Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được triển khai có ý nghĩa chiến lược trong việc hình thành mạng lưới vận tải đường sắt ở phía Bắc, chạy theo hành lang Đông - Tây, nối liền vùng Tây Bắc với vùng đồng bằng và cảng biển Hải Phòng - một trong những trung tâm hàng hải lớn nhất Việt Nam. Đồng thời, kết nối vận tải đường sắt với Trung Quốc, trực tiếp là khu vực Tây Nam, Trung Quốc.
Tại hội nghị, ông Mai Minh Việt, Phó Giám đốc Ban quản lý đường sắc, Bộ Xây dựng thông tin: Dự án được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết ngày 19/02/2025. Trong đó, tổng chiều dài tuyến chính 390,9 km (đoạn Ga Lào Cai - Ga cảng Lạch Huyện là 385,8 km, đoạn ga Lào Cai - điểm nối ray 5,1 km), 3 tuyến nhánh khoảng 27,9 km. Tổng mức đầu tư toàn tuyến là 203.231 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư là 35.751 tỷ đồng.
Dự kiến sẽ khởi công dự án vào tháng 12/2025 và hoàn thành vào năm 2030. Phạm vi hướng tuyến đi qua địa phận tỉnh Lào Cai khoảng 65 km đi qua thành phố Lào Cai, huyện Bảo Thắng, huyện Bảo Yên và huyện Văn Bàn. Trên tuyến dự kiến bố trí 18 ga (gồm 03 ga lập tàu và 15 ga hỗn hợp) và 13 trạm tác nghiệp kỹ thuật; trong đó, trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 2 nhà ga và 2 trạm tác nghiệp kỹ thuật.
Cụ thể, Ga Lào Cai với tổng diện tích khoảng 84 ha, là ga hỗn hợp, có tác nghiệp hàng hóa, hành khách (trong đó ga Lào Cai mới diện tích 60 ha và ga Lào Cai hiện hữu diện tích 24 ha); Ga Bảo Thắng với tổng diện tích khoảng 26 ha là ga hỗn hợp khách và hàng. Trạm tác nghiệp kỹ thuật Sa Pa (thuộc xã Cam Cọn, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai) với tổng diện tích khoảng 38 ha. Trạm tác nghiệp kỹ thuật Văn Bàn (thuộc xã Tân Thượng, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) với tổng diện tích khoảng 24,2 ha.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Trọng Hài cho biết: Trên cơ sở hồ sơ ranh giới giải phóng mặt bằng sơ bộ do Ban quản lý dự án Đường sắt cung cấp, tỉnh Lào Cai đã khẩn trương triển khai các công việc liên quan như cắm ranh giới thực hiện dự án ra ngoài thực địa với hơn 1.500 điểm, tổ chức đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính. Trên cơ sở kết quả đo đạc kết hợp với hồ sơ địa chính xác định, tổng diện tích dự kiến thu hồi đất khoảng 780 ha với bề rộng phạm vi giải phóng mặt bằng trung bình từ 30 - 130m tùy từng vị trí.
Tỉnh Lào Cai dự kiến thực hiện 20 dự án tái định cư (16 dự án tái định cư, 4 dự án san gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật phục vụ di chuyển các cơ sở sản xuất công nghiệp, cụm công nghiệp) với tổng mức đầu tư khoảng 1.093.063 triệu đồng. Tổng số hộ dân cần di dời để thực hiện dự án, theo thống kê sơ bộ khoảng 950 suất; tổng số cơ sở sản xuất công nghiệp, cụm công nghiệp cần di dời khoảng 91 cơ sở tại khu công công nghiệp đông Phố Mới, cụm công nghiệp Đông Phố Mới và cụm công nghiệp Sơn Mãn - Vạn Hòa.
