Canh tác nông hộ được đặt là một trongcác chủ đề trọng tâm được chú ý thảo luận nhân Ngày Lương thực Thế giới 2014.Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đã khẳng định người nôngdân đóng vai trò trọng tâm trong nỗ lực giải quyết đói nghèo và suy dinh dưỡngtoàn cầu.
Theo FAO, canh tác nông hộ bao gồm tấtcả các hoạt động nông nghiệp dựa vào gia đình. Hoạt động nông trang gia đình làcách thức tổ chức sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, chăn nuôi và nuôitrồng thủy sản do gia đình quản lý và vận hành và chủ yếu dựa vào sức lao độngcủa các thành viên trong gia đình. Ngoài ra, theo báo cáo của FAO dựa trên sốliệu của 93 quốc gia, nông hộ đang sở hữu tới 80% ruộng đất và là lực lượng sảnxuất chính lượng lương thực tiêu thụ nội địa.
Ông Amy MsMillen, Điều phối viên vềĐối tác và Tiếp cận của FAO nhận định: “Thếgiới không thể làm gì nếu không có các hộ gia đình nông dân. Nhờ họ mà chúng tacó thực phẩm bổ dưỡng để tiêu dùng mỗi ngày. Thế nhưng phần lớn những ngườinghèo và thiếu ăn trên thế giới cũng chính là những nông hộ đó. Chúng ta cần phảinỗ lực nhiều hơn nữa để khích lệ, hỗ trợ và nhanh chóng cải thiện đời sống của cácnông gia này để đảm bảo tất cả mọi người đều có thể tiếp cận được với thực phẩmtươi, sạch và có lợi cho sức khỏe”.
Hoạt động làm trang trại gia đình ởBắc Mỹ diễn ra rất năng động. Humanitas Global đã phối hợp với FAO và tổ chức FoodTank thực hiện một cuộc khảo sát với gần 75 hộ nông dân ở Bắc Mỹ. Kết quả khảo sátnày được công bố tại Đối thoại Borlaugở Des Moines, Iowa vào ngày 16 tháng 10 năm 2014, trong khuôn khổ Lễ Trao giảiLương thực Thế giới. Kết quả này cho thấy thực trạng của những người trụ lạitrang trại, những người lựa chọn rời bỏ cánh đồng canh tác hoặc những người làmtrang trại lần đầu tiên. Thông điệp xuyên suốt từ các kết quả này đó là mặc dùcó nhiều thay đổi song những hộ nông dân ở Bắc Mỹ vẫn rất mong muốn theo đuổinghề làm trang trại gia đình.
Ông Nabeeha M.Kazi, Chủ tịch kiêm CEOcủa Humanitas Global, đồng thời là Chủ tịch tổ chức Community for Zero Hunger (Cộngđồng Không Nghèo đói) cho biết: “Kết quảkhảo sát và những trao đổi với người nông dân cho thấy họ mong muốn gắn bó vớinghề nông trang, song cũng bị giằng xé giữa tình yêu đất đai và nỗ lực mưu sinh.Nhiều người không còn làm trang trại gia đình nữa, song vẫn đóng vai trò quantrọng trong việc nuôi sống cộng đồng và thế giới”.
79% số người được khảo sát đã bỏ nghềnông cho biết công việc hiện tại của họ vẫn liên quan đến nông nghiệp. Ngoàira, phần lớn số người đã rời bỏ nghề nông vẫn có dự định sẽ quay lại công việc này.
“Chúngta không muốn số nông hộ giảm đi, chúng ta cần có chính sách, chương trình vànguồn lực để giúp cho hộ nông dân trụ lại trang trại nếu họ muốn và phát huyđược tiềm năng của mình.”, ông Kazi nói. “Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể không nhắc đến những người đã rời bỏcánh đồng canh tác. Họ có tiếng nói mạnh mẽ và uy tín, giúp chúng ta thúc đẩyvà bảo vệ trang trại gia đình. Cần huy động sự hỗ trợ của họ để góp phần xâydựng chính sách, chương trình và nhân rộng hơn nữa những câu chuyện về hộ giađình làm nghiệp”.
Ngày nay, thách thức lớn nhất đối vớinông hộ đó là chi phí đất đai, chi phí nhân công, các quy định và chính sáchcủa nhà nước, biến đổi khí hậu, tính rủi ro cố hữu của sản xuất nông nghiệpcũng như lợi nhuận thấp so với công sức bỏ ra.
“Kếtquả khảo sát cho thấy nếu chỉ trông chờ vào nghề nông thì nông gia không thểtrang trải nổi các chi phí sản xuất và sinh hoạt khác.”, ông Kazi nói. “Khoảng 67% người được hỏi cho biết ngoài thunhập từ trang trại, họ có nguồn thu nhập khác từ các thành thành viên trong giađình hoặc việc làm thêm”.
Về mặt tích cực, được gần gũi với đấtđai và cây trồng vật nuôi, sự độc lập và làm việc ngoài trời đều là những điểmhấp dẫn lớn nhất của nghề nông. Tất cả những người lớn lên và ở lại làm việctrên các trang trại, những người đã rời bỏ trang trại để đi làm nghề khác vànhững hộ nông dân mới đều hướng đến đất đai và đều cho rằng được chăm sóc đấtđai và nhìn thấy cây trồng, vật nuôi lớn lên là một trong những điều thú vịnhất trong cuộc đời làm nông của mình.
Ông Danielle Neirenberg, Chủ tịch củaFood Tank cho biết: “Hộ gia đình nông dânđang phải đối mặt với nhiều thách thức kinh tế và hơn thế nữa. Ngoài công cụ vànguồn lực sản xuất, hộ nông dân còn phải lo toan đến những vấn đề khác như tấtcả người Mỹ khác - như chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình và giáo dục đại họccho con em. Tuy vậy, có rất nhiều người hiện vẫn còn bám đồng ruộng hoặc chí ítcam kết trở lại với nghề nông vì đây vẫn là nghề đem lại sự mãn nguyện, thú vịvà đầy thử thách – chính điều này đã tạo nên giá trị cho những người nông dân”.
Ông Neirenberg cho rằng khát khao quaytrở lại nghề nông trang là rất lớn. Bà cho biết nhiều người tham gia khảo sát vốnđã rời bỏ trang trại gia đình thổ lộ rằng họ sẽ sẵn sàng trở về trang trại ngaykhi có điều kiện. Nhiều người còn khẳng định nếu không có ai trông nom trang trạicủa gia đình thì họ sẽ trở về tiếp quản chứ không chịu mất trang trại.
Có thể thấy, những thách thức mà hộ nôngdân đang phải đối mặt ở Mỹ và toàn Bắc Mỹ cũng cho thấy thách thức mang tínhtoàn cầu. Biến đổi khí hậu, lợi nhuận thấp và cơ hội tốt hơn trong những ngànhngoài nông nghiệp đang là thách thức lớn nhất trên toàn cầu và đang đe dọa đếnnghề nông.
D.V
