Đóng cửa, toàn bộ 7 mặt hàng nông sản đồng loạt tăng giá, nổi bật là lúa mì vọt lên mức cao nhất trong hơn 3 năm. Diễn biến tích cực trên nhiều nhóm hàng giúp chỉ số MXV-Index chốt tuần tại 2.933 điểm.
Giá lúa mì lên đỉnh hơn 3 năm
Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), lúa mì là điểm sáng đáng chú ý trên thị trường nông sản tuần qua. Giá tăng mạnh khi những bất ổn tại khu vực Biển Đen làm dấy lên lo ngại hoạt động xuất khẩu tiếp tục bị gián đoạn, trong khi các thị trường nhập khẩu khó tìm được nguồn thay thế với mức giá tương đương. Kết tuần, giá lúa mì CBOT kỳ hạn tháng 12 tăng 12,12%, lên hơn 288 USD/tấn; lúa mì Kansas tăng 9,29%, lên 310,2 USD/tấn. So với cùng kỳ năm 2025, giá lúa mì hiện cao hơn khoảng 43%.
Tâm điểm của thị trường tuần qua vẫn là Biển Đen. Tiến trình đàm phán Nga - Ukraine gặp nhiều trở ngại, trong khi sự cố một tàu hàng thương mại ngoài khơi Romania hôm thứ Năm (27/8) tiếp tục làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải. Khi rủi ro vận tải tăng lên, chi phí bảo hiểm cũng bị đẩy cao và các hãng tàu trở nên thận trọng hơn khi nhận hàng trong khu vực.
Những khó khăn này đã bắt đầu thể hiện rõ tại các cảng xuất khẩu. Tại Nga, một số hạ tầng nhà ga ngũ cốc ở cảng Novorossiysk gặp sự cố, với thời gian khắc phục ước tính từ 1-4 tháng. Theo Công ty Tư vấn và Phân tích thị trường ngũ cốc Nga (Rusagrotrans), xuất khẩu lúa mì của Nga trong tháng 8 có thể giảm 60% so với cùng kỳ, xuống 1,8 triệu tấn - mức thấp nhất trong tháng 8 kể từ năm 2010.
Tại Ukraine, tuyến vận tải thay thế qua sông Danube cũng không đủ khả năng bù đắp khi khoảng 70 tàu chở ngũ cốc đang chờ qua kênh Sulina của Romania. Năng lực thông quan hạn chế khiến thời gian chờ kéo dài, đồng thời làm tăng thêm chi phí vận chuyển.
Khi nguồn hàng từ Biển Đen chậm lại, các nhà nhập khẩu bắt đầu phải tìm đến những nguồn cung có giá cao hơn. Lúa mì Mỹ hiện được chào từ khoảng 305 USD/tấn, trong khi lúa mì Australia (APW) ở mức 315-320 USD/tấn, so với chỉ 260-280 USD/tấn đối với lúa mì Biển Đen. Ai Cập đã phải mua khẩn cấp 2 tàu lúa mì từ Pháp, trong khi Sudan thực hiện thương vụ mua lúa mì Pháp đầu tiên sau 18 năm.
Nguồn cung thay thế tại châu Âu cũng không thực sự dư dả. Tính đến ngày 23/8, xuất khẩu lúa mì mềm của EU giảm 33% so với cùng kỳ, xuống 2,38 triệu tấn. Trong khi đó, tình trạng khô hạn tại một số khu vực sản xuất của Ukraine tiếp tục làm dấy lên lo ngại về tiến độ gieo trồng lúa mì vụ đông cho niên vụ 2027. Như vậy, trong khi nguồn cung hiện tại gặp trở ngại về logistics, triển vọng nguồn cung vụ mới cũng xuất hiện những tín hiệu kém thuận lợi.
Những thông tin này nhanh chóng tác động đến dòng tiền trên thị trường kỳ hạn. Báo cáo COT của CFTC tính đến ngày 25/8 cho thấy các quỹ đầu cơ (Managed Money) tăng vị thế mua thêm 8.590 hợp đồng và giảm vị thế bán 3.141 hợp đồng, qua đó thu hẹp vị thế bán ròng xuống còn khoảng 13.597 hợp đồng. Tổng khối lượng mở trên CBOT đạt 443.531 hợp đồng.
Việc các quỹ đồng thời giảm vị thế bán và tăng vị thế mua cho thấy dòng tiền đầu cơ đã phản ứng theo hướng tích cực trước những rủi ro mới từ nguồn cung. Khi nguồn hàng vật chất gặp trở ngại, còn các vị thế bán trên thị trường kỳ hạn được thu hẹp, lực mua kỹ thuật càng góp phần đẩy giá lúa mì tăng nhanh trong tuần qua.
Rủi ro eo biển Hormuz hạ nhiệt, giá dầu thô quay đầu suy yếu
Trái ngược với lúa mì, giá dầu thô chịu áp lực rõ rệt trong tuần qua. Khép tuần, giá dầu thô Brent giảm 5,38%, xuống 89,31 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI giảm 4,2%, chốt tuần tại 83,40 USD/thùng.
Giá dầu chịu sức ép khi rủi ro gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz dịu lại, trong khi dòng dầu Trung Đông vẫn được duy trì qua các tuyến vận chuyển thay thế. Đồng USD tăng giá và kỳ vọng chính sách tiền tệ của Mỹ tiếp tục thắt chặt cũng góp phần kéo giá đi xuống.
Tâm điểm của thị trường vẫn là eo biển Hormuz. Iran và Oman đã nối lại đàm phán về việc thiết lập hành lang hàng hải tạm thời, đồng thời bàn về cơ chế quản lý luồng tàu và rà phá thủy lôi. Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong đối thoại Mỹ - Iran, làm giảm bớt lo ngại căng thẳng tại khu vực sẽ tiếp tục leo thang.
Hoạt động vận tải cũng có thêm những tín hiệu tích cực. Mỹ cho biết đã tiến hành rà phá thủy lôi trên một số tuyến hàng hải quốc tế. Các nhà cung cấp dầu Trung Đông tăng sử dụng hình thức chuyển tải từ tàu sang tàu để duy trì xuất khẩu. Khả năng vận chuyển qua Hormuz vì thế được cải thiện, khiến mức độ lo ngại về một cú sốc nguồn cung kéo dài giảm xuống.
Trong khi đó, nguồn dầu từ Trung Đông vẫn tìm được đường ra thị trường. Saudi Arabia đẩy mạnh các tuyến vận chuyển thay thế, chuyển tải từ tàu sang tàu để đưa dầu sang châu Á, đồng thời nối lại hoạt động tại một số cảng và tăng sử dụng các tuyến đường ống tránh Hormuz. Tại Iraq, các lô dầu Basrah Medium và Basrah Heavy giao tháng 9 tiếp tục được chào bán. Goldman Sachs ước tính xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh hiện đạt khoảng 15 - 16 triệu thùng/ngày, cao hơn đáng kể so với mức đáy trong tháng 3.
Việc xuất khẩu vẫn được duy trì dù Hormuz gặp gián đoạn đã làm giảm lo ngại về khả năng thiếu dầu trên thị trường. Đây cũng là một trong những lý do giá dầu không còn giữ được mức cao như những tuần trước.
Ở một diễn biến khác, đồng USD tăng gần 0,9% trong tuần, gây thêm sức ép lên giá dầu. Phát biểu của Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Kevin Warsh cho thấy Fed có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nếu lạm phát vẫn ở mức cao, khiến kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 tăng lên.
USD mạnh lên khiến dầu trở nên đắt hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác, trong khi lãi suất cao hơn có thể làm điều kiện tài chính thắt chặt và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế cũng như nhu cầu năng lượng. Vì vậy, đồng USD và kỳ vọng chính sách tiền tệ tiếp tục là những yếu tố bất lợi đối với giá dầu trong tuần.
Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu tiếp tục giảm trong kỳ điều hành ngày 27/8. Giá xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít và dầu điêzen giảm 459 đồng/lít.
Trước kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân kinh doanh xăng dầu chủ động dự trữ, bảo đảm nguồn cung và duy trì hoạt động liên tục tại các cửa hàng bán lẻ, nhất là tại những khu vực có nhu cầu đi lại và vận tải tăng cao.