Đây là nội dung được trao đổi tại đối thoại về tác động chính sách và giải pháp giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm, diễn ra ngày 25/9, do Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Vietnam), Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội. Chương trình được tổ chức hướng tới Ngày Quốc tế Nhận thức về Thất thoát và Lãng phí Thực phẩm (29/9).
Hợp tác đa bên để giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm
Theo các chuyên gia, thất thoát và lãng phí thực phẩm có thể phát sinh ở nhiều khâu trong chuỗi thực phẩm, từ sản xuất, thu hoạch, vận chuyển, bảo quản, phân phối đến tiêu dùng. Vì vậy, việc giảm lãng phí cần sự tham gia của nhiều bên và được đặt trong mối liên hệ với phát triển nông nghiệp bền vững, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Chia sẻ tại chương trình, bà Sanne Høj Andrén, Tham tán phụ trách Lương thực, Nông nghiệp và Thực phẩm, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của hợp tác đa bên trong việc giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm.
Theo bà Sanne Høj Andrén, Đan Mạch coi việc giảm thất thoát và lãng phí thực phẩm là một nội dung cần được thúc đẩy thông qua sự hợp tác giữa nhiều bên trong toàn bộ hệ thống thực phẩm. Những thay đổi có ý nghĩa không chỉ đến từ chính sách mà còn từ sự tham gia của doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, tổ chức xã hội và người dân.
Bà Sanne Høj Andrén cho rằng, Việt Nam và Đan Mạch có nhiều cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời cùng tìm kiếm những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Theo bà, việc đưa các nội dung về thực phẩm, môi trường và kinh tế tuần hoàn đến với sinh viên và thế hệ trẻ cũng là một hướng tiếp cận nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy các sáng kiến bền vững.
Tiến sĩ Vinod Ahuja, Đại diện FAO tại Việt Nam nhấn mạnh, đằng sau mỗi bữa ăn không chỉ là thực phẩm mà còn là công sức của nông dân cùng các nguồn lực đất đai, nước và năng lượng. Vì vậy, lãng phí thực phẩm cũng đồng nghĩa với lãng phí những nguồn lực đã tạo ra thực phẩm đó.
Đại diện FAO cho rằng, thay đổi có thể bắt đầu từ những hành động rất nhỏ như bảo quản tốt hơn, vận chuyển hiệu quả hơn, lấy vừa đủ và sử dụng thực phẩm hợp lý. Quan trọng hơn, mỗi người có thể chia sẻ ý tưởng và cùng biến ý tưởng thành hành động.
Theo Tiến sĩ Vinod Ahuja, thanh niên không chỉ là đối tượng của sự thay đổi mà chính là lực lượng tạo ra sự thay đổi. Với sức sáng tạo, công nghệ và tinh thần hợp tác, người trẻ có thể góp phần xây dựng một hệ thống lương thực, thực phẩm thông minh hơn, công bằng hơn và ít lãng phí hơn. Ông cho rằng các sáng kiến như Green Hero Solutions là cơ hội để những ý tưởng của thanh niên được kết nối, thử nghiệm và đưa vào thực tiễn.
Từ giảm lãng phí đến sử dụng hiệu quả tài nguyên
Từ thực tiễn kết nối các nguồn thực phẩm còn giá trị với những người và cộng đồng có nhu cầu, ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Vietnam) nhấn mạnh, giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm không chỉ là xử lý những gì đã bị bỏ đi mà quan trọng hơn là tìm cách để các nguồn thực phẩm còn giá trị tiếp tục được sử dụng đúng nơi, đúng lúc và tạo ra giá trị cho cộng đồng.
Để làm được điều đó, theo ông Nguyễn Tuấn Khởi, cần sự phối hợp của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức xã hội và cộng đồng. Trong đó, Green Hero Solutions là không gian kết nối các bên cùng chia sẻ kinh nghiệm, thử nghiệm và tìm kiếm những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.
Ông Tạ Hồng Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ, từ thực tiễn triển khai các hoạt động thúc đẩy chuyển đổi xanh, Green Hero Solutions mở ra không gian để thanh niên cùng tìm kiếm và đề xuất những giải pháp liên quan đến thực phẩm, nông nghiệp, môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Các sáng kiến được tiếp cận từ những vấn đề thực tế, hướng tới khả năng ứng dụng và tạo ra giá trị cho cộng đồng.
“Giảm thất thoát, lãng phí thực phẩm không thể chỉ được nhìn nhận ở khâu tiêu dùng mà cần đặt trong mối liên hệ xuyên suốt với sản xuất nông nghiệp, sử dụng tài nguyên, sinh kế của người dân, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội”, ông Tạ Hồng Sơn nhấn mạnh.
Theo hướng tiếp cận kinh tế tuần hoàn, ông Tạ Hồng Sơn nêu, giảm lãng phí thực phẩm không chỉ là giảm lượng thực phẩm bị bỏ đi mà còn là tìm cách giảm thất thoát từ quá trình sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến và phân phối; đồng thời tận dụng hợp lý phụ phẩm và các nguồn hữu cơ để tạo ra những giá trị mới, qua đó giảm áp lực lên tài nguyên và môi trường.
Từ góc độ công tác Đoàn, ông Tạ Hồng Sơn nhấn mạnh việc tạo cầu nối giữa ý tưởng của thanh niên với nhu cầu thực tế của địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng. Những vấn đề của sản xuất và đời sống có thể trở thành bài toán để sinh viên, thanh niên nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước hoàn thiện thành giải pháp.
Tại chương trình, Ban Tổ chức giới thiệu “Green Booklet - Cẩm nang Xanh”, cung cấp kiến thức và gợi ý thực hành về sử dụng thực phẩm có trách nhiệm, hạn chế lãng phí và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Nội dung cẩm nang tập trung vào những hành động có thể thực hiện trong đời sống hằng ngày, từ lựa chọn, bảo quản và sử dụng thực phẩm đến hạn chế thực phẩm bị bỏ đi, tận dụng nguồn tài nguyên và hình thành thói quen tiêu dùng có trách nhiệm.
Ban Tổ chức cũng trao 20 suất học bổng “Food Hero - Tiếp sức đến trường” cho sinh viên Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.
