Theo ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong nhiều thập niên, sự phát triển của ngành y tế chủ yếu gắn với việc xây dựng các bệnh viện hiện đại, đào tạo đội ngũ bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu và điều trị thành công các ca bệnh khó. Cách tiếp cận này đã góp phần tạo nên những thành tựu của ngành y tế Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng.
Thành phố đã từng bước xây dựng mạng lưới bệnh viện tuyến cuối có trình độ chuyên môn hàng đầu cả nước. Nhiều lĩnh vực như ghép tạng, can thiệp tim mạch, ngoại khoa, hồi sức tích cực, sản phụ khoa, nhi khoa, ung bướu, y học bào thai, cấp cứu trước viện đạt trình độ ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực.
Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của từng bệnh viện cũng đặt ra những yêu cầu mới. Khi các bệnh viện đều mở rộng quy mô, đầu tư thêm kỹ thuật và thu hút người bệnh, lượng bệnh nhân ngày càng tập trung tại một số bệnh viện tuyến cuối, trong khi nhiều cơ sở y tế ở khu vực cửa ngõ và các địa phương chưa phát huy hết năng lực.
Ông Tăng Chí Thượng cho rằng, một bệnh viện mạnh chưa đồng nghĩa với một hệ thống y tế mạnh. Nếu người dân vẫn phải chờ đợi kéo dài, phải di chuyển xa để khám, chữa bệnh; y tế cơ sở chưa đủ năng lực quản lý bệnh mạn tính; các cơ sở y tế chưa được kết nối hiệu quả thì người dân chưa được hưởng đầy đủ những thành quả mà ngành y tế đã đạt được. Vì vậy, thách thức của ngành y tế Thành phố trong giai đoạn mới không còn chỉ là nâng cao năng lực của từng bệnh viện mà là nâng cao năng lực của toàn bộ hệ thống.
Theo Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, sau khi Thành phố thực hiện hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, ngành y tế quản lý hệ thống phục vụ hơn 14 triệu người dân trên địa bàn gần 6.800 km², bao gồm khu vực đô thị đặc biệt, các trung tâm công nghiệp, vùng nông thôn, vùng biển và hải đảo. Sự thay đổi này không chỉ là mở rộng địa giới hành chính mà còn mở rộng không gian phát triển của toàn hệ thống y tế.
Trong điều kiện đó, việc tập trung nguồn lực chất lượng cao tại khu vực trung tâm không còn phù hợp, đồng thời cũng không thể kỳ vọng một số ít bệnh viện tuyến cuối đáp ứng toàn bộ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của hơn 14 triệu người dân.
Từ thực tiễn đó, ngành y tế Thành phố xác định chuyển từ tư duy phát triển từng bệnh viện sang phát triển toàn bộ hệ thống y tế. Theo ông Tăng Chí Thượng, sự khác biệt giữa hai cách tiếp cận không chỉ ở quy mô mà còn ở tư duy phát triển. Mục tiêu không chỉ là xây dựng những bệnh viện mạnh mà là xây dựng một hệ thống y tế mạnh, trong đó mỗi bệnh viện, trung tâm y tế và trạm y tế đều phát huy đúng chức năng, vai trò và cùng đóng góp vào sức mạnh chung.
Theo đó, bệnh viện tuyến cuối không chỉ thực hiện điều trị chuyên sâu mà còn có trách nhiệm đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ quản trị và phát triển mạng lưới chuyên môn. Trung tâm y tế khu vực đóng vai trò kết nối giữa y tế cơ sở với các bệnh viện chuyên sâu, trong khi trạm y tế xã thực hiện quản lý sức khỏe liên tục cho người dân trên địa bàn.
Ngành y tế TP Hồ Chí Minh xác định chiến lược phát triển trong giai đoạn mới dựa trên 3 định hướng gồm: đa tầng, đa cực và đa trung tâm. Trong đó, đa tầng nhằm bảo đảm mỗi tầng của hệ thống thực hiện đúng chức năng và phối hợp hiệu quả; đa cực hướng đến phân bố lại nguồn lực, hình thành nhiều cực phát triển y tế chất lượng cao trên toàn địa bàn; đa trung tâm tập trung xây dựng mạng lưới các trung tâm chuyên sâu, thúc đẩy đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Ông Tăng Chí Thượng nhấn mạnh, chiến lược đa tầng, đa cực, đa trung tâm không đơn thuần là một mô hình tổ chức mới mà là sự chuyển đổi từ tư duy phát triển từng cơ sở y tế sang phát triển toàn bộ hệ thống; từ tối ưu hóa từng bệnh viện sang tối ưu hóa toàn mạng lưới; từ cạnh tranh nguồn lực sang chia sẻ nguồn lực; từ quản lý từng đơn vị sang quản trị toàn hệ thống, hướng tới xây dựng nền y tế hiện đại, công bằng, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
