Hợp tác tài chính trước những thách thức mới
Ngày 20/10, Hội nghị Bộ trưởng Tài chính Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm 2026 khai mạc tại Khu Hành chính Đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc), với sự tham dự của hơn 500 quan chức và đại biểu từ 21 nền kinh tế thành viên cùng đại diện các tổ chức quốc tế. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 20-21/10, tập trung thảo luận triển vọng kinh tế vĩ mô và tài chính toàn cầu, khu vực; chính sách tài khóa hỗ trợ hộ gia đình; tài trợ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số; khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và cơ hội phát triển cho người dân.
Các nội dung nghị sự phản ánh yêu cầu tăng cường phối hợp chính sách trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, căng thẳng địa chính trị và những thay đổi trong chính sách thương mại tiếp tục tác động đến thương mại, đầu tư và ổn định tài chính. Trong môi trường đó, hợp tác giữa các nền kinh tế thành viên có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế tác động lan tỏa của các cú sốc bên ngoài, duy trì hoạt động của chuỗi cung ứng và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lam Phật An nhấn mạnh cuộc cách mạng công nghệ và chuyển đổi công nghiệp mới đang tăng tốc, mở ra những động lực phát triển mới. Theo ông, châu Á - Thái Bình Dương là động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu và cần đảm nhận trách nhiệm lớn hơn trong việc thúc đẩy thịnh vượng chung. Các nền kinh tế cần thực hiện những đồng thuận đã đạt được tại Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC, qua đó tăng cường hợp tác và đóng góp vào sự phát triển của khu vực.
Ông Lam Phật An đề xuất ba định hướng hợp tác chính. Thứ nhất, tăng cường đối thoại về chính sách kinh tế vĩ mô, củng cố nền tảng kinh tế và tài chính trong nước, đồng thời phối hợp chính sách để hạn chế tác động tiêu cực từ những điều chỉnh chính sách giữa các nền kinh tế. Thứ hai, đẩy nhanh chuyển đổi kinh tế, tận dụng cơ hội từ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số và phát triển ít phát thải carbon. Thứ ba, làm sâu sắc hợp tác tài khóa và tài chính, duy trì môi trường kinh tế khu vực cởi mở, bảo đảm chuỗi cung ứng thông suốt và thúc đẩy hội nhập kinh tế.
Tại các phiên thảo luận, Cục trưởng Cục Tài chính Hong Kong Paul Chan cho rằng các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương cần tăng cường hợp tác để duy trì dòng chảy thương mại và đầu tư, phòng ngừa rủi ro tài chính và nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng dài hạn. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của đầu tư vào công nghệ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và đào tạo nhân lực, đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI để doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như người dân có thể hưởng lợi từ tiến bộ công nghệ.
Theo nhận định của IMF, ADB và AIIB, triển vọng tăng trưởng khu vực chịu tác động đan xen giữa các yếu tố rủi ro địa chính trị và động lực từ công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI). Bên cạnh đó, các tổ chức tài chính quốc tế lưu ý nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và vận tải năng lượng do xung đột tại khu vực Trung Đông, cùng tác động của hiện tượng El Niño đến an ninh lương thực, có thể gây áp lực lên mặt bằng giá và đẩy lạm phát khu vực lên mức 4,2%...
Tham gia thảo luận, đại diện các nền kinh tế thành viên đã chia sẻ các giải pháp điều hành nhằm củng cố năng lực tự cường kinh tế vĩ mô. Bộ Tài chính Hoa Kỳ ghi nhận vai trò của đổi mới công nghệ trong việc kích hoạt các dòng vốn đầu tư và đánh giá cao hiệu quả của các biện pháp tự điều chỉnh chuỗi cung ứng, lưu kho nhằm giảm thiểu tác động từ biến động thị trường năng lượng. Bộ Tài chính Trung Quốc chia sẻ mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức khoảng 5%, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và phục hồi tổng cầu thông qua kế hoạch giải ngân đầu tư công 30 nghìn tỷ nhân dân tệ gắn với việc kiện toàn mạng lưới an sinh xã hội.
Việt Nam chuẩn bị cho vai trò chủ nhà APEC 2027
Đoàn Việt Nam do Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn dẫn đầu tham dự hội nghị năm nay trong bối cảnh Việt Nam tích cực chuẩn bị đảm nhiệm vai trò chủ nhà Năm APEC 2027.
Theo lời mời của Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lam Phật An, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn là một trong những diễn giả chính tại phiên thảo luận về kinh tế vĩ mô, cùng đại diện Bộ Tài chính Trung Quốc và Bộ Tài chính Mỹ. Tại đây, Bộ trưởng chia sẻ đánh giá về tình hình kinh tế thế giới, khu vực và triển vọng kinh tế Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực, với tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 9,01%, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,52%. Việt Nam cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực về thị trường vốn, thu hút đầu tư nước ngoài và vị thế kinh tế, trong đó có việc được nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi và gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 50,36 tỷ USD. Cơ cấu chi ngân sách được điều chỉnh theo hướng tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển lên khoảng 40%, đồng thời tiết kiệm chi thường xuyên thông qua tinh gọn bộ máy hành chính. Nợ công duy trì ở mức khoảng 35-36% GDP, tạo dư địa tài khóa cho đầu tư hạ tầng chiến lược và các dự án trọng điểm.
Theo Bộ trưởng, những kết quả này có được nhờ sự phối hợp giữa chính sách tài khóa có trọng tâm, chính sách tiền tệ linh hoạt và cải cách thể chế. Hướng tới năm 2027, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ.
Trong khuôn khổ hội nghị, Việt Nam giới thiệu các định hướng ưu tiên của Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC năm 2027 (APEC FMP 2027), tập trung nâng cao hiệu quả huy động và phân bổ nguồn lực tài chính cho các động lực tăng trưởng mới, gắn với mục tiêu phát triển bao trùm. Việt Nam cũng thông tin về kế hoạch chuẩn bị và lộ trình tổ chức các hội nghị tài chính trong Năm APEC 2027.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đồng thời tham gia đối thoại với Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC) và làm việc song phương với đại diện một số nền kinh tế thành viên nhằm trao đổi về các ưu tiên hợp tác, góp phần chuẩn bị nội dung nghị sự cho năm Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ nhà.
Tại lễ bế mạc hội nghị ngày 21/10, Việt Nam đã chính thức được trao vai trò chủ nhà Năm APEC 2027. Đây là cơ hội để Việt Nam thúc đẩy các ưu tiên hợp tác tài chính, tăng cường phối hợp chính sách và đóng góp vào nỗ lực duy trì ổn định, phát triển bền vững tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
