Tòa án liên bang Mỹ hủy chính sách đình chỉ xét thị thực định cư đối với công dân 75 quốc gia

Một thẩm phán liên bang tại New York ngày 21/8 (theo giờ địa phương) đã ra phán quyết hủy chính sách của chính quyền Tổng thống Donald Trump đình chỉ việc xét và cấp thị thực định cư đối với công dân của 75 quốc gia.

Trong các quốc gia đó có Afghanistan, Iran, Nga, Somalia, Brazil, Colombia, Haiti và Pakistan. Tòa cho rằng chính sách này trái luật và vượt quá thẩm quyền theo luật định của Ngoại trưởng Marco Rubio.

Chú thích ảnh
Hành khách tại sân bay quốc tế Los Angeles, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, Thẩm phán Jeannette Vargas thuộc Tòa án Liên bang Địa hạt Nam New York, người được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm, kết luận chính sách do Bộ Ngoại giao ban hành hồi tháng 1/2026 là “trái luật” và vượt quá thẩm quyền mà Quốc hội trao cho Ngoại trưởng. Bà cho rằng chính sách đã yêu cầu từ chối thị thực đối với những người đủ điều kiện chỉ dựa trên quốc tịch, trong khi Đạo luật Di trú và Quốc tịch (INA) không trao cho Ngoại trưởng quyền áp đặt lệnh cấm mang tính hệ thống như vậy.

Chính quyền Tổng thống Trump ban hành chính sách nhằm hạn chế nguy cơ người nhập cư trở thành “gánh nặng công cộng”, tức phụ thuộc vào các chương trình trợ cấp công cộng. Bộ Ngoại giao lập luận rằng hơn 30% gia đình có người nhập cư từ các quốc gia trong danh sách đã sử dụng ít nhất một hình thức trợ cấp công cộng. 

Tuy nhiên, phán quyết của Thẩm phán Vargas nhấn mạnh luật di trú đã có cơ chế riêng để xác định một người có khả năng trở thành "gánh nặng công cộng" hay không. Theo cơ chế này, viên chức lãnh sự phải xem xét hoàn cảnh cụ thể của từng đương đơn, bao gồm tình trạng tài chính, tuổi tác, sức khỏe, kỹ năng, hoàn cảnh gia đình và các yếu tố liên quan khác, thay vì tự động từ chối chỉ vì người đó mang quốc tịch của một trong 75 quốc gia trong danh sách.

Theo phán quyết, Quốc hội đã giao cho các viên chức lãnh sự quyền xem xét từng hồ sơ và quyết định một người có đủ điều kiện nhận thị thực hay không dựa trên những tiêu chuẩn cụ thể được quy định trong luật. Trong khi đó, chính sách của Bộ Ngoại giao đã chuyển từ cơ chế xét từng trường hợp sang đình chỉ trên diện rộng đối với công dân của cả một nhóm quốc gia. Tòa nhận định cách làm này đã phá vỡ cơ chế xét thị thực mà Quốc hội thiết lập.

Vụ kiện do hai tổ chức phi lợi nhuận và 11 cá nhân khởi xướng. Trong số các nguyên đơn có 6 người có thân nhân bị ảnh hưởng bởi việc đình chỉ thị thực và 5 người đang ở ngoài Mỹ, đã nộp đơn xin thị thực định cư theo diện việc làm. Các tổ chức tham gia kiện gồm Mạng lưới pháp lý về nhập cư Công giáo (CLINIC) và Cộng đồng châu Phi đoàn kết (ACT).

Bà Anna Gallagher, Tổng giám đốc CLINIC, hoan nghênh phán quyết, cho rằng vấn đề trọng tâm của vụ kiện là bảo vệ khả năng đoàn tụ của các gia đình. Trong khi đó, bà Diana Konate, Phó giám đốc chính sách và vận động của ACT, gọi đây là một thắng lợi đối với pháp quyền và cho rằng chính sách của chính quyền ông Trump đã khiến nhiều gia đình bị chia cách, cản trở những người đã đủ điều kiện xin thị thực định cư.

Chính sách của Bộ Ngoại giao Mỹ đã ảnh hưởng tới gần 40% số quốc gia trên thế giới, trải rộng từ Mỹ Latinh, vùng Balkan, Nam Á tới châu Phi, Trung Đông và Caribe.

Bộ Ngoại giao chưa đưa ra bình luận chi tiết về phán quyết, nhưng trước đó khẳng định chính quyền Tổng thống Trump đang duy trì các tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhằm bảo vệ người dân Mỹ và tăng cường kiểm tra người xin thị thực.

Theo giới quan sát, phán quyết là một trở ngại pháp lý mới đối với chương trình siết chặt di trú của Tổng thống Trump. Nếu được giữ nguyên, chính quyền sẽ phải trở lại cơ chế xét từng hồ sơ thay vì đình chỉ trên diện rộng dựa vào quốc tịch. Vụ việc nhiều khả năng tiếp tục được kháng cáo và có thể lên Tòa án Tối cao, trong bối cảnh chính quyền ông Trump đang thúc đẩy nhiều biện pháp hạn chế nhập cư.

Đoàn Hùng (TTXVN)

Dành cho bạn

Quốc đảo nơi 1/60 người trưởng thành sống chung với HIV

Quốc đảo nơi 1/60 người trưởng thành sống chung với HIV

Fiji đã tuyên bố HIV là khủng hoảng cấp quốc gia. Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 15/9, Bộ trưởng Y tế Fiji - ông Ratu Atonio Lalabalavu, cho biết theo ước tính, cứ 60 người trưởng thành tại Fiji thì có khoảng một người đang sống chung với HIV.

Thông tấn xã Việt Nam đồng hành cùng tiến trình phát triển đất nước

Thông tấn xã Việt Nam đồng hành cùng tiến trình phát triển đất nước

Thông tấn xã Việt Nam và KPL Lào hợp tác chặt chẽ, phát huy vai trò truyền thông chiến lược, góp phần xây dựng mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước. Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Thông tấn xã Việt Nam (15/9/1945-15/9/2026), Tổng Giám đốc Hãng Thông tấn quốc gia Lào (KPL) Vannasin Simmavong đánh giá cao sứ mệnh và vai trò lịch sử của TTXVN đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, đồng thời đề xuất những định hướng hợp tác nhằm tiếp tục thắt chặt quan hệ giữa hai hãng thông tấn quốc gia trong tình hình mới.

Xung đột tại Trung Đông: Iran từ chối đàm phán với Mỹ

Xung đột tại Trung Đông: Iran từ chối đàm phán với Mỹ

Ngày 15/9, Iran tuyên bố không đàm phán với Mỹ cho đến khi Washington đáp ứng các điều kiện của Tehran, trong khi hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục suy giảm và một tàu chở dầu bị tấn công ngoài khơi Oman. Những diễn biến mới làm gia tăng lo ngại xung đột tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến các tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Thế giới thiệt hại 10% GDP nếu các quy tắc thương mại bị suy yếu

Thế giới thiệt hại 10% GDP nếu các quy tắc thương mại bị suy yếu

Ngày 15/9, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cảnh báo nếu không hiện đại hóa hệ thống thương mại toàn cầu, GDP toàn cầu có thể thấp hơn tới 10% so với kịch bản hệ thống đa phương được củng cố, trong bối cảnh chính sách thương mại thế giới đang đối mặt với sự gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ qua.