Tọa đàm có sự tham dự của Thượng tọa Thích Đức Thiện - Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hội đồng trị sự; Thượng tọa Thích Nguyên Đạt – Ủy viên Hội đồng trị sự - Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương, Phó viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại Huế; bà Trần Thị Minh Nga - Phó Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ cùng các nhà nghiên cứu, các giáo sư tiến sĩ, các học giả, các nhà tri thức...
Phát biểu tại buổi tọa đàm, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lại Quốc Khánh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo đương đại nêu rõ về nguồn gốc của Mật Tông - là một trong những tông phái của Phật giáo, xuất phát từ Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ VII, sau đó được truyền bá sang Trung Hoa, Nhật Bản… và đặc biệt là phát triển mạnh mẽ ở Tây Tạng. Tại Tây Tạng, Mật Tông còn được gọi là Kim Cương thừa. Mầm mống tư tưởng Mật Tông xuất hiện sớm, nhưng thực sự thành tông phái với sự xuất hiện của bộ kinh Đại Nhật (Mahàvairocana Sùtra).
“Sự hiện diện và ảnh hưởng xã hội của Mật tông - Kim cương thừa ở Việt Nam là một thực tế. Xu hướng vận động của Mật tông - Kim cương thừa trong tương lai cũng là một thực tế không thể không quan tâm nếu muốn những giá trị chân chính của tông phái Phật giáo này được giữ gìn và phát huy một cách tích cực”, ông nhấn mạnh.
Thượng tọa Thích Đức Thiện – Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hội đồng trị sự - Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng đây là một nhiệm vụ khoa học có ý nghĩa quan trọng, song cũng rất khó khăn, cần có sự tham gia của các chuyên gia, nhà tu hành thực sự am hiểu với tất cả niềm tin, sự nghiêm cẩn. Nhất là khi những nghiên cứu về Mật tông – Kim cương thừa ở Việt Nam trên các phương diện lịch sử, hiện tại và dự báo xu hướng tương lai chưa nhiều, chưa thực sự xứng tầm. Thượng tọa mong muốn tọa đàm sẽ góp phần cung cấp thêm những luận cứ khoa học mới có giá trị, qua đó góp phần làm rõ thêm vị trí, vai trò và những giá trị độc đáo, đặc sắc của Mật tông Kim cương thừa trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Báo cáo đề dẫn, Giáo sư- Tiến sĩ Đỗ Quang Hưng - Chủ tịch Hội đồng khoa học Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo Đương Đại trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh "cuộc tọa đàm này được mở ra với mong muốn cơ bản là về học thuật, cố gắng tìm đến lời giải đáp có tính lý thuyết nghiên cứu cho vấn đề về Mật Tông - Kim Cương Thừa - là vấn đề khá phức tạp và thú vị. Có như vậy, giới Tôn giáo học mới có thể làm sáng tỏ những nguyên tắc cơ bản của công việc nghiên cứu như tại sao Mật Tông Tây Tạng có thể tồn tại và phát triển như hiện nay, Tông phái này có thể phục vụ những gì cho cộng đồng Phật giáo Việt Nam và cách riêng, với các nhóm Phật tử khác nhau của các dòng phái Mật Tông Tây Tạng, đặc biệt khi nó được coi là "khác biệt" với thực tế..."
Với 12 tham luận đã được trình bày tại tọa đàm, các học giả không chỉ làm rõ tính lịch sử mà còn nêu lên được vai trò của Mật tông Kim Cương Thừa trong đời sống tâm linh, dòng chảy văn hóa Việt Nam. Đồng thời, có cái nhìn từ ảnh hưởng của Mật Tông tại một số quốc gia khác đối với sự phát triển Mật tông tại Việt Nam. Qua đó, góp phần làm sâu sắc và phong phú Phật giáo Việt Nam, phát huy những giá trị nguồn lực Phật giáo vào công cuộc xây dựng và hiện đại đất nước.
