Trước đó, Tòa án nhân dân khu vực 1 Hà Nội tuyên bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình 3 năm tù; còn bà Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán nhà trường 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trong vụ án này, bị cáo Nguyễn Thị Bình bị cáo buộc đã thu tiền dạy thêm cao hơn mức trần quy định tại Quyết định số 22/2013/QĐ/UBND của UBND TP Hà Nội ban hành ngày 25/6/2013 (Quyết định số 22).
Sau phiên tòa sơ thẩm, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp đã có văn bản xác định Quyết định số 22 của Hà Nội áp "giá trần" học phí là chưa phù hợp. Việc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội ban hành văn bản hướng dẫn áp mức thu tối đa là "không đúng hình thức, thẩm quyền".
Sau đó, UBND TP Hà Nội đã ra văn bản bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 22. Với dẫn chứng này, các luật sư bào chữa cho bị cáo Bình cho rằng Quyết định số 22 là trái pháp luật nên không dựa trên quyết định này để kết tội các bị cáo.
Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 10/9, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật cho rằng Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội là trái pháp luật. Trong khi đó, đại diện theo ủy quyền của UBND TP Hà Nội và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết sẽ trả lời bằng văn bản sau.
Do đó, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng cần xin ý kiến bằng văn bản của cơ quan ban hành văn bản, cơ quan kiểm tra văn bản và cơ quan quản lý nhà nước về tính hợp pháp của Quyết định số 22 tại thời điểm năm 2013 - 2014.
Về việc quản lý, sử dụng số tiền thu từ dạy thêm, học thêm, đại diện Viện kiểm sát cho rằng cấp sơ thẩm mới chỉ xác định số tiền bị cáo Nguyễn Thị Bình và các cá nhân được hưởng từ khoản tiền thu vượt quá là sai phạm, mà chưa xem xét cụ thể việc chi đối với 30% số tiền thu được từ dạy thêm, học thêm có sai phạm hay không, nếu có thì mức độ như thế nào.
Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 12/2013 đến tháng 5/2014, tổng số tiền 30% được trích từ nguồn thu dạy thêm, học thêm là hơn 642 triệu đồng. Trong đó, tiền chi cho công tác quản lý là 349 triệu đồng, tương đương 54,33%, vượt quá 4,33% theo quy định.
Bị cáo Nguyễn Thị Bình, với tư cách hiệu trưởng, được hưởng hơn 132 triệu đồng, chiếm gần 38% số tiền chi cho công tác quản lý. Một số người khác như phó hiệu trưởng, kế toán, thủ quỹ cũng được hưởng với tỷ lệ cao, trong khi tổng số tiền 24 giáo viên chủ nhiệm được nhận là 26,4 triệu đồng, tương đương 7,56%. Đại diện Viện kiểm sát cho rằng bị cáo Bình có dấu hiệu tư lợi cá nhân.
Ngoài ra, đại diện Viện kiểm sát cho rằng các giáo viên tại Trường THCS Ba Đình là những người trực tiếp thu tiền, được hưởng lợi từ tiền dạy thêm, học thêm và là người phải chịu trách nhiệm trong việc lập danh sách học sinh nộp tiền học thêm. Các thành viên Ban giám hiệu nhà trường cũng cần được tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Theo đại diện Viện kiểm sát, cấp sơ thẩm chưa xem xét đầy đủ vai trò của những người liên quan nêu trên là thiếu sót.
Mặt khác, khoản 1 Điều 5 Thông tư số 17 quy định học sinh có nguyện vọng học thêm phải viết đơn xin học thêm gửi nhà trường; cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ có con em xin học thêm trực tiếp ký, ghi cam kết với nhà trường về dạy thêm, học thêm vào đơn xin học thêm và chịu trách nhiệm thực hiện cam kết.
Tuy nhiên, Cơ quan điều tra chưa thu giữ được các đơn xin học thêm, chưa lấy lời khai của học sinh và phụ huynh học sinh. Theo đại diện Viện kiểm sát, những nội dung này cần tiếp tục được điều tra, làm rõ.
