Phán quyết của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ được đưa ra với tỷ lệ 2-1 và chỉ áp dụng đối với các bên đã khởi kiện chính quyền. Phán quyết này có lợi cho các doanh nghiệp nhỏ từng đệ đơn kiện nhằm phản đối các mức thuế có hiệu lực từ ngày 24/2 vừa qua. Vị thẩm phán bỏ phiếu chống vì cho rằng còn quá sớm để trao chiến thắng cho phía nguyên đơn là các doanh nghiệp nhỏ. Các doanh nghiệp nhỏ lập luận rằng các mức thuế mới là một nỗ lực nhằm lách một phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế năm 2025 của Tổng thống Trump được áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế.
Ông Trump áp mức thuế tạm thời này vào tháng 2/2026, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hàng loạt mức thuế khác. Theo chính quyền Tổng thống Trump, mức thuế 10% được áp dụng nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán.
Trong sắc lệnh hồi tháng 2 vừa qua, Tổng thống Trump đã viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép áp đặt thuế quan trong tối đa 150 ngày để điều chỉnh các “thâm hụt cán cân thanh toán” nghiêm trọng hoặc ngăn chặn nguy cơ đồng USD mất giá nghiêm trọng.
Mức thuế này sẽ có hiệu lực đến cuối tháng 7/2026, trừ khi được Quốc hội gia hạn, trong khi chính quyền Tổng thống Trump tìm kiếm các biện pháp lâu dài hơn để tái thiết chương trình nghị sự thương mại của mình.
Để thực hiện mục tiêu đó, giới chức Mỹ đã mở các cuộc điều tra mới đối với hàng chục đối tác thương mại liên quan tới vấn đề lao động cưỡng bức và tình trạng dư thừa công suất sản xuất- động thái có thể dẫn tới các mức thuế mới.
Trong phán quyết ngày 7/5, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ yêu cầu các bị đơn phải thực thi quyết định trong vòng 5 ngày, đồng thời hoàn trả tiền cho các nhà nhập khẩu đã khởi kiện. Các mức thuế theo từng ngành mà ông Trump áp lên các mặt hàng như thép, nhôm và ô tô vẫn không bị ảnh hưởng bởi phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng Mỹ đang đối diện một thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng dưới hình thức thâm hụt thương mại hàng hóa hàng năm lên tới 1,2 nghìn tỷ USD và thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương 4% GDP. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế và luật sư thương mại cho rằng Mỹ không ở bên bờ một cuộc khủng hoảng cán cân thanh toán, khiến các mức thuế mới dễ bị thách thức về mặt pháp lý.
