Những vướng mắc về hiệu quả đầu tư, thủ tục, kết cấu mái nhà xưởng, đấu nối và xử lý sản lượng điện dư đang là những vấn đề cần được tháo gỡ để đẩy nhanh tiến độ triển khai, bổ sung nguồn điện tại chỗ phục vụ sản xuất.
Đây là nội dung được tập trung trao đổi tại buổi làm việc đánh giá tình hình triển khai đầu tư, lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện trong thời gian tới do Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh chủ trì chiều 1/10.
Dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo các sở, cơ quan, đơn vị liên quan và hơn 200 doanh nghiệp tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.
Tỷ lệ doanh nghiệp đăng ký còn thấp
Theo báo cáo của Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh, phát triển điện mặt trời mái nhà tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh có phụ tải lớn vào ban ngày góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm nhu cầu nhận công suất từ lưới điện và nâng cao khả năng chủ động trong sử dụng điện.
Thực hiện định hướng, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà theo 2 đợt trong năm 2026 và 2027, các cơ quan chức năng đã phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục, đôn đốc doanh nghiệp đăng ký và theo dõi tiến độ triển khai.
Đến tháng 9/2026, toàn thành phố có khoảng 335 MW điện mặt trời mái nhà đăng ký phát triển; trong đó 2.268 nguồn, tổng công suất 298,938 MW, đã hoàn thành lắp đặt, đưa vào vận hành, đạt khoảng 89,2% tổng công suất đăng ký
Tuy nhiên, tại nhóm doanh nghiệp được định hướng, khuyến khích đầu tư, tỷ lệ đăng ký còn khá thấp. Trong tổng số 417 doanh nghiệp, với tổng công suất tối thiểu dự kiến 811,5 MW, mới có 75 doanh nghiệp đăng ký, tổng công suất 224,44 MW.
Riêng đợt 1 có 63/217 doanh nghiệp đăng ký, công suất 215,66 MW; đợt 2 có 12/200 doanh nghiệp đăng ký, công suất 8,78 MW.
Như vậy, tỷ lệ doanh nghiệp đăng ký mới đạt khoảng 18% so với tổng số doanh nghiệp được định hướng, khuyến khích đầu tư, trong khi dư địa công suất còn rất lớn. Đáng chú ý, thời gian triển khai đợt 1 trong năm 2026 không còn nhiều, đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ trong những tháng cuối năm.
Từ thực tế trên, tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung phân tích nguyên nhân khiến doanh nghiệp còn thận trọng trong việc đăng ký và đầu tư điện mặt trời mái nhà, đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình triển khai.
Tháo gỡ vướng mắc để doanh nghiệp đẩy nhanh đầu tư
Qua rà soát, doanh nghiệp còn gặp khó khăn về hiệu quả đầu tư, nguồn vốn, hình thức đầu tư; hiện trạng và khả năng chịu lực của mái nhà xưởng; quyền sử dụng mái; xác định quy mô công suất phù hợp với phụ tải; phương án đấu nối, đo đếm và xử lý sản lượng điện dư.
Các đại biểu cũng tập trung trao đổi về cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án điện mặt trời mái nhà trong khu công nghiệp; trình tự, thủ tục đăng ký, cấp phép; cơ chế, chính sách về đầu tư, sản xuất, sử dụng và mua bán điện mặt trời mái nhà. Bên cạnh đó, doanh nghiệp quan tâm đến các tiêu chuẩn, quy chuẩn về an toàn phòng cháy, chữa cháy, yêu cầu về kết cấu, tải trọng mái nhà xưởng và các điều kiện kỹ thuật trong quá trình lắp đặt, đấu nối hệ thống.
Trao đổi về việc xử lý sản lượng điện dư, ông Đỗ Bình Dương, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Bắc Ninh, cho biết doanh nghiệp có nhu cầu bán phần điện mặt trời mái nhà phát dư cần thực hiện theo các quy định hiện hành về điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Công ty Điện lực Bắc Ninh sẽ hướng dẫn doanh nghiệp các điều kiện, trình tự liên quan đến đấu nối, đo đếm và mua bán sản lượng điện dư; việc tiếp nhận, mua điện dư được thực hiện trên cơ sở khả năng tiếp nhận của lưới điện và bảo đảm các yêu cầu về an toàn, vận hành hệ thống điện.
Từ thực tế triển khai, ông Nguyễn Thanh Tuấn, Trưởng Phòng Quản lý năng lượng, Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Goertek Vina chia sẻ, doanh nghiệp đã nghiên cứu nhu cầu sử dụng điện và điều kiện mặt bằng để đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 16,5 MWp. Hệ thống được đầu tư theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ, tận dụng diện tích mái nhà xưởng hiện có để tạo nguồn điện phục vụ sản xuất, qua đó giảm lượng điện mua từ hệ thống điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Theo tính toán bước đầu, hệ thống dự kiến giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 1,3 tỷ đồng/năm chi phí tiền điện, tùy thuộc sản lượng điện phát và tình hình phụ tải thực tế.
Đại diện Goertek Vina cho rằng, bên cạnh hiệu quả kinh tế, sử dụng điện mặt trời mái nhà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, nâng tỷ trọng năng lượng sạch trong hoạt động sản xuất, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, đối tác về môi trường và phát triển bền vững. Doanh nghiệp đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục hướng dẫn cụ thể về đấu nối, đo đếm, vận hành hệ thống và xử lý sản lượng điện dư, qua đó giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả hệ thống đã đầu tư.
Đại diện các sở, ngành, cơ quan, đơn vị chuyên môn đã trực tiếp giải đáp, hướng dẫn một số nội dung thuộc thẩm quyền; đối với những vấn đề cần rà soát, làm rõ thêm, các cơ quan chức năng sẽ tổng hợp, trả lời doanh nghiệp bằng văn bản.
Thời gian tới, các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, phân loại cụ thể từng doanh nghiệp thuộc 2 đợt định hướng theo tiến độ và khả năng triển khai; tập trung hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp có nhu cầu và đủ điều kiện thực hiện.
Đối với doanh nghiệp thuộc đợt 1, thành phố phấn đấu hoàn thành các thủ tục, triển khai đầu tư, lắp đặt và đưa hệ thống vào vận hành trong năm 2026; các doanh nghiệp thuộc đợt 2 chủ động khảo sát, hoàn thiện phương án và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai sớm trong năm 2027.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh ghi nhận, đánh giá cao sự tích cực của cộng đồng doanh nghiệp trong hưởng ứng chủ trương phát triển điện mặt trời mái nhà. Việc doanh nghiệp chủ động đầu tư nguồn điện tại chỗ vừa đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh, vừa góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao chất lượng cung ứng điện và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Phó Chủ tịch UBND thành phố đề nghị các doanh nghiệp đã đăng ký đầu tư chủ động xây dựng kế hoạch, khẩn trương hoàn thiện các thủ tục và tổ chức triển khai, phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2026. Những doanh nghiệp còn chậm tiến độ cần nghiêm túc rà soát nguyên nhân, xác định khả năng thực hiện, xây dựng cam kết và lộ trình cụ thể. Các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan tiếp tục đồng hành, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong phạm vi thẩm quyền; phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Theo lãnh đạo thành phố, phát triển điện mặt trời mái nhà cần sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, bảo đảm các yêu cầu về an toàn, kỹ thuật, hiệu quả đầu tư và phù hợp với nhu cầu phụ tải. Qua đó, từng bước chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển năng lượng sạch, tiết kiệm năng lượng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn.
