Thống nhất năm 1029 là năm xuất hiện 'Danh xưng Thanh Hóa'

Thanh Hóa là vùng đất có bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử. Theo dòng chảy của thời gian, vị thế của tỉnh được khẳng định và phản ánh khá thống nhất qua các bộ chính sử, tư liệu, thư tịch và các công trình nghiên cứu.
Thống nhất năm 1029 là năm xuất hiện 'Danh xưng Thanh Hóa' ảnh 1

Toàn cảnh hội thảo.

Tuy nhiên, việc xác định thời điểm ra đời danh xưng Thanh Hóa với tư cách là một đơn vị hành chính đầu tiên trực thuộc Nhà nước cho đến nay vẫn còn nhiều ý kiến chưa thống nhất.

Để làm rõ điều này, ngày 23/5, tại Thanh Hóa, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Viện Sử học, Ban Tuyên giáo - Tỉnh ủy Thanh Hóa phối hợp tổ chức hội thảo khoa học "Danh xưng Thanh Hóa có từ bao giờ và những cứ liệu lịch sử" với sự tham gia của các chuyên gia, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu hàng đầu trong cả nước.

Ban tổ chức đã nhận được 23 tham luận của các nhà khoa học, trong đó có nhiều tham luận đáng lưu ý như: Thời điểm ra đời địa danh Thanh Hóa; Thử đưa ra vài niên đại về danh xưng Thanh Hóa qua tài liệu văn bia và thư tịch; Về thời điểm ra đời của tên gọi Thanh Hóa; Tên gọi Thanh Hóa và tỉnh Thanh Hóa qua thư tịch Hán Nôm; Những tên gọi hành chính có trước Thanh Hóa...

Các tham luận tập trung vào 3 nhóm ý kiến. Đó là danh xưng Thanh Hóa xuất hiện năm Thiên Thành thứ hai triều Lý Thái Tông (1029) hoặc trong khi chờ đợi có thêm kết quả nghiên cứu mới về vấn đề này nên lấy niên đại 1029 cho sự ra đời của danh xưng Thanh Hóa.

Một số ý kiến cho rằng, thời điểm danh xưng Thanh Hóa xuất hiện trước năm 1082 hoặc cụ thể là năm 1082 và kiến nghị tạm thời lấy niên đại 1082 làm thời điểm ra đời của danh xưng Thanh Hóa. Ý kiến thứ 3 đề nghị lấy niên đại 1111 (gắn với tên gọi cấp hành chính: phủ Thanh Hóa qua ghi chép của Việt sử lược, Toàn thư)...

Các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ Viện Sử học, tỉnh Thanh Hóa, tỉnh Thừa Thiên Huế như Phó Giáo sư-Tiến sĩ Lâm Bá Nam, Phó Giáo sư-Tiến sĩ Hà Mạnh Khoa, Tiến sĩ Lê Ngọc Tạo, Nhà nghiên cứu Lê Xuân Kỳ, Nhà nghiên cứu Hoàng Tuấn Phổ... đều cho rằng danh xưng Thanh Hóa xuất hiện năm Thiên Thành thứ hai triều Lý Thái Tông (năm 1029) và trích dẫn nhiều nguồn tư liệu: chính sử, thư tịch, văn bia, nhất là văn bia thời Lý và các ghi chép trong "Cương mục" để minh chứng và bảo vệ quan điểm của mình.

Đặc biệt theo nguồn tư liệu văn bia về thời Lý ở Thanh Hóa được các nhà khoa học hết sức chú trọng và có cái nhìn đồng thuận là Thanh Hóa với tư cách là đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương sớm nhất được giới hạn ở thời Lý (1009-1225).

Nhìn chung các nhà khoa học đều thừa nhận, Thanh Hóa là vùng đất khởi nghiệp của nhiều triều đại quân chủ (triều Tiền Lê, triều Hồ, triều Lê Sơ, Lê Trung Hưng và triều Nguyễn). Thanh Hóa cũng là đất "thang mộc" của các dòng chúa Nguyễn, chúa Trịnh. Trên địa bàn Thanh Hóa từng diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước, được ghi chép khá đầy đủ trong các bộ chính sử từ thời cổ, trung đại đến thời cận hiện đại. Nhiều vấn đề về lịch sử Thanh Hóa trong tiến trình lịch sử dân tộc đã được nghiên cứu đầy đủ, toàn diện và sáng tỏ.

Việc khảo cứu, xác minh sự xuất hiện của danh xưng Thanh Hóa đã và đang trở thành nhiệm vụ khoa học hết sức quan trọng đối với các nhà nghiên cứu địa phương nói riêng và giới sử học cả nước nói chung suốt gần một thập niên qua.

Trên thực tế, trong hội thảo lần này, 2 niên đại chính được các nhà khoa học đặc biệt quan tâm là năm 1029 và 1082, trong đó năm 1029 đang nhận được sự thống nhất lựa chọn và đề xuất nên chọn của nhiều nhà khoa học và nhà nghiên cứu.

Giáo sư Phan Huy Lê - chủ tọa hội thảo đã kết luận và kiến nghị tới Ban tổ chức hội thảo cũng như lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lấy niên đại năm 1029 là năm xuất hiện danh xưng Thanh Hóa. Theo Giáo sư Phan Huy Lê, đây chính là kết quả của quá trình nghiên cứu âm thầm, trao đi đổi lại, tranh luận của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu lịch sử trong suốt một thời gian dài để đi đến thống nhất cao của ngày hôm nay.

Từ kết luận của chủ tọa hội thảo, Ban tổ chức hội thảo sẽ báo cáo với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa và các cơ quan chức năng của tỉnh Thanh Hóa tiếp tục xác lập các hồ sơ pháp lý trình các cấp có thẩm quyền lựa chọn và công nhận lấy niên đại 1029 là năm xuất hiện danh xưng Thanh Hóa.

Bài, ảnh: Hoa Mai (TTXVN)

Dành cho bạn

Thiết bị tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để hoán đổi khuôn mặt, thay đổi phông nền, tạo hình ảnh giả mạo, chẳng hạn bối cảnh tại thành phố Paris. Ảnh: Sơn Hên/PV TTXVN tại Campuchia

Cảnh báo sớm các hình thức lừa đảo trực tuyến xuyên bên giới

Các hình thức lừa đảo trực tuyến với thủ đoạn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hoạt động xuyên biên giới gia tăng. Việc hình thành mạng lưới chia sẻ tín hiệu rủi ro giữa cơ quan chức năng, ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông và các nền tảng số  nhằm cảnh báo, ngăn chặn lừa đảo từ sớm.

Gieo tình yêu khoa học từ những điều bình dị

Gieo tình yêu khoa học từ những điều bình dị

Bằng tình yêu nghề, sự tận tụy và phương pháp giảng dạy sáng tạo, cô giáo Trần Thị Thanh Huyền, Trường Trung học cơ sở Nam Cao (tỉnh Ninh Bình) đã đưa môn Hóa học đến gần hơn với học sinh.

Sống thấp thỏm trong chung cư 'chờ sập'

Sống thấp thỏm trong chung cư 'chờ sập'

Nhiều chung cư tại TP Hồ Chí Minh có tuổi đời hơn 50 năm đang xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào. Trước thực trạng này, Thành phố đang tập trung tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ di dời, cải tạo, xây dựng lại các chung cư xuống cấp.

Bồi dưỡng nhân lực công nghệ cao từ kết nối trí thức Việt

Bồi dưỡng nhân lực công nghệ cao từ kết nối trí thức Việt

Từ việc tiếp nhận nghiên cứu sinh Việt Nam tại các phòng thí nghiệm tại Canada đến kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với đối tác trong nước, Mạng lưới Chuyên gia và Nhà khoa học Việt Nam tại Canada (CVSEA) đang từng bước đưa nguồn lực trí thức kiều bào vào những hoạt động hợp tác cụ thể.