Cấu trúc chỉ huy của Iran được thiết kế để sống sót trước các đòn “tấn công chặt đầu”
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 6/3 dẫn phát biểu của các quan chức châu Âu và Arab nói với báo The Washington Post (Mỹ) cho biết bất chấp việc Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei bị sát hại và tầng lớp lãnh đạo chính trị - quân sự cấp cao của Iran bị tổn thất nặng nề, hiện chưa phát hiện sự đào ngũ đáng kể nào hoặc các cuộc nổi dậy của dân chúng.
“Không có một dấu hiệu nào cho thấy hệ thống đang rạn nứt hay có người đào ngũ. Không có gì cả. Con số bằng không”, một quan chức châu Âu cấp cao giấu tên nói với báo The Washington Post.
“Quyền kiểm soát là hoàn toàn”, vị quan chức này nhấn mạnh.
Theo báo The Washington Post, hệ thống chỉ huy quân sự và chính trị của Iran vẫn bền vững nhờ “một cấu trúc nhiều tầng lớp” được xây dựng để chịu đựng khủng hoảng.
Trong hệ thống này, quyền lực được phân tán bằng cách chỉ định nhiều người có thể lập tức thay thế bất kỳ nhân vật chủ chốt nào nếu họ bị tiêu diệt.
Các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào Israel, Qatar và Bahrain đã bắt đầu chỉ vài giờ sau các đợt tấn công ban đầu, cho thấy hệ thống này vẫn hoạt động hiệu quả.
Sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Iran Aziz Nasirzadeh thiệt mạng trong các cuộc không kích ngày 28/2, ông Majid Ebnelreza đã được Tổng thống Masoud Pezeshkian bổ nhiệm làm quyền bộ trưởng.
Theo một nguồn tin hiểu rõ tình hình, tình báo Mỹ cũng không phát hiện dấu hiệu sớm nào cho thấy hệ thống của Iran đang sụp đổ từ bên trong.
Quan chức châu Âu nói rằng ông biết về các báo cáo cho thấy lực lượng an ninh của chế độ không xuất hiện tại vị trí làm việc, nhưng cho rằng điều này có thể là do mệnh lệnh không tụ tập tại các doanh trại và khu phức hợp để tránh trở thành mục tiêu tấn công, chứ không phải dấu hiệu đào ngũ.
Các nước Vùng Vịnh “bất ngờ trước sự đoàn kết” sau cái chết của Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei
Một quan chức cấp cao Arab nói với tờ The Washington Post rằng các nước Vùng Vịnh từng kỳ vọng việc ông Khamenei bị giết sẽ trở thành bước ngoặt sớm, kích hoạt các cuộc nổi dậy lớn chống lại chính quyền.
“Chúng tôi đã chờ đợi các cuộc biểu tình trên đường phố, nhưng chúng tôi bất ngờ trước sự đoàn kết của họ”, quan chức này nói.
Tại Tehran, cuộc xung đột leo thang dường như làm phức tạp quá trình lựa chọn người kế nhiệm ông Khamenei. Lễ tang của ông Khamenei đã bị hoãn sau khi nhóm chịu trách nhiệm chọn Lãnh tụ Tối cao mới bị các cuộc tấn công của Israel nhắm vào.
Sau cuộc tấn công đó, truyền thông nhà nước Iran thông báo việc bỏ phiếu chọn lãnh tụ tối cao tiếp theo sẽ được tiến hành trực tuyến.
Đầu tuần này, cường độ các cuộc tấn công trả đũa của Iran từng giảm xuống, làm dấy lên suy đoán rằng Iran có thể đang cạn dần đạn dược hoặc không thể tiếp cận các kho vũ khí được chôn sâu.
Tuy nhiên sau đó đã xuất hiện những đợt tấn công dữ dội nhằm vào Bahrain, Qatar và Các Tiêu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Xem video các lực lượng Mỹ tấn công làm tàu sân bay chở thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran bốc cháy. Nguồn: Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 6/3/2026
Iran đặt cược vào việc “chịu đựng lâu hơn” Mỹ và Israel thông qua chiến tranh bất đối xứng
Các quan chức Iran cho thấy họ đã chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài chống lại những đối thủ có sức mạnh quân sự vượt trội.
“Tehran tin rằng họ chỉ có thể chiến thắng bằng cách kéo dài cuộc chiến lâu hơn Mỹ và Israel”, một quan chức châu Âu thứ hai được thông báo về các đánh giá sức mạnh của chế độ Iran cho biết.
“Họ hiểu rằng họ sẽ không thể đánh bại đội quân mạnh nhất thế giới, nhưng bằng chiến tranh bất đối xứng họ có thể gây ra nhiều thiệt hại nhất có thể để buộc Mỹ tìm cách hạ nhiệt”, ông nói.
Theo vị quan chức này, đó là lý do Iran ưu tiên các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh và những nước có thể gây sức ép buộc Mỹ tìm lối thoát khỏi xung đột.
Iran tin rằng hệ thống chính trị và người dân của họ có khả năng chịu đựng khó khăn kéo dài tốt hơn so với các quốc gia Vùng Vịnh và cả Mỹ.
“Chế độ này được xây dựng để tồn tại lâu dài, và họ sẽ không biến mất một cách lặng lẽ”, vị quan chức nói, đồng thời cảnh báo rằng cuộc xung đột càng kéo dài thì mức độ chết chóc ở mọi phía càng có thể gia tăng.
Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel đã đánh trúng hơn 2.000 mục tiêu, phá hủy hơn 30 tàu hải quân Iran và khiến hơn 1.000 người thiệt mạng.
