Trước tình trạng này, phóng viên TTXVN tại Trung Quốc đã có cuộc phỏng vấn ông Nông Đức Lai - Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc để tìm hiểu về những nỗ lực của Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc nhằm thúc đẩy việc giải quyết tình trạng ách tắc hàng hóa ở biên giới hai nước hiện nay. Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn:
Thưa ông, hiện đang xảy ra tình trạng ách tắc hàng hoá ở biên giới Việt - Trung trong thời gian khá dài, ông có thể cho biết nguyên nhân là gì?
Trong thời gian vừa qua, hiện tượng ách tắc hàng hóa xuất hiện ở nhiều khu vực cửa khẩu biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Đây không phải là một vấn đề mới mà đã tái diễn trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, năm nay tình hình diễn ra nghiêm trọng hơn. Tôi cho rằng có hai nguyên nhân chính dẫn đến vấn đề này.
Thứ nhất, giai đoạn cuối năm Dương lịch và giáp Tết Nguyên đán, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước rất cao nhằm phục vụ nhu cầu chuẩn bị cho dịp lễ lớn nhất trong năm của cả hai bên. Giống như Việt Nam, người dân Trung Quốc đặc biệt coi trọng dịp lễ truyền thống này, nhu cầu về một số mặt hàng thực phẩm tăng cao trong dịp Tết, ví dụ như các sản phẩm có sắc đỏ (màu của vận may) như quả dưa hấu, thanh long hay các sản phẩm thủy sản (tôm, cua) luôn là rất lớn.
Thứ hai, trong bối cảnh dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp trong khu vực và trên thế giới, thời gian gần đây, với việc kiên quyết duy trì chính sách “Zero COVID” (đưa số ca lây nhiễm trong cộng đồng về 0), Trung Quốc liên tục tăng cường những biện pháp phòng chống dịch nghiêm ngặt, khiến hoạt động xuất nhập khẩu giữa Trung Quốc với các quốc gia có chung đường biên giới nói chung và với Việt Nam nói riêng, gặp khó khăn nhất định. Trong những chính sách phòng chống dịch gần đây, Chính quyền Trung ương Trung Quốc đã yêu cầu các địa phương cửa khẩu thực hiện nghiêm các biện pháp quản lý biên giới, trong đó có quản lý hoạt động xuất nhập cảnh đối với con người và hàng hóa.
Xin ông cho biết phía Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc đã có những nỗ lực gì nhằm thúc đẩy việc giải quyết tình trạng ùn ứ hàng hoá ở biên giới Việt - Trung hiện nay?
Thương vụ Việt Nam tại Bắc Kinh đã phối hợp với Chi nhánh Thương vụ tại Nam Ninh và Côn Minh thường xuyên theo dõi diễn biến tình hình tại phía cửa khẩu Trung Quốc, kịp thời nắm bắt các thông tin liên quan đến chính sách và hoạt động quản lý tại cảng/cửa khẩu của Trung Quốc đối với xuất nhập khẩu hàng hóa, và có các báo cáo sớm với những đề xuất cụ thể cho các cơ quan hữu quan Việt Nam nhằm kịp thời thông tin cho doanh nghiệp và đưa ra phương án hỗ trợ cho hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc được thông suốt.
Ngoài ra, Thương vụ luôn giữ liên hệ mật thiết với cơ quan Hải quan, các cơ quan quản lý thương mại trung ương phía Trung Quốc nhằm tích cực trao đổi thông tin, phản hồi ý kiến của Bộ ngành hữu quan hai bên về những vấn đề liên quan đến hoạt động thương mại nói chung và thuận lợi hóa thương mại tại cửa khẩu biên giới Việt - Trung nói riêng.
Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, các cơ quan hữu quan Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để hạn chế tối đa thiệt hại do ùn tắc hàng hóa tại biên giới với Trung Quốc?
Theo tôi, trước mắt Việt Nam cần có biện pháp điều tiết lượng hàng hóa ngay từ đầu nguồn (từ các địa phương), một mặt, giảm bớt hàng hóa đưa lên khu vực cửa khẩu biên giới trong lúc này để giải phóng trước hàng hóa đang tồn đọng và tránh tăng thêm ùn tắc, hoặc điều tiết những loại hàng hóa có thể thông quan tại cửa khẩu một số địa phương ngoài Lạng Sơn, Quảng Ninh. Mặt khác, khuyến khích các hàng hóa xuất khẩu có thể xuất khẩu chính ngạch chuyển sang vận tải theo đường biển.
Ngoài ra, chúng ta cũng cần tiếp tục tích cực trao đổi với các cơ quan hữu quan và địa phương cửa khẩu phía Trung Quốc để phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ hai phía, vì hiện nay lượng hàng hóa từ Trung Quốc xuất khẩu sang Việt Nam thông qua cửa khẩu đường bộ trong dịp cuối năm cũng rất lớn.
Vâng, xin cảm ơn ông!
