Báo The Kyiv Independent tối 22/12, theo giờ địa phương, dẫn thông tin từ hãng thông tấn nhà nước Azerbaijan (Azertag) cho biết Tổng thống nước này, ông Ilham Aliyev không tham dự Hội nghị Thượng đỉnh không chính thức của các nhà lãnh đạo Cộng đồng các Quốc gia Độc lập (CIS) diễn ra cũng ngày tại St. Petersburg.
Trước đó, Điện Kremlin đã phát tín hiệu cho biết họ kỳ vọng Tổng thống Azerbaijan sẽ tham dự sự kiện và đang chuẩn bị cho chuyến đi của ông.
Việc ông Aliyev vắng mặt diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nga – Azerbaijan căng thẳng sau hàng loạt tranh cãi chính trị, bất chấp những nỗ lực gần đây của Moskva và Baku nhằm bình thường hóa quan hệ.
Chính quyền của ông Aliyev nói với Azertag rằng tổng thống không tham dự vì “lịch trình bận rộn”. Sau khi thông tin này được đăng tải, Điện Kremlin cho biết họ chấp nhận lời giải thích đó.
“Quả thực, tất cả các nguyên thủ quốc gia đều có lịch trình rất bận rộn, đặc biệt là trong tháng 12, thời điểm cận kề Năm mới”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.
Quan hệ giữa Liên bang Nga và Azerbaijan đã xấu đi trong năm qua.
Liên bang Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào các mục tiêu ở Ukraine, đánh trúng các địa điểm có liên quan đến các công ty Azerbaijan, trong khi Azerbaijan đóng cửa các cơ quan truyền thông tuyên truyền của Liên bang Nga và bắt giữ công dân Nga.
Baku cũng hủy bỏ các sự kiện văn hóa của Liên bang Nga và cáo buộc cảnh sát Liên bang Nga tra tấn hai công dân Azerbaijan, những người sau đó đã tử vong khi bị giam giữ tại thành phố Yekaterinburg của Liên bang Nga vào tháng 6.
Sự rạn nứt này nối tiếp vụ rơi máy bay chở khách của Azerbaijan vào tháng 12/2024, khi các điều tra sơ bộ cho thấy máy bay có thể đã bị hỏa lực phòng không của Liên bang Nga bắn trúng gần Grozny.
Chiếc máy bay, cất cánh từ Baku đến Grozny, đã bị rơi gần Aktau (Kazakhstan), khiến 38 người trên khoang thiệt mạng.
Dù sau đó Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đã gọi điện cho ông Aliyev, nhưng Moskva ban đầu không chính thức thừa nhận trách nhiệm.
Đến tháng 10, Tổng thống Putin thừa nhận rằng các hệ thống phòng không của Liên bang Nga đã phóng tên lửa về phía chiếc máy bay của Azerbaijan trước khi nó rơi.
Ông Putin đưa ra phát biểu này trong cuộc gặp đầu tiên với ông Aliyev tại Dushanbe, nơi các lãnh đạo khu vực tập trung dự hội nghị thượng đỉnh.
Lần gần nhất Tổng thống Aliyev tham dự một sự kiện của CIS là vào tháng 10, khi ông tới Dushanbe để dự cuộc họp Hội đồng Nguyên thủ Quốc gia CIS diễn ra trong các ngày 9–10/10.
