Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social ngày 4/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhắc lại tối hậu thư đưa ra ngày 26/3 và nói rằng: “Nhớ khi tôi đã cho Iran 10 ngày để ĐẠT THỎA THUẬN hoặc MỞ LẠI EO BIỂN HORMUZ không”.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm: “Thời gian đang cạn dần, hiện còn 48 giờ trước khi mọi địa ngục trút xuống họ”.
Trước đó vào ngày 3/4, ông Trump cho biết Mỹ có thể “mở” Eo biển Hormuz và “lấy dầu” nếu có thêm thời gian.
Tổng thống Trump viết trên Truth Social rằng: “Chỉ cần thêm một chút thời gian, chúng ta có thể dễ dàng MỞ EO BIỂN HORMUZ, LẤY DẦU, VÀ KIẾM MỘT KHOẢN KHỔNG LỒ. ĐÓ SẼ LÀ MỘT ‘MẠCH PHUN’ CHO THẾ GIỚI???”.
Thông điệp này không giải thích Mỹ sẽ chấm dứt quyền kiểm soát của Iran đối với Eo biển Hormuz như thế nào, cũng như không nêu rõ nguồn dầu mà ông đề cập.
Gián đoạn Eo biển Hormuz tác động thị trường năng lượng toàn cầu
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 4/4 cho biết những phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong tháng thứ hai của cuộc chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran, bắt đầu từ ngày 28/2, tới nay đã khiến hơn 1.340 người thiệt mạng, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Iran khi đó là ông Ali Khamenei.
Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào Israel, Jordan, Iraq và các quốc gia vùng Vịnh có sự hiện diện của quân đội Mỹ.
Trong khi ông Trump kêu gọi các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở châu Âu đóng góp lực lượng hải quân để bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz thì nhiều thành viên chủ chốt đã từ chối tham gia, cho thấy sự khác biệt về chiến lược và tranh luận về vai trò của liên minh. Một số đồng minh cũng chỉ ra rằng Mỹ đã phát động chiến dịch mà không tham vấn NATO.
Căng thẳng gia tăng trong khu vực đã gây gián đoạn nghiêm trọng tại Eo biển Hormuz - nơi xử lý khoảng 20% thương mại dầu mỏ toàn cầu. Lưu lượng tàu chở dầu giảm mạnh, có ngày xuống mức bằng 0, và tổng lưu lượng giảm hơn 90%.
Việc vận chuyển khoảng 15 triệu thùng dầu thô mỗi ngày qua Eo biển Hormuz hiện đang bị đe dọa, trong khi chi phí bảo hiểm tăng cao và rủi ro an ninh tiếp tục gây áp lực lên hoạt động vận chuyển.
Những diễn biến này đã đẩy giá dầu từ khoảng 70 USD ở thời điểm ngày trước khi chiến tranh Trung Đông bùng nổ lên 120 USD, tăng gần 70%. Đối với khí đốt tự nhiên, mức tăng còn mạnh hơn, với giá chuẩn TTF của châu Âu tăng từ khoảng 30 euro lên vùng 60 - 70 euro.
Mặc dù quyết định của các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp đã bổ sung nguồn cung cho thị trường, biến động vẫn tiếp diễn do lo ngại chiến sự có thể leo thang.
Ở thị trường khí đốt, các biện pháp như tăng sử dụng kho dự trữ, đẩy nhanh nguồn cung khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) giao ngay và quản lý nhu cầu đã được triển khai, nhưng giá vẫn ở mức cao do rủi ro nguồn cung chưa giảm.
Iran cho phép vận chuyển hàng nhân đạo qua Eo biển Hormuz
Trong khi đó vào ngày 3/4, theo một văn bản của cơ quan phát triển thương mại thuộc Bộ Nông nghiệp Iran, được hãng thông tấn Tasnim đăng tải, Iran đã cho phép các tàu chở hàng nhân đạo và hàng hóa thiết yếu đi qua Eo biển Hormuz.
Chỉ thị này được chính phủ và lực lượng vũ trang hậu thuẫn, cho phép các tàu chở hàng thiết yếu và thức ăn chăn nuôi được đi qua theo các quy trình quy định.
Sau quyết định này, các hiệp hội ngành đã thông báo cho doanh nghiệp thành viên nối lại việc gửi tàu hàng đến các cảng phía Nam Iran sau khi các hạn chế trước đó được dỡ bỏ.
Căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công chung nhằm vào Iran từ ngày 28/2.
Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa, đồng thời hạn chế hoạt động tàu thuyền qua Eo biển Hormuz.
