Dữ liệu từ công ty phân tích blockchain Chainalysis cho thấy, từ thời điểm Israel và Mỹ bắt đầu không kích Iran ngày 28/2 đến ngày 2/3, đã có hơn 10 triệu USD giá trị tiền mã hóa được rút khỏi các sàn giao dịch tại Iran. Đáng chú ý, đến ngày 5/3, gần 1/3 số tiền này được chuyển sang các sàn giao dịch nước ngoài. Giới chuyên gia nhận định, ngoài việc người dân tìm cách bảo toàn tài sản trước biến động, quy mô lớn của dòng tiền cho thấy khả năng có sự tham gia của các tổ chức liên quan đến chính quyền. Động thái này được cho là nhằm phòng tránh nguy cơ bị siết chặt trừng phạt và tránh rủi ro tấn công mạng trong bối cảnh xung đột leo thang.
Các phân tích cũng cho thấy nhiều ví tiền điện tử tham gia vào làn sóng giao dịch này có liên hệ trực tiếp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Thậm chí, theo công ty Elliptic, ngay cả khi hệ thống Internet tại Iran bị gián đoạn, một số dòng tiền vẫn được chuyển đi. Qua đó cho thấy có những nhóm sở hữu quyền truy cập đặc biệt vào tài sản kỹ thuật số.
Trên thực tế, quy mô kiểm soát của lực lượng trên đối với thị trường tiền mã hóa là rất lớn. Trong năm 2025, hơn 3 tỷ USD tiền mã hóa đã được rót vào các ví điện tử được cho là có liên quan đến IRGC. Con số này chiếm hơn một nửa tổng giá trị tiền crypto tại Iran, tỷ lệ được cho là vẫn đang tiếp tục tăng.
Theo các chuyên gia chống rửa tiền, tiền mã hóa đang tạo ra một hệ thống “ngân hàng bóng tối”, nơi các giao dịch diễn ra nhanh chóng, phi tập trung, có chi phí thấp và khó bị truy vết do những lỗ hổng trong quy định toàn cầu. Không chỉ chính quyền, người dân Iran cũng ngày càng phụ thuộc vào tiền mã hóa như một “phao cứu sinh” trong bối cảnh kinh tế suy thoái nghiêm trọng.
Trước chiến tranh, lạm phát tại Iran ở mức gần 50%. Khi xung đột bùng phát, đồng nội tệ tiếp tục mất giá mạnh, buộc người dân phải tìm đến các tài sản thay thế. Trong khi Chính phủ Iran và ngân hàng trung ương ưu tiên sử dụng các đồng tiền ổn định (stablecoin) neo theo USD để giảm biến động, người dân lại ưa chuộng Bitcoin – đồng tiền kỹ thuật số phổ biến nhất thế giới hiện nay. Với giá trị hiện vượt 68.000 USD, Bitcoin cho phép người dùng rút khỏi các sàn giao dịch và lưu trữ trong ví cá nhân, tránh sự kiểm soát của chính phủ. Xu hướng này thực tế đã xuất hiện từ trước chiến tranh, đặc biệt trong các đợt biểu tình và nay càng gia tăng mạnh mẽ.
Việc tiền mã hóa được cả chính quyền và người dân Iran sử dụng song song phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của tài sản kỹ thuật số trong bối cảnh xung đột hiện đại. Đối với Tehran, tiền mã hóa là công cụ giúp duy trì hoạt động tài chính khi bị cô lập. Với người dân, tiền mã hóa là phương tiện bảo vệ tài sản trước lạm phát và bất ổn. Khi chiến sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, vai trò của tiền mã hóa tại Iran sẽ càng tăng lên, trở thành yếu tố đáng chú ý trên cả mặt trận kinh tế lẫn an ninh toàn cầu.
