'Thanh âm Gốm' kể chuyện nghề gốm Bát Tràng

Tối 19/9, tại làng gốm Bát Tràng (Hà Nội), chương trình biểu diễn nghệ thuật “Thanh âm Gốm” diễn ra trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026.

thanh-am-gom.jpg
Không gian làng nghề Bát Tràng trở thành sân khấu đặc biệt, nơi câu chuyện về đất và nghề được kể bằng ngôn ngữ của nghệ thuật. Ảnh: Khánh Hoà/TXVN

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, tinh thần của Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 là lấy di sản làm nền tảng, thúc đẩy trao truyền, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa, kết nối di sản với nghệ thuật, giáo dục, du lịch và cộng đồng, góp phần xây dựng những sản phẩm văn hóa mới mang dấu ấn của Thủ đô. Trong đó, Bát Tràng được lựa chọn như một không gian đặc biệt, nơi di sản nghề gốm không chỉ được lưu giữ qua những sản phẩm hoàn thiện mà còn tiếp tục được tạo tác, trao truyền và sáng tạo mỗi ngày.

thanh-am-gom2.jpg
Mỗi loại nhạc cụ mang một sắc thái riêng, gợi liên tưởng đến tiếng vọng từ lòng đất, hơi thở của lửa hay nhịp sống bình dị của làng quê Việt Nam. Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN

Từ ý tưởng sử dụng Đất - Nước - Lửa làm hệ biểu tượng xuyên suốt, chương trình được giàn dựng như một hành trình trải nghiệm liền mạch của các hoạt động kết nối ký ức làng nghề, chất liệu gốm với âm nhạc, chuyển động sân khấu, nghệ thuật sắp đặt và sự hiện diện của chính những người làm nghề tại Bát Tràng - ba giá trị trung tâm khiến một sản phẩm văn hóa thực sự "sống"- bà Vũ Thu Hà nêu rõ.

thanh-am-gom3.jpg
“Thanh âm gốm” đưa người xem trở về với cội nguồn của nghề, nơi đất gặp lửa, bàn tay gặp sáng tạo và những giá trị văn hóa truyền thống được đánh thức bằng một ngôn ngữ nghệ thuật mới. Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN

Lựa chọn Bát Tràng làm không gian tổ chức, “Thanh âm Gốm” khai thác chính chất liệu của làng nghề để xây dựng một hành trình nghệ thuật xuyên suốt. Đất, nước và lửa được sử dụng làm những biểu tượng trung tâm, gắn với quá trình hình thành sản phẩm gốm và câu chuyện về nghề, người, ký ức văn hóa của làng nghề ven sông Hồng. Chương trình mở đầu với “Mở đất”, đưa khán giả bước vào không gian Bát Tràng thông qua những câu chuyện về văn hóa gốm, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm như nặn gốm, vẽ lam. Qua đó, người xem có cơ hội tìm hiểu trực tiếp về quá trình tạo nên một sản phẩm gốm cũng như không gian sống của một làng nghề vẫn đang tiếp tục phát triển.

thanh-am-gom4.jpg
Thanh âm gốm” không chỉ kể chuyện bằng âm nhạc mà còn kể chuyện bằng văn hóa. Những âm thanh được tạo ra không nhằm đơn thuần mô tả hay lý giải về làng nghề, mà mở ra không gian cảm nhận, kết nối với tâm hồn người nghe thông qua biểu cảm của nhạc cụ và nghệ sĩ. Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN

Tiếp đó, hoạt cảnh “Lửa nghề Bát Tràng” kết hợp múa, xiếc và chuyển động sân khấu để tái hiện các công đoạn trong nghề gốm, từ xử lý đất, tạo cốt, phủ men, xếp lò, canh lò đến vận chuyển sản phẩm. Những kinh nghiệm nghề được truyền qua nhiều thế hệ được chuyển hóa thành ngôn ngữ biểu diễn, trong đó câu “Nhất xương, nhì da, thứ ba dạc lò” trở thành một trong những điểm nhấn gợi mở câu chuyện về kỹ nghệ làm gốm Bát Tràng.

thanh-am-gom5.jpg
Nghệ nhân làng gốm Bát Tràng trực tiếp làm sản phẩm tại chương trình. Ảnh: Khánh Hoà/TXVN

Điểm nhấn của chương trình là GOm Show - Âm thanh từ gốm, do nhóm nghệ sĩ Đàn Đó phát triển trên nền tảng nghiên cứu chất liệu bản địa. Sau gần 15 năm nghiên cứu, thử nghiệm, nhóm đã phát triển hơn 30 loại nhạc cụ và vật thể tạo âm từ gốm, sành. Sau phần trình diễn của GOm Show, “Dòng chảy di sản” kết hợp âm nhạc gốm với múa, xiếc và sự tham gia của cộng đồng. Các ngôn ngữ nghệ thuật được kết nối trên cùng sân khấu, hướng tới hình ảnh một cộng đồng cùng gìn giữ và tiếp nối di sản.

Chương trình “Thanh âm Gốm” tiếp tục diễn ra vào tối 20/9 tại Bát Tràng.

Tuyết Mai – Thanh Xuân/TTXVN

Dành cho bạn

Tiếng vọng ngàn năm từ tiếng trống ba miền

Tiếng vọng ngàn năm từ tiếng trống ba miền

Chuyện những chiếc trống Tây Nguyên ‘có tai’, trống Đọi Tam (Ninh Bình) với bí thuật ‘da trâu tang mít’, trống Bình An (Tây Ninh) với sáng tạo từ gia đình 5 đời làm trống thu hút công chúng khám phá.

Khắc hoạ cuộc đời những người phụ nữ trên màn ảnh

Khắc hoạ cuộc đời những người phụ nữ trên màn ảnh

Liên hoan phim Tài liệu Châu Âu - Việt Nam lần thứ 16 ghi dấu bằng nhiều tác phẩm khai thác câu chuyện về người phụ nữ, từ hành trình cống hiến cho khoa học, giáo dục đến những số phận gắn với lịch sử, xã hội và tình bạn xuyên biên giới.