Khủng hoảng niềm tin buộc chính phủ vào cuộc
Chính phủ Indonesia tuyên bố sẽ đẩy mạnh cải cách thị trường tài chính, tăng cường minh bạch và quản trị doanh nghiệp sau khi thị trường chứng khoán nước này chứng kiến đợt bán tháo khiến vốn hóa “bốc hơi” khoảng 80 tỷ USD. Diễn biến này cũng dẫn tới việc Tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia từ chức để nhận trách nhiệm.
Phát biểu tại họp báo ngày 30/1, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto khẳng định nhà chức trách cam kết cải tổ thị trường chứng khoán, đồng thời nhấn mạnh các nền tảng kinh tế vĩ mô của Indonesia vẫn ổn định. Ông cho biết chính phủ sẽ bảo vệ nhà đầu tư thông qua việc duy trì quản trị tốt và minh bạch thông tin.
Đề xuất cải cách nhằm trấn an nhà đầu tư
Theo Reuters, các biện pháp cải thiện đang được đề xuất bao gồm nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng tối thiểu lên 15%, cho phép các quỹ hưu trí và bảo hiểm tăng tỷ trọng đầu tư vào thị trường vốn lên 20% danh mục, từ mức 8% hiện nay, đồng thời rà soát mối liên hệ sở hữu của các cổ đông nắm dưới 5% cổ phần.
Động thái cải tổ diễn ra trong bối cảnh tổ chức cung cấp chỉ số MSCI phát tín hiệu có thể hạ thị trường chứng khoán Indonesia xuống nhóm cận biên (frontier market) do lo ngại về cấu trúc sở hữu và tính minh bạch trong giao dịch. Cảnh báo này đã kích hoạt đợt giảm mạnh nhất trong hai ngày của thị trường chứng khoán Indonesia kể từ tháng 4 năm ngoái.
Lãnh đạo sở giao dịch từ chức
Trước áp lực gia tăng, ông Iman Rachman, Tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia, đã nộp đơn từ chức. Ông cho biết hy vọng quyết định này sẽ giúp thị trường vốn Indonesia được cải thiện và lấy lại đà phục hồi trong những ngày tới.
Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia (OJK) khẳng định việc từ chức của ông Iman sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động của thị trường. OJK sẽ trực tiếp dẫn dắt quá trình cải cách và đặt mục tiêu giải quyết các quan ngại của MSCI trước tháng 5. Cơ quan quản lý cũng kêu gọi nhà đầu tư giữ bình tĩnh, đưa ra quyết định một cách lý trí.
Thị trường phục hồi nhẹ nhưng tiềm ẩn rủi ro
Chỉ số tổng hợp Jakarta (JKSE) đã giảm hơn 8% trong hai phiên liên tiếp trước khi bật tăng trở lại hơn 1% sau khi các biện pháp cải tổ được công bố. Đồng rupiah giao dịch quanh mức 16.790 rupiah/USD, sát mức đáy lịch sử ghi nhận hồi tuần trước.
Giới phân tích cho rằng việc lãnh đạo sở giao dịch từ chức là bước đi cần thiết để khôi phục niềm tin. Một số ý kiến đánh giá đây có thể là cơ hội để thị trường Indonesia “tái khởi động” với các chuẩn mực quản trị rõ ràng hơn.
Yếu tố chính trị và dòng vốn ngoại
Theo tờ The Straits Times, Tâm lý nhà đầu tư nước ngoài thời gian qua cũng chịu tác động bởi những lo ngại liên quan đến định hướng chính sách của Tổng thống Prabowo Subianto, bao gồm việc nới rộng thâm hụt ngân sách và gia tăng vai trò của nhà nước trong thị trường tài chính. Việc ông bổ nhiệm cháu trai Thomas Djiwandono vào ngân hàng trung ương hồi tháng Giêng và việc sa thải bộ trưởng tài chính được kính trọng Sri Mulyani Indrawati vào năm 2025 đã làm lung lay niềm tin vào khả năng lãnh đạo của ông Prabowo. Các quyết định nhân sự này đã khiến niềm tin vào công tác điều hành kinh tế bị lung lay.
Dữ liệu từ sở giao dịch cho thấy khối ngoại đã bán ròng khoảng 645 triệu USD cổ phiếu chỉ trong hai ngày thị trường lao dốc, và tổng giá trị bán ròng từ đầu năm 2025 đã lên tới 1 tỷ USD. Dù các động thái nhanh chóng của nhà chức trách phần nào giúp trấn an giới đầu tư, tâm lý thị trường vẫn được đánh giá là mong manh trong ngắn hạn.
