Động thái này được xem là nỗ lực mạnh mẽ nhất của giới lập pháp Mỹ trong thời gian gần đây nhằm giải quyết các quan ngại kéo dài về đạo đức và xung đột quyền lợi trong danh mục đầu tư.
Giao dịch viên tại sàn giao dịch chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh minh họa: THX/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, dự luật này do Chủ tịch Ủy ban Hành chính Hạ viện Mỹ Bryan Steil, đại diện cho bang Wisconsin bảo trợ, quy định rằng các thành viên Quốc hội và gia đình trực hệ của họ không được mua cổ phiếu hay chứng khoán tương đương trong suốt nhiệm kỳ. Luật trên cũng đặt ra yêu cầu minh bạch nghiêm ngặt đối với việc bán cổ phiếu, buộc các nghị sĩ phải công bố công khai ít nhất 7 ngày và không quá 14 ngày trước khi giao dịch, kèm theo số lượng cổ phần và ngày dự kiến bán.
Theo đó, nếu giao dịch bán không diễn ra như đã khai báo, các nghị sĩ liên quan phải chính thức rút lại bản công bố. Bất kỳ vi phạm nào, dù trực tiếp hay gián tiếp thông qua vợ hoặc chồng hay con cái phụ thuộc, đều bị áp dụng chế tài xử phạt vi phạm luật tài chính bắt buộc và các nghị sĩ sẽ được yêu cầu phải bán ngay khoản đầu tư vi phạm.
Mức phạt được đề xuất là khoản tiền 2.000 USD hoặc 10% giá trị giao dịch, cộng thêm toàn bộ lợi nhuận ròng nếu có do văn phòng đạo đức của Hạ viện hoặc Thượng viện giám sát và xác định. Đáng chú ý, dự luật cấm các hạ nghị sĩ sử dụng ngân sách văn phòng, tài khoản chi phí hành chính hay tiền vận động tranh cử để chi trả các khoản phạt này.
Trong trường hợp một nghị sĩ rời nhiệm sở trước khi hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt, văn phòng đạo đức của Hạ viện hoặc Thượng viện có thẩm quyền chuyển hồ sơ sang Bộ Tư pháp để tiếp tục truy cứu trách nhiệm. Quy định này nhằm tránh tình trạng né tránh trách nhiệm bằng cách nghỉ hưu hoặc từ chức.
Theo nội dung dự luật, các điều khoản cấm giao dịch cổ phiếu sẽ có hiệu lực sau 180 ngày kể từ khi luật được ban hành, nhằm tạo thời gian chuyển tiếp cho các thành viên Quốc hội điều chỉnh danh mục đầu tư cá nhân. Ủy ban Hành chính Hạ viện Mỹ dự kiến sẽ tổ chức phiên điều trần xét duyệt và chỉnh sửa dự luật trong tuần này.
Trong nhiều năm qua, Quốc hội Mỹ đã chứng kiến không ít đề nghị cấm giao dịch cổ phiếu của giới lập pháp, nhưng chưa dự luật nào được thông qua thành luật. Lần đề xuất này được giới quan sát đánh giá là bước đi đáng kể, phản ánh áp lực ngày càng lớn từ công chúng đòi hỏi sự liêm chính, minh bạch và trách nhiệm cao hơn từ những người nắm quyền lập pháp quốc gia.