Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social vào sáng 2/6, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Israel và Hezbollah đã đạt được sự hiểu biết chung về việc ngừng giao tranh, coi đây là một bước ngoặt tiềm năng trong một trong những cuộc xung đột kéo dài và khó giải quyết nhất ở khu vực.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, ông đã có cuộc trao đổi với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, yêu cầu ông Netanyahu “không tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Beirut, Liban” và Thủ tướng Israel “đã cho các lực lượng của mình quay trở lại”.
Tổng thống Trump cho biết thêm ông cũng “đã có cuộc trao đổi với các đại diện của lãnh đạo Hezbollah, và họ đã đồng ý ngừng bắn vào Israel cũng như các binh sĩ của nước này. Tương tự, Israel cũng đồng ý ngừng bắn vào họ”.
Ông chủ thứ 47 của Nhà Trắng bày tỏ hi vọng thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah “sẽ kéo dài MÃI MÃI!”
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngay 2/6, tuyên bố nêu trên của Tổng thống Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Netanyahu ra lệnh cho quân đội Israel tiến sâu hơn vào miền Nam Liban và quân đội Israel đe dọa tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào quận Dahiyeh ở thủ đô Beirut, thành trì của Hezbollah.
Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz đã chỉ thị quân đội nối lại các cuộc oanh tạc dữ dội nhằm vào Dahiyeh.
Tuy nhiên, theo các nguồn tin, kế hoạch này đã bị trì hoãn do áp lực từ Washington cũng như những phức tạp liên quan đến lời đe dọa của Iran rằng họ sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán hạt nhân nếu Beirut bị tấn công.
Đợt giao tranh hiện nay bùng phát vào tháng 3/2026. Kể từ đó, các cuộc không kích và chiến dịch trên bộ của Israel, theo số liệu của chính phủ Liban, đã khiến hơn 3.370 người thiệt mạng tại Lebanon. Hơn 1,2 triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa, trong khi quân đội Israel đã tiến đến nhiều vị trí ở miền Nam Liban, bao gồm cả pháo đài Beaufort.
Lịch sử các lệnh ngừng bắn liên tục bị phá vỡ
Đây không phải lần đầu tiên một lệnh ngừng bắn được công bố rồi nhanh chóng đổ vỡ. Một thỏa thuận do Mỹ và Pháp làm trung gian đạt được vào tháng 11/2024 đã chính thức chấm dứt hơn một năm giao tranh xuyên biên giới bắt đầu sau ngày 7/10/2023.
Thỏa thuận đó yêu cầu Israel rút quân khỏi miền Nam Liban và Hezbollah rút lực lượng về phía Bắc sông Litani. Tuy nhiên, cả hai bên đều nhiều lần vi phạm các điều khoản. Israel bị cáo buộc thực hiện hơn 2.000 vụ vi phạm lệnh ngừng bắn, trong khi Hezbollah nhiều lần đưa các tay súng quay trở lại khu vực phía Nam sông Litani.
Một lệnh ngừng bắn khác do Mỹ làm trung gian được thiết lập vào tháng 4/2026, tạo ra thời gian đình chiến kéo dài 10 ngày. Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố gia hạn thêm ba tuần.
Tuy nhiên, giao tranh vẫn tiếp diễn. Có thời điểm Thủ tướng Netanyahu công khai tuyên bố rằng không hề tồn tại lệnh ngừng bắn, ngay cả khi các cuộc đàm phán vẫn đang được tiến hành.
Đàm phán với Iran phủ bóng lên ngoại giao Liban
Tổng thống Trump cho rằng bế tắc tại Liban một phần là một “trục trặc” làm phức tạp thêm những nỗ lực rộng lớn hơn nhằm đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Iran, cho thấy hai tiến trình ngoại giao này có liên hệ chặt chẽ với nhau.
Các quan chức Iran đã đe dọa đình chỉ đàm phán với Mỹ nếu Israel tấn công Beirut, khiến cả hai tiến trình thương lượng trở nên bất ổn hơn.
Hezbollah, phong trào chính trị và lực lượng vũ trang Hồi giáo dòng Shiite tại Liban thân Iran đã trải qua nhiều cuộc chiến với Israel và vẫn tồn tại sau các chiến dịch nhằm làm suy yếu năng lực của tổ chức này.
Mặc dù chịu tổn thất đáng kể trong cuộc xung đột năm 2024, bao gồm việc thủ lĩnh lâu năm Hassan Nasrallah thiệt mạng, nhưng Hezbollah vẫn cho thấy khả năng phục hồi và tái xây dựng lực lượng.
Việc tuyên bố của Tổng thống Trump lần này có được duy trì hay sẽ đi theo vết xe đổ của những thông báo ngừng bắn trước đây vẫn còn là điều chưa thể khẳng định.
