Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Trưởng ban Chỉ đạo và Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo chủ trì phiên họp.
Phát biểu khai mạc, nêu rõ tầm quan trọng của công tác giám sát và sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, trong đó nhấn mạnh Quốc hội khóa XVI phải nâng tầm giám sát tối cao theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Quốc hội tập trung giám sát những vấn đề lớn, những lĩnh vực then chốt, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, trước yêu cầu mới về phát triển đất nước nhanh, bền vững, tăng trưởng hai con số, chúng ta đang xây dựng pháp luật để tháo gỡ các điểm nghẽn với nhiều nội dung, trong đó có những nghị quyết được ban hành rất nhanh, rất “tốc độ” để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, việc giám sát ngay từ đầu, giám sát trong quá trình thực hiện là hết sức quan trọng.
Bộ Chính trị đã giao Đảng đoàn Quốc hội xây dựng, trình Bộ Chính trị xem xét cho ý kiến về Đề án “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND” trong chương trình làm việc năm 2026. Mục đích nhằm đánh giá thực trạng vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND, trên cơ sở đó tham mưu ban hành Chỉ thị của Bộ Chính trị. Đây là lần đầu tiên Bộ Chính trị ban hành văn bản riêng đối với hoạt động giám sát của cơ quan dân cử.
Cho biết Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành các quy định chi tiết về các hành vi vi phạm và xử lý vi phạm, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội lưu ý phải kết nối, liên thông giữa giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp với giám sát của Ủy ban Kiểm tra và MTTQ Việt Nam như thế nào để có những kiến nghị được theo dõi, thực hiện đến cùng.
Để đảm bảo chất lượng Đề án, Trưởng ban Chỉ đạo cho rằng phải đánh giá tổng quan sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp thời gian qua; khảo sát nắm tình hình thực tế, ít nhưng đúng trọng tâm, trọng điểm, không gây khó khăn, phiền hà cho cơ sở. Cùng với đó, tổ chức hội thảo và xin ý kiến chuyên gia - những người có bề dày kinh nghiệm thực tiễn, đổi mới phương pháp xin ý kiến.
Báo cáo một số vấn đề về triển khai xây dựng Đề án, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, theo kế hoạch, Ban Chỉ đạo sẽ đề nghị Đảng ủy các cơ quan: Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Kiểm toán Nhà nước; Thanh tra Chính phủ; Bộ Nội vụ; Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; HĐND, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, thành phố tiến hành đánh giá vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND, tình hình hoạt động giám sát và công tác phối hợp trong hoạt động giám sát thời gian qua; đề xuất, kiến nghị tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động này. Đảng ủy Ủy ban Dân nguyện và Giám sát sẽ tổng hợp, xây dựng dự thảo 1 của Đề án chậm nhất là ngày 1/7/2026.
Nội dung chính của Đề án gồm 3 phần: Một số vấn đề lý luận về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND; tình hình vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND; một số giải pháp, kiến nghị nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND.
Tại phiên họp, các đại biểu đã nghe công bố quyết định của Đảng ủy Quốc hội về việc thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND” và cho ý kiến về dự thảo kế hoạch, đề cương Đề án, đề cương báo cáo của các cơ quan và phân công nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo. Các ý kiến thống nhất với đề cương, kế hoạch chi tiết, đề nghị bên cạnh việc tọa đàm, hội thảo, cần tổ chức các buổi làm việc với HĐND các địa phương.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo đánh giá cao cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo là Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã tích cực, triển khai nghiêm túc, quyết liệt các nội dung trong một thời gian rất ngắn.
Nhấn mạnh trách nhiệm chung là làm sao xây dựng đề án với chất lượng cao nhất và dễ làm nhất, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh lưu ý cơ quan soạn thảo phải làm rõ được vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát hiện nay có điểm gì khác trước, nhất là trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đề án phải giải quyết được các điểm nghẽn, những tồn tại, chồng chéo trong lựa chọn nội dung giám sát; khắc phục tình trạng lựa chọn nội dung chưa phù hợp, đồng thời quan tâm đến vấn đề hậu giám sát và chia sẻ dữ liệu giữa hoạt động giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.
