Theo tờ Politico ngày 8/10, ông Alain Quevrin, Giám đốc điều hành Thales Belgium, cho biết các cơ sở sản xuất của công ty - đặc biệt là khu vực Evegnee Fort ở vùng Liege (phía Đông Bỉ) - đã ghi nhận nhiều lần UAV xuất hiện bất thường trong những tháng gần đây. Đây là nhà máy duy nhất ở Bỉ được cấp phép lắp ráp và lưu trữ chất nổ dùng cho sản xuất tên lửa 70 mm FZ275, loại đạn hiện được NATO đặt hàng với số lượng lớn.
“Chúng tôi thấy UAV xuất hiện nhiều hơn rõ rệt so với vài tháng trước”, ông Quevrin nói, đồng thời cho biết Tập đoàn Thales đã lắp đặt hệ thống phát hiện UAV tại toàn bộ các cơ sở của mình. Tuy nhiên, việc đối phó vẫn gặp trở ngại lớn do quy định pháp lý hiện hành. “Chúng tôi có thể dùng thiết bị gây nhiễu để chặn tín hiệu điều khiển, khiến UAV rơi xuống, nhưng điều đó lại bị cấm về mặt pháp lý”, ông nói thêm.
Theo đại diện Tập đoàn Thales, vấn đề cấp bách hiện nay là xác định rõ quy trình xử lý khi UAV xâm phạm không phận nhà máy, bao gồm việc phân định trách nhiệm giữa lực lượng cảnh sát và doanh nghiệp. “Các quy định cần được làm rõ, bởi đây là tình huống mà tất cả chúng ta đều đang phải đối mặt”, ông Quevrin nhấn mạnh.
Hiện Bộ Quốc phòng Bỉ chưa đưa ra bình luận về vụ việc trên.
Tình hình này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan, Romania, Đức, Na Uy và Đan Mạch cũng ghi nhận các vụ UAV không xác định bay vào lãnh thổ trong thời gian gần đây. Một số được cho là UAV Nga, song nhiều trường hợp vẫn chưa rõ nguồn gốc. Trước đó, Đan Mạch đã tạm thời cấm toàn bộ hoạt động bay UAV để đảm bảo an toàn, trong khi NATO triển khai chương trình “Eastern Sentry” nhằm khắc phục các lỗ hổng trong hệ thống phòng không của khối.
Ông Quevrin cho biết nhu cầu tên lửa 70 mm của Tập đoàn Thales tăng “chưa từng có” trong bối cảnh NATO khẩn trương củng cố năng lực phòng không. Phần lớn sản phẩm hiện được chuyển cho Ukraine. Tập đoàn Thales đang nỗ lực tăng gấp đôi công suất sản xuất loại tên lửa FZ275 - cả phiên bản không điều khiển và dẫn đường bằng laser - lên tới 70.000 quả mỗi năm trong vài năm tới, miễn là có đủ đơn đặt hàng.
Loại tên lửa này có thể được dùng để đánh chặn UAV tấn công, trong đó phiên bản dẫn đường bằng laser được thiết kế để tiêu diệt các UAV cỡ lớn, bay cao như dòng Shahed do Iran thiết kế, còn phiên bản không điều khiển có thể phát nổ và tung ra hàng nghìn viên bi thép, đủ sức tiêu diệt các nhóm UAV nhỏ ở tầm thấp.
Sau các vụ UAV xâm nhập không phận Ba Lan và Romania, Tập đoàn Thales đã nhận được hàng chục đơn đặt hàng mới. Ông Alain Quevrin cho biết, dòng tên lửa do Thales sản xuất tuân thủ tiêu chuẩn chung của NATO, có thể dễ dàng tích hợp vào nhiều hệ thống vũ khí hiện có với tầm bắn khoảng 8 km. “Đây là giải pháp linh hoạt, sẵn sàng sử dụng ngay, giúp ứng phó hiệu quả với nhiều loại mục tiêu khác nhau”, ông nhấn mạnh; đồng thời cho biết Đức, Italy, Tây Ban Nha và Ba Lan hiện là những khách hàng lớn của tập đoàn.
Các chuyên gia quân sự cho rằng việc NATO phải dùng tên lửa trị giá hàng triệu USD để bắn hạ những UAV làm bằng gỗ và xốp, có giá chỉ khoảng 10.000 USD, đã làm dấy lên nhiều tranh luận. Tình huống này cho thấy nhu cầu cấp bách về các hệ thống phòng không tầm ngắn có hiệu quả cao nhưng chi phí thấp. Theo Tập đoàn Thales, các loại tên lửa của họ “rẻ hơn tới bốn lần” so với những giải pháp tương tự đang có trên thị trường.
Tuy nhiên, ông Quevrin cảnh báo, để đáp ứng nhu cầu đang tăng vọt, EU cần sớm thành lập cơ chế phối hợp xuyên biên giới về mua sắm và sản xuất quốc phòng. Hiện Liên minh châu Âu bị ràng buộc bởi các quy định cấm tài trợ trực tiếp cho sản xuất vũ khí, song đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ gián tiếp, trong đó có gói tín dụng quốc phòng SAFE trị giá 150 tỷ euro nhằm khuyến khích các quốc gia thành viên cùng đầu tư mua sắm vũ khí.
