Để nắm sát hơn nhu cầu của đồng bào, TP Hồ Chí Minh đang chuẩn hóa dữ liệu phục vụ công tác dân tộc. Việc cập nhật thông tin về hoàn cảnh gia đình, học tập, sức khỏe và việc làm giúp cơ quan chức năng có căn cứ lựa chọn chính sách phù hợp. Tại cơ sở, cán bộ, đoàn thể tiếp tục hướng dẫn hồ sơ, tiếp nhận vướng mắc để việc chăm lo đến đúng người, đáp ứng đúng nhu cầu của từng hộ.
Chăm lo đời sống, tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số
TP Hồ Chí Minh tập trung chăm lo đồng bào dân tộc thiểu số từ những nhu cầu thiết yếu của từng gia đình: Con em được đến trường, người đau ốm có bảo hiểm y tế, người trong độ tuổi lao động được học nghề và có việc làm. Các chính sách hỗ trợ được gắn với hoàn cảnh, điều kiện của người thụ hưởng, hướng đến giúp đồng bào ổn định cuộc sống và có khả năng tự chủ về kinh tế.
Theo thông tin công bố tháng 9/2026, thành phố có 70 hộ nghèo và 776 hộ cận nghèo có thành viên là người dân tộc thiểu số. Với những hộ này, việc rà soát nhu cầu là căn cứ để lựa chọn hình thức chăm lo phù hợp: hỗ trợ tiếp cận vốn đối với hộ cần phương tiện làm ăn; kết nối đào tạo nghề, việc làm cho người lao động; hướng dẫn thụ hưởng chính sách y tế đối với gia đình gặp khó khăn về sức khỏe.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hồ Chí Minh, cho biết thành phố triển khai chính sách dân tộc với ba trọng tâm: Đầu tư cho con người và thế hệ tương lai, bảo đảm an sinh xã hội, tạo sinh kế bền vững. Chính sách cần giúp đồng bào nâng cao năng lực tự chủ, có việc làm ổn định và từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống.
Trong đó, chăm lo việc học của con em đồng bào được chú trọng thông qua các chính sách hỗ trợ chi phí học tập, sách giáo khoa, bữa ăn và đồng phục theo từng đối tượng. Những khoản hỗ trợ này góp phần giảm chi phí cho gia đình, tạo điều kiện để học sinh duy trì việc học. Cùng với giáo dục, chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế giúp người thuộc diện thụ hưởng giảm gánh nặng khám, chữa bệnh, có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe.
Đối với người lao động, thành phố kết hợp hỗ trợ tiếp cận vốn ưu đãi với đào tạo nghề theo nhu cầu thị trường. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu đào tạo nghề cho hơn 4.200 lao động, ưu tiên chuyển dịch sang ngành nghề phi nông nghiệp phù hợp với quá trình đô thị hóa. Đây là một trong những hướng tạo sinh kế, giúp đồng bào có thu nhập ổn định và hạn chế nguy cơ tái nghèo.
Tại phường Bình Tiên, việc chăm lo đồng bào được thực hiện qua các hoạt động gần gũi với đời sống, từ trao suất ăn nghĩa tình đến tư vấn chính sách an sinh. UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội giải đáp cho bà con người Chăm, người Hoa về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, giúp người dân hiểu quyền lợi và thủ tục tham gia.
Các hoạt động chăm lo đồng bào dân tộc thiểu số cũng được đặt trong nỗ lực huy động nguồn lực hỗ trợ người dân khó khăn trên địa bàn. Tại chương trình đi bộ đồng hành năm 2026, phường Bình Tiên tiếp nhận hơn 1,3 tỷ đồng đóng góp cho các quỹ; trao biểu trưng hỗ trợ sửa chữa nhà cho 4 hộ dân, tặng 15 thẻ bảo hiểm y tế và 18 phương tiện sinh kế. Đây là nguồn lực an sinh chung của phường, bổ sung điều kiện hỗ trợ các gia đình khó khăn
Để nắm sát hơn nhu cầu của đồng bào, TP Hồ Chí Minh đang chuẩn hóa dữ liệu phục vụ công tác dân tộc. Việc cập nhật thông tin về hoàn cảnh gia đình, học tập, sức khỏe và việc làm giúp cơ quan chức năng có căn cứ lựa chọn chính sách phù hợp. Tại cơ sở, cán bộ, đoàn thể tiếp tục hướng dẫn hồ sơ, tiếp nhận vướng mắc để việc chăm lo đến đúng người, đáp ứng đúng nhu cầu của từng hộ.
Phát huy người có uy tín, lắng nghe tiếng nói cộng đồng
Để đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận đầy đủ các chính sách chăm lo, việc hướng dẫn tại cơ sở cần có những người am hiểu đời sống, phong tục và được cộng đồng tin cậy. Người có uy tín vì thế giữ vai trò kết nối giữa chính quyền với bà con, từ giải thích chủ trương, pháp luật đến phản ánh những khó khăn trong cuộc sống.
Tại TP Hồ Chí Minh, thành phố chú trọng tạo điều kiện để người có uy tín tham gia tuyên truyền, hòa giải, bảo tồn văn hóa và giữ gìn an ninh, trật tự. Qua trao đổi thường xuyên với đồng bào, họ nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, chuyển kiến nghị đến cơ quan có trách nhiệm. Việc lựa chọn, công nhận người có uy tín được yêu cầu thực hiện dân chủ, công khai, đúng tiêu chí, bảo đảm sự tín nhiệm trong cộng đồng.
Để lực lượng này có thêm thông tin phục vụ công việc, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hồ Chí Minh, Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tập huấn, cung cấp kiến thức về chính sách, pháp luật, quốc phòng, an ninh và tình hình kinh tế - xã hội. Nội dung tuyên truyền cần gắn với những vấn đề bà con quan tâm, dành thời gian trao đổi, giải đáp để người dân hiểu quyền lợi, nghĩa vụ và chủ động tham gia công việc chung.
Bên cạnh gặp gỡ trực tiếp, các kênh thông tin số mở thêm cách kết nối với đồng bào. Những hướng dẫn về bảo hiểm y tế, hỗ trợ học tập, vay vốn hay việc làm có thể được chuyển thành video ngắn, hình ảnh trực quan, trình bày từng bước để người dân dễ theo dõi. Các nhóm Zalo cộng đồng có thể hỗ trợ cập nhật chính sách, tiếp nhận câu hỏi và phản ánh ngay từ khu dân cư.
Tuy nhiên, để sử dụng được những tiện ích này, một bộ phận người dân vẫn cần được hướng dẫn trực tiếp. Người có uy tín cùng đoàn viên, thanh niên và tổ công nghệ số cộng đồng có thể hỗ trợ bà con làm quen với thao tác, tìm thông tin và thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Sự đồng hành tại cơ sở giúp việc tiếp cận công nghệ gắn với nhu cầu cụ thể, nhất là những thủ tục liên quan đến quyền lợi an sinh.
Dù trao đổi trực tiếp hay qua các kênh số, điều người dân cần vẫn là những thắc mắc được giải đáp, kiến nghị được tiếp nhận và phản hồi. Đây cũng là cơ sở để Mặt trận và các cơ quan chức năng theo dõi việc thực hiện chính sách, nhận diện những vướng mắc từ hồ sơ, thủ tục đến xác định đối tượng hỗ trợ.
Bà Trương Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hồ Chí Minh, cho biết sự thụ hưởng của người dân là thước đo hiệu quả các phong trào, cuộc vận động và hoạt động an sinh xã hội. Theo bà, phát triển kinh tế phải gắn với công bằng xã hội, nâng cao chất lượng sống; hoạt động Mặt trận cần tiếp tục hướng về cơ sở, tham gia giải quyết những vấn đề dân sinh, môi trường, an ninh, trật tự.
Bà Hạnh cũng nhấn mạnh vai trò giám sát nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp, chính đáng và quyền làm chủ của người dân. Với đồng bào dân tộc thiểu số, việc giám sát cần gắn với rà soát đúng đối tượng, công khai các khoản hỗ trợ và lắng nghe phản ánh, để những khó khăn trong quá trình thụ hưởng chính sách được xem xét, tháo gỡ kịp thời.