Vụ lúa hè thu 2014 tại đồng bằng sông Cửu Long đến nay gần như đã kết thúc, nhờ doanh nghiệp và thương lái tích cực thu mua nên giá lúa cao so với mọi năm. Theo các chuyên gia về nông nghiệp, ngành nông nghiệp đã đạt mục tiêu tiêu thụ hết lúa gạo trong dân, tuy nhiên cũng còn nhiều băn khoăn từ lượng gạo bán tiểu ngạch qua biên giới.
Được mùa, được giá
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), kết quả xuất khẩu gạo tháng 8 đạt 627.089 tấn, trị giá FOB 270,353 triệu USD, trị giá CIF 284,690 triệu USD, giá xuất khẩu bình quân FOB đạt 431,12 USD/tấn. So với cùng kỳ năm 2013, lượng tăng 1,4%, trị giá FOB tăng 2,94%, trị giá CIF tăng 5,86%, giá bình quân tăng 6,47 USD/tấn.
 Vận chuyển gạo xuất khẩu tại Xí nghiệp chế biến lương thực cao cấp Tân Túc (huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh). Ảnh: Đình Huệ - TTXVN |
Lũy kế xuất khẩu 8 tháng của năm 2014, lượng gạo xuất khẩu đã đạt 4,243 triệu tấn, trị giá FOB 1,831 tỷ USD, trị giá CIF 1,932 tỷ USD, giá xuất khẩu bình quân FOB đạt 431,38 USD/tấn. So với cùng kỳ năm 2013, lượng giảm 9,17%, trị giá FOB giảm 8,55%, trị giá CIF giảm 7,26%, giá bình quân tăng 2,95 USD/tấn.
Theo đánh giá của VFA, xuất khẩu gạo tháng 8 gần đạt kế hoạch đề ra là 650 ngàn tấn, cao hơn tháng trước và cao hơn mức bình quân 8 tháng, tuy nhiên lũy kế 8 tháng vẫn thấp hơn cùng kỳ đáng kể. Thị trường xuất khẩu chính trong tháng vẫn là thị trường tập trung Philippines, sau đó đến châu Phi, Trung Quốc, Malaysia và Indonesia.
Theo công bố của Bộ Tài chính, giá thành bình quân lúa vụ hè thu 2014 toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long là 4.370 đồng/kg. Nhưng vào thời điểm ngày 4/9, giá lúa khô tại ruộng loại hạt dài giá thấp nhất là 5.400 đồng/kg, giá cao nhất là 5.950 đồng/kg, giá bình quân là 5.750 đồng/kg; lúa thường giá thấp nhất 5.275 đồng/kg và giá cao nhất là 5.850 đồng/kg, giá bình quân là 5.547 đồng/kg. Đồng thời, giá lúa khô tại kho doanh nghiệp loại hạt dài đạt bình quân là 5.915 đồng/kg; lúa thường bình quân là 5.697 đồng/kg; giá gạo thành phẩm xuất khẩu không bao tại mạn tàu bình quân là 9.170 đồng/kg.
Ông Huỳnh Thế Năng, Tổng giám đốc Tổng công ty Lương thực miền Nam (Vinafood II) cho biết, vụ lúa hè thu ở đồng bằng sông Cửu Long năm nay được mùa, được giá.
Theo Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), đến nay vụ hè thu cơ bản đã thu hoạch gần xong, nguồn cung cấp không còn nhiều và mức tồn kho thấp, nên mặc dù tháng 8 giá lúa có giảm nhẹ nhưng dự báo giá sẽ tăng lại nhanh khi có hợp đồng xuất khẩu lớn hoặc xuất khẩu biên giới phục hồi trở lại. Bên cạnh đó, theo Vinafood II, trong những ngày tới tổng công ty sẽ chào thầu vào thị trường Philippines cung cấp 500.000 tấn gạo nên giá lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long chắc chắn sẽ khó giảm thấp.
Quản lý xuất khẩu qua đường tiểu ngạch
Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp, để thực hiện tiếp các hợp đồng đã ký kết nhưng chưa giao hàng là 1,774 triệu tấn. Để thực hiện những hợp đồng này, ngoài lượng gạo còn trong kho thì việc mua lúa trong dân rất khó khăn do không còn nhiều. Cục Trồng trọt cũng lưu ý, hiện nay rất khó kiểm soát lượng gạo xuất khẩu tiểu ngạch. Việc các doanh nghiệp có mua được gạo xuất hay không còn tùy thuộc vào sự kiểm soát lượng gạo xuất tiểu ngạch bởi một thực tế là hiện không có con số chính xác nào cho lượng gạo xuất qua đường tiểu ngạch.
Đánh giá về tình hình cung ứng gạo xuất khẩu từ nay tới cuối năm, một chuyên gia ngành nông nghiệp phân tích, nếu lượng gạo xuất khẩu đến cuối tháng 8 là 4,243 triệu tấn, thời điểm này cũng thu hoạch gần như dứt điểm vụ hè thu nên lượng gạo hàng hóa ít nhất cũng là 7 triệu tấn, sau khi trừ lượng gạo tồn kho hiện có thì thị trường lưu thông còn tới gần 2 triệu tấn gạo hàng hóa. Nhưng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cho biết hiện lượng lúa gạo trong dân đã được mua hết và đặt câu hỏi là lượng gạo lớn như vậy đi đâu? Cục Trồng trọt cho rằng, việc có thu mua được lượng gạo xuất khẩu như kế hoạch hay không còn tùy thuộc vào sự kiểm soát lượng gạo xuất khẩu tiểu ngạch.
Liên Phương
