Theo đài Sputnik, phát biểu với các phóng viên ngày 12/1, ông Trump nói rằng cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cung cấp cho Ukraine khoảng 350 tỷ USD mà không nhận lại lợi ích tương xứng. Theo ông, thỏa thuận hiện nay cho phép Mỹ tiếp cận các nguồn đất hiếm của Ukraine sẽ mang lại giá trị lớn hơn đáng kể con số đó.
Trước đó, vào ngày 30/4/2025, Mỹ và Ukraine đã ký kết một thỏa thuận về khoáng sản, trong đó dự kiến thành lập một quỹ đầu tư tại Ukraine với tỷ lệ quản lý và đóng góp ngang bằng giữa hai bên.
Sau nhiều tháng đàm phán, bao gồm cả cuộc trao đổi căng thẳng tại Phòng Bầu dục giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào tháng 2, Washington và Kiev đã hoàn tất thỏa thuận khoáng sản này.
Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ được ưu tiên tiếp cận các giấy phép khai thác khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên mới của Ukraine. Đổi lại, Mỹ cam kết cung cấp viện trợ tài chính và quân sự nhằm hỗ trợ Ukraine trong quá trình tái thiết sau chiến tranh.
Cụ thể, Quỹ Tái đầu tư Mỹ - Ukraine sẽ được thành lập và do hai bên cùng quản lý trên cơ sở hợp tác bình đẳng. Ukraine vẫn duy trì quyền sở hữu và quyền kiểm soát hoàn toàn đối với các nguồn tài nguyên của mình, đồng thời quyết định loại khoáng sản nào và khu vực nào được phép khai thác.
Bộ Kinh tế Ukraine cho biết Mỹ sẽ đóng góp vào quỹ thông qua nguồn vốn trực tiếp hoặc dưới hình thức “viện trợ quân sự mới”, trong khi Kiev sẽ đóng góp 50% doanh thu từ việc khai thác tài nguyên thiên nhiên thông qua các giấy phép mới trong các lĩnh vực vật liệu quan trọng và dầu khí. Phó Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X rằng khoản đóng góp này có thể bao gồm cả các hệ thống phòng không. Theo thông báo, Ukraine kỳ vọng lợi nhuận và doanh thu của quỹ sẽ được tái đầu tư vào nước này trong thập kỷ đầu tiên.
Theo dữ liệu của Bộ Kinh tế Ukraine, nước này sở hữu trữ lượng 22 trong số 34 loại khoáng sản được Liên minh châu Âu (EU) xếp vào nhóm khoáng sản thiết yếu, bao gồm kim loại quý, kim loại màu, hợp kim sắt và các khoáng sản như titan, zirconium, than chì và lithium.
Ukraine cũng có trữ lượng các nguyên tố đất hiếm (REE), gồm 17 kim loại như lanthanum, cerium và neodymium, đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ cao như điện tử, quốc phòng, hàng không vũ trụ và năng lượng tái tạo.
Theo trang tin tiếng Nga của Liên hợp quốc, tính đến năm 2022, trữ lượng khoáng sản thiết yếu của Ukraine chiếm khoảng 5% nguồn cung toàn cầu. Nước này cũng đóng góp khoảng 7% sản lượng titan toàn cầu. Trữ lượng lithium của Ukraine hiện phần lớn chưa được khai thác và được đánh giá là một trong những nguồn lớn nhất châu Âu, với ước tính khoảng 500.000 tấn.
