Theo hãng tin TASS ngày 11/9 dẫn nguồn Axios, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã không tham khảo ý kiến Tổng thống Donald Trump hay bất kỳ cố vấn cấp cao nào của Mỹ trước khi tiến hành vụ tấn công. Nguồn tin cho biết Nhà Trắng bày tỏ sự không hài lòng với động thái đơn phương này, trong khi nhiều lãnh đạo khu vực và quốc tế lo ngại nguy cơ căng thẳng leo thang.
Axios cho biết Tổng thống Trump đã có hai cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel vào ngày 9/9 để trực tiếp bày tỏ lập trường. Trong cuộc trao đổi, ông Trump khẳng định: “Điều đó là không thể chấp nhận được. Tôi yêu cầu ông không lặp lại điều này thêm lần nào nữa”.
Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh Qatar đang giữ vai trò trung gian trong nhiều tiến trình hòa giải liên quan đến xung đột tại Gaza và các vấn đề khu vực khác. Giới quan sát nhận định việc Israel mở rộng mục tiêu quân sự sang Qatar không chỉ gây sức ép đối với Doha mà còn có nguy cơ cản trở các nỗ lực ngoại giao đang triển khai. Washington cũng lo ngại những hành động thiếu tham vấn có thể làm suy yếu vai trò trung gian của Qatar cũng như ảnh hưởng đến uy tín điều phối của Mỹ ở Trung Đông.
Theo các nguồn tin ngoại giao, nhiều quốc gia trong khu vực cảnh báo khả năng bùng phát căng thẳng mới sau vụ việc. Qatar vốn có quan hệ hợp tác chặt chẽ về kinh tế và an ninh với cả Mỹ và phương Tây, do đó bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào quốc gia này đều có thể kéo theo những hệ quả khó lường. Giới phân tích cho rằng phản ứng mạnh mẽ của ông Trump nhằm gửi đi thông điệp rằng Mỹ không chấp nhận những hành động đơn phương của đồng minh có thể đẩy khu vực vào bất ổn.
Quan hệ Mỹ - Israel vốn được coi là gắn bó, song diễn biến lần này cho thấy những dấu hiệu căng thẳng tiềm ẩn. Việc Tổng thống Trump trực tiếp yêu cầu Thủ tướng Netanyahu cam kết không lặp lại hành động tương tự được đánh giá là động thái hiếm gặp, phản ánh mức độ nghiêm trọng của tình hình. Giới quan sát nhận định Washington muốn hạn chế nguy cơ xuất hiện thêm các yếu tố khó kiểm soát trong bối cảnh chính trị nội bộ Mỹ đang ở giai đoạn nhạy cảm.
Hiện chưa có phản hồi chính thức từ phía Israel trước yêu cầu của Mỹ. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới quan sát, Tel Aviv sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng các bước đi tiếp theo, đặc biệt trong mối quan hệ với Qatar - quốc gia giữ vai trò quan trọng trong nhiều cuộc đàm phán hòa giải khu vực. Nếu Israel tiếp tục hành động đơn phương, nguy cơ leo thang xung đột tại Trung Đông có thể gia tăng, đồng thời làm phức tạp thêm nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc tìm kiếm giải pháp ổn định lâu dài.
