Bác sĩ Nguyễn Công Danh, Đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP Hồ Chí Minh cho biết, các hóa chất độc hại trong thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ có khả năng gây rối loạn nội tiết, ngăn chặn các thụ thể androgen (hormone nam), giảm testosterone, tăng hormone nữ estrogen, từ đó giảm thể tích của tinh hoàn và túi tinh, giảm mật độ cũng như độ vận động của tinh trùng, tăng tỷ lệ tinh binh bất động và tổn thương DNA.
Điển hình trường hợp của một bệnh nhân nam 34 tuổi (ngụ Tiền Giang), tìm đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản của bệnh viện điều trị hiếm muộn sau 7 năm kết hôn nhưng không có con. Qua ghi nhận, bệnh nhân làm nghề trồng cây ăn trái 20 năm, thường xuyên không mặc đồ bảo hộ khi tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật.
Kết quả thăm khám cho thấy, tinh hoàn của bệnh nhân bị teo nhỏ chỉ bằng 1/2 so với nam giới bình thường; tinh trùng ít và bất động lên đến 96%. Xét nghiệm di truyền, bệnh nhân bình thường nhưng xét nghiệm nội tiết ghi nhận, tình trạng mất cân bằng bằng hormone, rối loạn tuyến yên, tuyến sinh dục làm suy yếu quá trình sinh tinh, dẫn đến vô sinh hiếm muộn. Đáng chú ý, người bệnh có thêm dấu hiệu nữ hóa giọng nói và tuyến vú, gợi ý sự tổn thương đã kéo dài nhiều năm.
Theo bác sĩ Danh, nam giới tiếp xúc với hóa chất độc hại mà không trang bị đồ bảo hộ có thể gây ngộ độc cấp tính. Về lâu dài, tình trạng này có thể gây ra các bệnh lý ở da, mắt, hệ hô hấp, hệ thần kinh, tăng nguy cơ vô sinh và nguy cơ mắc ung thư. Dư lượng hóa chất cũng tác động đến môi trường, gây ô nhiễm đất, nước, hệ sinh thái và gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
“Đối với trường hợp bệnh nhân này, chúng tôi đã xây dựng phác đồ điều tị bằng thuốc để điều chỉnh cân bằng nội tiết, cải thiện chất lượng và số lượng tinh trùng. Tuy nhiên, trước khi điều trị, bệnh nhân được trữ đông một mẫu tinh trùng dự phòng cho trường hợp không đáp ứng với thuốc. Bên cạnh đó, khuyến cáo bệnh nhân hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, áp dụng chế độ dinh dưỡng đầy đủ, tránh hút thuốc lá hay lạm dụng rượu bia và các chất kích thích. Sau một tháng dùng thuốc, kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ của bệnh nhân cải thiện hơn so với trước”, bác sĩ Danh thông tin.
Ngoài yếu tố trên, nam giới làm việc trong môi trường nhiệt độ cao như tài xế đường dài, thợ rèn; tiếp xúc với tia xạ hay các kim loại nặng; sống trong môi trường ô nhiễm; mắc các bệnh lý nam khoa, viêm nhiễm, stress… cũng tăng nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, gây vô sinh nam.
Bác sĩ khuyến cáo, nam giới khi sử dụng hóa chất nên tuân thủ về liều lượng; đọc kỹ hướng dẫn; trang bị kính bảo hộ, đeo khẩu trang, mặc quần áo không thấm nước và có khả năng chống hóa chất; đi ủng để bảo vệ chân. Bên cạnh đó, nên chú trọng khám sức khỏe tổng thể và sức khỏe sinh sản định kỳ. Trường hợp chưa kết hôn nhưng sức khỏe sinh sản giảm sút, nên cân nhắc trữ đông tinh trùng giúp bảo tồn khả năng có con trong tương lai.Vợ chồng sau kết hôn một năm chưa có con, nên đến khám và điều trị sớm giúp tăng tỷ lệ thành công và giảm chi phí.
