Theo Reuters ngày 23/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông kỳ vọng sẽ đạt được một số thỏa thuận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Hàn Quốc vào tuần tới, bao gồm việc nối lại mua đậu tương của Trung Quốc, cân bằng thương mại và khả năng đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục trong cuộc họp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Trump cho biết sẽ đề cập tới vấn đề Bắc Kinh mua dầu từ Nga và tìm cách chấm dứt chiến sự tại Ukraine. Tổng thống Mỹ cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình đã thay đổi quan điểm và giờ đây có thể sẵn sàng thảo luận về việc kết thúc xung đột.
Tuyên bố của ông Trump đưa ra trong bối cảnh các quan chức cấp cao Mỹ đang lên đường tới châu Á để thúc đẩy cuộc gặp đầu tiên giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đại diện Thương mại Jamieson Greer đã khởi hành tới Malaysia để tìm cách hạ nhiệt căng thẳng liên quan tới việc Trung Quốc siết chặt xuất khẩu đất hiếm, động thái đã khiến thị trường toàn cầu bất ổn.
Trong khi đó, chính quyền Mỹ cũng đang chuẩn bị các biện pháp mới nếu không đạt được thỏa thuận, bao gồm khả năng áp đặt giới hạn xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao như máy tính xách tay và động cơ phản lực sang Trung Quốc.
Bộ trưởng Bessent nhận định đây là vấn đề giữa Trung Quốc và phần còn lại của thế giới. Ông gọi quy định cấp phép xuất khẩu mới của Bắc Kinh là không thể chấp nhận, đồng thời cho biết các nước phương Tây đang tính toán biện pháp ứng phó nếu đàm phán không đạt kết quả. Dù vậy, ông vẫn tỏ ra lạc quan, cho rằng nếu có thể tháo gỡ một phần bất đồng trong cuối tuần, lãnh đạo hai nước sẽ bước vào cuộc gặp với tâm thế tích cực hơn.
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang sau một thời gian tạm lắng, ông Trump cho biết ông kỳ vọng đạt thỏa thuận với Trung Quốc về việc nối lại các đơn hàng đậu tương, sản phẩm quan trọng với các nhà sản xuất nông sản Mỹ.
Bên cạnh đó, ông cũng cho biết về khả năng khởi động thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Theo ông, Tổng thống Nga Vladimir Putin gần đây đã đề cập khả năng đàm phán giảm vũ khí song phương và Trung Quốc có thể tham gia tiến trình này.
Tuy nhiên, giới chức Mỹ tỏ ra thận trọng. Đại diện Thương mại Greer cảnh báo Trung Quốc đã vi phạm cam kết cung ứng đất hiếm cho công nghệ cao, đồng thời không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mua nông sản và hàng công nghiệp Mỹ theo thỏa thuận ký trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.
Phát biểu trên kênh CNBC, ông Greer nhấn mạnh rằng Mỹ luôn giữ thái độ cởi mở trong quan hệ thương mại, nhưng cho rằng các chính sách của Trung Quốc đang gây mất cân bằng toàn cầu. Ông lập luận rằng Mỹ không thể tiếp tục chấp nhận tình trạng bị loại trừ khỏi thị trường Trung Quốc trong khi Bắc Kinh duy trì tình trạng sản xuất dư thừa và lũng đoạn thị trường.
Bất chấp lập trường cứng rắn từ đội ngũ kinh tế, Tổng thống Trump vẫn thể hiện mong muốn tránh leo thang căng thẳng. Ông hạ thấp tác động của chính sách hạn chế đất hiếm do Trung Quốc ban hành, cho rằng đây chỉ là một xáo trộn nhỏ và nhấn mạnh rằng vấn đề thuế quan mới là yếu tố then chốt.
