Theo Al Jazeera, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng Nga đang chịu tổn thất ở mức kỷ lục, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định hai bên đang thể hiện xu hướng rõ rệt muốn chấm dứt xung đột.
Các nhà đàm phán Nga và Ukraine dự kiến tiến hành vòng đàm phán hòa bình mới tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất), dưới sự trung gian của Mỹ. Trước thềm cuộc gặp, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng những kết quả gần đây trên chiến trường đã giúp củng cố vị thế của Kiev trong tiến trình thương lượng.
Cuộc gặp diễn ra ngày 10/11 tại thủ đô của UAE, đánh dấu vòng đàm phán thứ ba được tổ chức tại đây trong năm nay, sau các cuộc tham vấn về an ninh hồi tháng 1 và tháng 2. Phái đoàn Mỹ do hai đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner dẫn đầu. Đây là những nhân vật đóng vai trò chủ chốt trong nỗ lực trung gian của Washington. Ba bên từng gặp nhau tại Geneva (Thụy Sĩ) ngày 18/2.
Trong bài phát biểu qua video vào tối 9/11 (theo giờ địa phương), Tổng thống Zelensky nhận định: “Các lực lượng Ukraine hiện thực sự đang củng cố vị thế đàm phán của đất nước”. Ông cho rằng Nga đang phải hứng chịu “tổn thất ở mức kỷ lục” đồng thời kêu gọi Washington thuyết phục Điện Kremlin chấm dứt chiến sự.
Trong khi đó, cùng ngày, hãng tin Reuters dẫn thông tin từ các chỉ huy quân sự Nga cho biết lực lượng nước này vẫn tiếp tục tiến công trên các hướng của mặt trận và bác bỏ nhận định quân đội Ukraine đang đạt được những bước tiến đáng kể trong việc tái kiểm soát lãnh thổ.
Theo ông Zelensky, Tướng Mykhailo Drapatyi đã báo cáo về tình hình quân sự của Ukraine, trong đó đề cập những tổn thất lớn gần đây của lực lượng Nga. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho rằng các cuộc tấn công tầm xa của Kiev nhằm vào những mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga, trong đó có các cơ sở dầu mỏ, đang phát huy tác động.
Ông Zelensky tuyên bố: “Chúng tôi đang đáp trả cuộc chiến của Nga bằng những biện pháp hoàn toàn chính đáng và cho thấy cuộc chiến này cần phải kết thúc. Nga có thể làm điều đó. Nga có thể chấm dứt cuộc chiến của mình. Điều quan trọng là Mỹ cần thuyết phục Nga về chính vấn đề này”.
Tín hiệu từ Washington và những vấn đề còn bất đồng
Tại Washington, Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên rằng ông nhận thấy “xu hướng rất rõ rệt” hướng tới việc chấm dứt xung đột, đồng thời cho rằng cả Nga và Ukraine đều đã “mệt mỏi vì giao tranh”.
“Chúng tôi đang có những cuộc trao đổi rất tích cực về vấn đề này tại Abu Dhabi”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 9/11.
Ông Trump từng cam kết nhanh chóng chấm dứt xung đột khi nhậm chức vào tháng 1/2025. Tuy nhiên, một thỏa thuận vẫn chưa đạt được, trong bối cảnh chiến dịch quân sự toàn diện của Nga tại Ukraine bắt đầu từ tháng 2/2022.
Một quan chức Mỹ đề nghị giấu tên cho biết hôm 9/11 rằng cả Nga và Ukraine đều đã thể hiện một số dấu hiệu linh hoạt trong các cuộc trao đổi kín liên quan đến khả năng trao đổi lãnh thổ. Theo quan chức này, các bảo đảm an ninh dành cho Ukraine sẽ là nội dung trọng tâm, trong đó có khả năng xây dựng một cam kết phòng thủ theo mô hình Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Tuy nhiên, vấn đề lãnh thổ vẫn là bất đồng lớn giữa hai bên.
Ukraine muốn Nga rút về đường biên giới ban đầu giữa hai nước, trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn kiểm soát toàn bộ vùng Donbas.
Nga hiện kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea và một số khu vực thuộc miền Đông Donbas. Trước đó, Tổng thống Trump từng kêu gọi Kiev chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ như một phần của thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.
Quan chức Mỹ nhận định bất kỳ thỏa thuận nào về lãnh thổ nhiều khả năng cũng chỉ được xem xét ở giai đoạn cuối của tiến trình đàm phán, sau khi các vấn đề khác, trong đó có khuôn khổ bảo đảm an ninh hậu xung đột, được giải quyết.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đưa ra đánh giá thận trọng hơn khi cho rằng tiến trình tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột vẫn còn một chặng đường dài. “Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực. Đó cũng là điều chúng tôi đã làm trong suốt thời gian qua: tìm kiếm những cách tiếp cận sáng tạo và giải pháp để góp phần chấm dứt cuộc xung đột và chiến tranh này”, ông Rubio nói.
Thành phần đàm phán và bất đồng về vai trò của châu Âu
Theo báo The Kyiv Independent, phái đoàn Ukraine tiếp tục do ông Rustem Umerov, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, dẫn đầu.
Phái đoàn Nga do ông Vladimir Medinsky, trợ lý của Tổng thống Putin, làm trưởng đoàn. Các thành viên khác gồm Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov và một quan chức quân sự cấp cao là ông Yuri Zhigarlovsky.
Một số nước châu Âu, trong đó có Pháp, Đức và Ủy ban châu Âu, cũng cử quan chức tới Abu Dhabi. Tuy nhiên, Nga đã thể hiện rõ lập trường không muốn các nước châu Âu tham gia trực tiếp vào tiến trình đàm phán.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào những bảo đảm an ninh. Ông nói các đại diện châu Âu sẽ không tham gia vì các bên đã thống nhất tiến hành đàm phán theo định dạng ba bên.
“Những gì sẽ diễn ra tại Abu Dhabi trong những ngày tới là các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga và Ukraine, với sự trung gian của Mỹ. Về sự hiện diện của châu Âu, như các bạn đã biết, Mỹ có những kênh liên lạc riêng với các nước châu Âu, cũng như Ukraine có các kênh liên lạc riêng với họ”, ông Peskov nói.
