Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản

Tình trạng tội phạm mạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để gia tăng tần suất và quy mô tấn công vào các doanh nghiệp, tổ chức tại Nhật Bản đang diễn biến hết sức phức tạp. Làn sóng tấn công công nghệ cao này không chỉ làm rò rỉ dữ liệu cá nhân của hàng triệu người dùng mà còn gây ra nhiều vụ "thiệt hại thứ cấp" như chiếm đoạt và quy đổi trái phép điểm thưởng hội viên.

Ảnh minh họa: Transcosmos/TTXVN
Ảnh minh họa: Transcosmos/TTXVN

Theo giới phân tích, việc AI bị đưa vào các kịch bản tấn công là nguyên nhân cốt lõi khiến thiệt hại tăng vọt. Giáo sư Yoshioka Katsunari, chuyên ngành an ninh mạng, Đại học Quốc gia Yokohama, chỉ ra rằng, AI cho phép kẻ gian tự động hóa và triển khai các đợt tấn công trên diện rộng trong thời gian cực ngắn.

Đáng chú ý, khoảng thời gian trung bình từ khi một lỗ hổng hệ thống được phát hiện, công bố cho đến khi xuất hiện đợt tấn công thực tế đã rút ngắn từ 141 ngày (năm 2024) xuống chỉ còn 35 ngày (tính đến cuối tháng 8/2026). Tốc độ này buộc các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực ứng phó khẩn cấp.

Thực tế cho thấy, hàng loạt vụ rò rỉ dữ liệu lớn đã liên tiếp xảy ra. Ngày 28/9, dịch vụ chia sẻ xe Times Car công bố sự cố rò rỉ khoảng 6,6 triệu tài khoản hội viên, trong đó có 1,6 triệu tài khoản bị lộ cả ảnh chụp giấy tờ xác minh nhân thân như bằng lái xe.

Đầu tháng 10, Tập đoàn bán lẻ MrMax Holdings thông báo nguy cơ rò rỉ thông tin của tối đa 1,73 triệu hội viên, còn Công ty Đồng hồ Citizen xác nhận khoảng 100.000 thông tin cá nhân bị ảnh hưởng sau sự cố tại doanh nghiệp đối tác quản lý biểu mẫu liên hệ.

Bên cạnh đó, các vụ trục lợi trực tiếp từ dữ liệu bị đánh cắp cũng gia tăng. Công ty GMO Research & AI cho biết hệ thống khảo sát của họ bị truy cập trái phép, làm rò rỉ dữ liệu của gần 950.000 hội viên, trong đó kẻ gian đã chiếm đoạt và quy đổi trái phép 611 lượt điểm thưởng sang mã quà tặng Amazon với tổng giá trị hơn 2,8 triệu yen (khoảng 19.000 USD).

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm công nghệ cao sử dụng AI, ông Sejiyama Yutaka thuộc Công ty An ninh mạng Macnica nhấn mạnh Chính phủ Nhật Bản cần nhanh chóng xây dựng bộ giải pháp ứng phó tổng thể, đồng thời hỗ trợ cả khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Các chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo người dùng cần lập tức thay đổi mật khẩu nếu dùng chung tài khoản với các dịch vụ bị rò rỉ, kích hoạt xác thực nhiều yếu tố (MFA) bằng sinh trắc học và cẩn trọng trước các email lừa đảo (phishing) mạo danh tinh vi.

Thành Hữu/TTXVN

Dành cho bạn

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Theo nghiên cứu của Childlight, số báo cáo liên quan đến AI và xâm hại tình dục trẻ em tăng hơn 8.400% trong hai năm. Những hình ảnh giả mạo có thể bị lợi dụng để đe dọa, tống tiền trẻ em, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc phát triển AI an toàn và tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục phổ thông nhằm xây dựng thế hệ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm này gợi mở nhiều vấn đề đối với Việt Nam trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là yêu cầu đổi mới giáo dục, phổ cập kiến thức AI và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Alibaba ra mắt mô hình AI chủ lực mới, nâng cấp về an toàn

Alibaba ra mắt mô hình AI chủ lực mới, nâng cấp về an toàn

Ngày 15/11, tập đoàn Alibaba của Trung Quốc cho ra mắt mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) chủ lực mới Qwen4-Max. Theo Alibaba, mô hình mới có khả năng xử lý tốt hơn các công việc chuyên môn và khoa học phức tạp, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo vệ trước rủi ro về an toàn.

Một số gợi mở đối với Việt Nam từ việc Nhật Bản dùng AI chống tin tặc

Một số gợi mở đối với Việt Nam từ việc Nhật Bản dùng AI chống tin tặc

Trước làn sóng tấn công mạng, Nhật Bản phân bổ khoảng 10 tỷ yen cho các biện pháp khẩn cấp, thúc đẩy ứng dụng AI, cảnh báo sớm và phối hợp công – tư. Kinh nghiệm này gợi mở cho Việt Nam những giải pháp thực hiện Nghị quyết 57, từ bảo vệ hạ tầng số đến nâng cao năng lực ứng cứu và tự chủ công nghệ.

Sinh viên Việt Nam tại Australia hợp tác nghiên cứu AI y học

Sinh viên Việt Nam tại Australia hợp tác nghiên cứu AI y học

Công trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân loại trạng thái thụ thể ung thư vú, do Hội Sinh viên Việt Nam tại Australia (SVAU) phối hợp với Hội Sinh viên – Đoàn Thanh niên Trường Đại học Y Hà Nội thực hiện, vừa được vinh danh trong kỷ yếu Hội nghị quốc tế IUKM 2026