Theo báo chí Anh ngày 24/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt với làn sóng phản đối trong nước sau khi đàm phán thương mại giữa Washington và Ottawa đổ vỡ. Quan hệ xấu đi giữa hai nước được cho là có thể gây thêm khó khăn cho người dân Mỹ trong những tháng tới.
Mức thuế mới nhằm vào khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada có hiệu lực từ cuối tuần qua, bên cạnh các biện pháp đã áp dụng đối với thép, nhôm, gỗ và ô tô. Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố Ottawa sẽ sớm công bố biện pháp trả đũa tương ứng đối với hàng hóa Mỹ.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington sẽ tiếp tục đáp trả nếu Canada áp thuế trả đũa. Hai chính phủ cáo buộc lẫn nhau phá hỏng đàm phán bằng những yêu cầu được đưa ra vào phút chót.
Căng thẳng tiếp tục gia tăng sau khi ông Carney sử dụng ngôn từ mạnh, tuyên bố Canada đang ở trong tình trạng chiến tranh thương mại sau khi bị chính quyền Mỹ tấn công bằng thuế quan. Ông Trump sau đó tiếp tục chỉ trích Canada trên mạng xã hội và cáo buộc nước này từ lâu áp mức thuế quá cao đối với nông dân Mỹ.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins của bang Maine cảnh báo tiến trình đàm phán thương mại thất thường giữa hai nước sẽ làm gia tăng chi phí, rủi ro và bất ổn đối với doanh nghiệp trong bang.
Theo bà Collins, phần lớn doanh nghiệp sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài chuyển chi phí thuế quan sang người tiêu dùng thông qua giá bán cao hơn. Bà kêu gọi ông Trump cân nhắc những tác động tiêu cực của thuế quan và tìm kiếm một thỏa thuận công bằng với chính phủ Canada.
Cựu Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence cũng cho rằng một cuộc chiến thương mại với Canada là điều nền kinh tế Mỹ không cần vào thời điểm đang tìm cách phục hồi.
Các thống đốc thuộc đảng Dân chủ tại những bang có quan hệ thương mại chặt chẽ với Canada cảnh báo tác động có thể xuất hiện chỉ trong thời gian ngắn, làm gia tăng nguy cơ mất việc làm trong bối cảnh thị trường lao động Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.
Thống đốc bang Michigan Gretchen Whitmer cho biết bang này chịu ảnh hưởng đặc biệt lớn do giáp Canada và là trung tâm của ngành công nghiệp ô tô Mỹ. Bà nhận định thuế quan mới không khác gì một đợt tăng thuế đối với các gia đình và doanh nghiệp, thể hiện qua giá thực phẩm và nhiên liệu cao hơn.
Theo bà Whitmer, các công ty, đặc biệt là những nhà sản xuất ô tô, có thể phải lựa chọn giữa cắt giảm nhân sự và chuyển chi phí sang khách hàng.
Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger cho biết Canada là thị trường xuất khẩu lớn nhất của bang. Bà cảnh báo các biện pháp mới sẽ nhanh chóng ảnh hưởng đến các gia đình, nông dân, nhà sản xuất, doanh nghiệp lâm nghiệp và nhiều ngành kinh tế khác tại Virginia.
Thống đốc bang California Gavin Newsom cũng công khai phản đối quyết định áp thuế 50% đối với hàng hóa từ Canada, đồng minh gần gũi và đối tác thương mại quan trọng của Mỹ.
Ông Neel Kashkari, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis, nhận định việc Mỹ và Canada liên tục áp dụng các biện pháp đáp trả có thể khiến tác động đối với lạm phát kéo dài hơn.
Giới doanh nghiệp Mỹ cũng thúc giục hai bên nối lại đàm phán. Phòng Thương mại Mỹ cảnh báo một chu kỳ áp thuế và trả đũa leo thang sẽ làm tăng chi phí, đồng thời cản trở tăng trưởng kinh tế.
Tổ chức Business Roundtable cho rằng các biện pháp mới có nguy cơ gây gián đoạn những chuỗi cung ứng quan trọng, làm tăng gánh nặng đối với doanh nghiệp và hộ gia đình Mỹ, đồng thời gây tổn hại quan hệ kinh tế giữa hai nước.
Trong khi bảo vệ chính sách thuế quan của ông Trump với lý do bảo vệ việc làm tại Mỹ, Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Barrasso vẫn nhấn mạnh Washington cần duy trì hoạt động thương mại với Ottawa. Ông cho rằng Canada nên trở lại bàn đàm phán để hai bên có thể tiến về phía trước.
Những phản ứng này cho thấy tranh chấp với Ottawa đang trở thành sức ép chính trị ngày càng lớn đối với ông Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
