hoặc những nơi dễ bị ảnh hưởng khi có sét đánh.
Ngày 1/10, hội tụ và nhiễu động trên cao vẫn duy trì, khiến mưa dông tiếp tục xuất hiện, nhất là vào chiều và tối. Cục Khí tượng Thủy văn nhận định đợt dông sét là kết quả của sự kết hợp giữa nguồn ẩm dồi dào, hội tụ động lực và trạng thái bất ổn của khí quyển, không phải do một nguyên nhân đơn lẻ.
TP Hồ Chí Minh đang liên tiếp xuất hiện các trận mưa lớn trên diện rộng, nhiều nơi có lượng mưa lớn trong thời gian ngắn. Riêng chiều 30/9, mưa từ khoảng 16 giờ 30 đến 20 giờ gây ngập nhiều tuyến đường, ảnh hưởng giao thông và sinh hoạt của người dân. Tại trạm Hà Huy Giáp, lượng mưa đạt 79,2 mm trong 45 phút; mưa lớn cùng thời điểm triều cường ở mức cao làm gia tăng áp lực tiêu thoát nước đô thị. Ngày 1/10, mưa dông tiếp tục xuất hiện tại nhiều khu vực, một số tuyến đường vẫn ghi nhận ngập sau mưa.
Diễn biến vừa qua cho thấy, TP Hồ Chí Minh vẫn có nguy cơ xuất hiện các đợt mưa dông mạnh trong thời gian ngắn, kèm sét, gió giật và ngập cục bộ, nhất là khi mưa xảy ra đồng thời với triều cường.
