Trong tuyên bố ngày 16/2, Bộ trưởng Karnavian cho biết Điều 18B Hiến pháp Indonesia cho phép thiết lập các chính quyền hành chính tự trị. Do đó, quyết định chỉ định Nusantara là thành phố thủ đô tự trị có đầy đủ cơ sở Hiến pháp.
Theo ông Karnavian, trên thực tế Indonesia đang có một số khu vực tự trị. Cụ thể, Jakarta, Aceh, Yogyakarta, Papua và Tây Papua đều đang được quản lý như các khu vực tự trị và có những đặc điểm riêng biệt.
Là một tỉnh tự trị, Aceh có hệ thống quản trị truyền thống Wali Nanggroe. Tại Jakarta với tư cách là thành phố thủ đô, Thống đốc được quyền bổ nhiệm lãnh đạo các quận/huyện và thành phố này không có hội đồng lập pháp cấp dưới.
Quy chế tự trị cho 2 tỉnh Papua đã được luật hóa, cho phép tiếp cận các quỹ tự chủ đặc biệt. Ngoài ra, chỉ những người Papua bản địa mới được đảm nhiệm chức vụ Thống đốc và Phó Thống đốc. Trong khi đó, quyền tự trị cho phép Quốc Vương Sultan của Yogyakarta giữ ghế Thống đốc không qua bầu cử.
Bộ trưởng Karnavian khẳng định cũng như các tỉnh tự trị khác, thủ đô Nusantara cũng sẽ có các điểm khác biệt của mình. Theo quy chế tự trị, người đứng đầu chính quyền hành chính thành phố Nusantara sẽ mang hàm bộ trưởng trong Nội các.
Ngoài ra, Nusantara cũng sẽ được trao các quyền hạn rộng rãi để thực thi các nhiệm vụ của chính phủ, hoặc các nhiệm vụ được ủy quyền, đồng thời linh hoạt trong việc quản lý địa phương mà không có sự can thiệp hoặc xung đột từ các bộ hoặc cơ quan chính phủ, cũng như các quy định khác.
Bộ trưởng Nội vụ Karnavian tiết lộ rằng chính phủ dự kiến sẽ ban hành quy chế quản trị thủ đô quốc gia trong vòng một tháng tới.
Trước đó, Tổng thống J.Widodo đã chọn “Nusantara” (có nghĩa là “quần đảo”) làm tên cho thủ đô mới của nước này. Tiếp đó ngày 18/1, Chủ tịch Hạ viện Indonesia Puan Maharani thông báo Quốc hội nước này đã thông qua dự luật chuyển thủ đô từ Jakarta sang khu vực Kalimantan trên đảo Borneo.
Luật về thủ đô mới sẽ quy định cách thức quản lý và cấp ngân sách nhằm phát triển thủ đô mới. Đây sẽ là khung pháp lý để Tổng thống Indonesia thực hiện hóa kế hoạch chuyển thủ đô đầy tham vọng được công bố lần đầu tiên vào tháng 4/2019.
