Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-o-cha và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 27-28/11. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông Prayuth Chan-o-cha trên cương vị Thủ tướng Thái Lan và là chuyến thăm theo thông lệ ASEAN.
Việt Nam và Thái Lan thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1976. Quan hệ hai nước bắt đầu khởi sắc từ sau chuyến thăm chính thức Thái Lan của Thủ tướng Phạm Văn Đồng vào năm 1978. Từ năm 1991 đến nay, quan hệ hai nước dần được cải thiện và phát triển mạnh, nhất là sau khi Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN.
Năm 2004, hai nước đã tiến hành họp Nội các chung lần thứ nhất. Đây là cơ chế hợp tác song phương tầm vĩ mô do Thủ tướng hai nước đồng chủ trì, đề ra các định hướng lớn trong quan hệ hữu nghị hợp tác. Quan hệ hai nước phát triển tốt đẹp trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt năm 2013, Việt Nam và Thái Lan chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược nhân chuyến thăm Thái Lan của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Hai bên thường xuyên có trao đổi tiếp xúc cấp cao và các cấp. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp Thủ tướng Prayuth Chan-o-cha bên lề Hội nghị cấp cao APEC 22 (tháng 11/2014). Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng gặp Thủ tướng Prayuth Chan-o-cha bên lề Hội nghị ASEM 10 (tháng 10/2014) và Hội nghị Cấp cao ASEAN 25 (tháng 11/2014). Ngày 17/7/2014, hai bên đã tiến hành họp Tham khảo chính trị lần thứ 4.
Về quan hệ kinh tế- thương mại- đầu tư, tổng kim ngạch thương mại song phương hai nước tính đến tháng 9/2014 đạt 7,6 tỷ USD (tăng 11% so với cùng kỳ năm 2013). Tính đến tháng 10/2014, Thái Lan có 365 dự án đầu tư ở Việt Nam với tổng vốn đăng ký 6,63 tỷ USD, đứng thứ 9 trong số các nhà đầu tư vào Việt Nam.
Việt Nam hiện có 8 dự án đầu tư tại Thái Lan trị giá khoảng 9 triệu USD. Hợp tác ở cấp địa phương diễn ra khá sôi nổi. Tỉnh Hà Tĩnh ký Biên bản hợp tác với tỉnh Nakhon Phanom. Tỉnh Quảng Nam ký Thỏa thuận hợp tác với tỉnh Ubon Ratchathani.
Từ năm 2005 đến nay, hai bên trao đổi nhiều đoàn quân sự cấp cao, tích cực trao đổi các đoàn chuyên viên, học viện, nhà trường... nhằm tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, góp phần phát triển quan hệ hữu nghị giữa hai nước. Hai bên cũng thường xuyên trao đổi đoàn sang thăm, trao đổi kinh nghiệm trên lĩnh vực phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm ma túy, tội phạm lợi dụng công nghệ cao, tội phạm mua bán người...
Bộ Giáo dục hai nước đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục. Thái Lan hỗ trợ tăng cường năng lực đào tạo và giảng dạy tiếng Thái tại một số trường đại học của Việt Nam như: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Đà Nẵng, Đại học Hà Nội...
Thái Lan ủng hộ Đề án thành lập Trung tâm Ngôn ngữ và Giáo dục Việt Nam tại Thái Lan và đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan trong các trường đại học tại Việt Nam. Hai bên tích cực trao đổi đoàn và giao lưu văn hóa giữa nhân dân hai nước. Thái Lan đã tạo điều kiện cho việc xây dựng hai khu lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Udon Thani và Nakhon Phanom là nơi Bác Hồ đã từng sống và làm việc.
Việt Nam và Thái Lan tăng cường hợp tác trong việc phát triển và khai thác tuyến Hành lang kinh tế Đông Tây cũng như phát triển các tuyến đường bay giữa hai nước. Hai bên cũng đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác phát triển đào tạo nghề tại các nước ACMECS (gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan và Myanmar); đang tích cực soạn thảo Thỏa thuận hợp tác về lao động...
Việt Nam rất mong muốn được hoc tập kinh nghiệm của Thái Lan trong tổ chức và phát triển một nền nông nghiệp hàng hóa, tuy nhiên hiện nay hợp tác nông, lâm, ngư nghiệp chưa được đẩy mạnh. Hai nước chủ yếu tập trung vào trao đổi một số đoàn chuyên gia tham quan khảo sát về phát triển nông thân, hợp tác xã nông nghiệp, chế biến nông sản, cúm gia cầm, trao đổi, học tập kinh nghiệm về quản lý nghề cá tại mỗi nước. Gần đây hai nước đã ký thỏa thuận về tăng cường hợp tác về thủy sản.
Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-o-cha nhằm tiếp tục thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước phát triển; trao đổi một số đề nghị hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực như: thương mại, đầu tư, giao thông, vận tải, kết nối, sản phẩm nông, lâm nghiệp và tăng cường hợp tác tại các diễn đàn hợp tác khu vực và quốc tế, trong đó có hợp tác tiểu vùng sông Mekong.
Nguyễn Hồng Điệp
