Theo hai quan chức Israel am hiểu các cuộc trao đổi riêng của ông Netanyahu với hãng tin Reuters, nhà lãnh đạo Israel lo ngại nước này đang dần bị gạt khỏi tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran về một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt chiến sự bùng phát sau các đợt không kích phối hợp của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Hiện Mỹ và Iran vẫn chưa đạt được đột phá đáng kể trong các cuộc thương lượng gián tiếp do Pakistan làm trung gian. Hai bên tiếp tục bất đồng về chương trình hạt nhân của Tehran, yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt cũng như vai trò của Israel trong cuộc xung đột với lực lượng Hezbollah tại Liban.
Theo các nguồn tin Israel, ông Netanyahu đặc biệt quan ngại về nội dung của bản dự thảo thỏa thuận đang được thảo luận. Israel muốn duy trì quyền tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào những gì nước này coi là các mối đe dọa an ninh trên nhiều mặt trận, bao gồm cả Liban. Tuy nhiên, điều này có thể trở thành trở ngại lớn nếu Iran yêu cầu chấm dứt hoàn toàn các hoạt động quân sự của Israel ở miền Nam Liban như một điều kiện cho thỏa thuận.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết thỏa thuận đang được đàm phán có thể bao gồm việc Iran mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc Washington dỡ bỏ phong tỏa hải quân, trước khi hai bên bước vào các cuộc thương lượng sâu hơn liên quan chương trình hạt nhân của Tehran.
Các nguồn tin Iran cho biết trong các giai đoạn tiếp theo, hai bên có thể tìm kiếm “những công thức khả thi” nhằm xử lý kho dự trữ urani làm giàu cao của Iran, trong đó có phương án pha loãng vật liệu hạt nhân dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Dù thỏa thuận tiềm năng chưa giải quyết triệt để các lo ngại của Israel về chương trình hạt nhân Iran, ông Netanyahu đã thừa nhận rằng Tel Aviv “không có cách nào gây ảnh hưởng tới Tổng thống Mỹ ở thời điểm hiện tại”.
Văn phòng Thủ tướng Israel hiện chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.
Trong tuần trước, ông Trump và ông Netanyahu đã điện đàm ít nhất ba lần. Các quan chức Israel cho biết Tel Aviv từng chuẩn bị cho khả năng nối lại các cuộc không kích phối hợp với Mỹ nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
Sau cuộc điện đàm ngày 19/5, ông Trump nói với báo giới rằng Thủ tướng Israel “sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn ông ấy làm”. Hai nhà lãnh đạo tiếp tục điện đàm trong các ngày 22 và 23/5, cùng thời điểm ông Trump trao đổi với lãnh đạo các nước vùng Vịnh, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan về tiến trình đàm phán với Iran.
Sau các cuộc trao đổi, ông Netanyahu cho biết hai bên đã thảo luận về việc mở lại eo biển Hormuz cũng như các bước hướng tới một thỏa thuận cuối cùng liên quan chương trình hạt nhân Iran. Ông khẳng định cả hai thống nhất rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc tháo dỡ các cơ sở làm giàu urani và đưa vật liệu hạt nhân đã làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran.
Nhà lãnh đạo Israel cũng cho biết Tổng thống Trump tái khẳng định quyền tự vệ của Israel trước các mối đe dọa an ninh, bao gồm cả tại Liban.
Trong khi đó, giao tranh giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4. Quân đội Israel hiện vẫn duy trì hiện diện tại nhiều khu vực ở miền Nam Liban và tiếp tục tiến hành không kích nhằm vào Hezbollah, trong khi lực lượng này cũng triển khai thiết bị bay không người lái tấn công các vị trí của Israel ở khu vực biên giới phía Bắc.
