Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia đang đẩy mạnh việc hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh số hóa thủ tục cấp chứng nhận xuất xứ (C/O) và tăng cường phòng chống gian lận xuất xứ... nhằm tạo tạo thuận lợi thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và đáp ứng các cam kết hội nhập quốc tế. Đồng thời, việc hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh số hóa và tăng cường phối hợp quốc tế sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa.
Song song với hoàn thiện chính sách pháp luật, Việt Nam cũng tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa. Hiện nay, việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa đã được thực hiện thông qua Hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử eCoSys. Theo đó, C/O điện tử được tích hợp chữ ký số, con dấu điện tử của cơ quan cấp và mã QR để xác thực thông tin.
Việc áp dụng mã QR trên C/O điện tử cho phép cơ quan hải quan nước nhập khẩu có thể chủ động kiểm tra tính xác thực của chứng từ mà không cần thực hiện nhiều thủ tục xác minh, góp phần giảm số lượng yêu cầu xác minh C/O, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa và tăng tính minh bạch trong hoạt động quản lý xuất xứ.
Việt Nam đang hoàn thiện nhiều cơ chế mới trong quản lý xuất xứ hàng hóa. Việc bổ sung cơ chế tự chứng nhận xuất xứ (C/O) sẽ tạo cơ sở pháp lý để nội luật hóa các cam kết quốc tế của Việt Nam trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong hoạt động xuất khẩu khi có thể tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo quy định, thay vì phụ thuộc vào quy trình cấp giấy chứng nhận truyền thống. Việc áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ không chỉ giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp mà còn nâng cao khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do.
Thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Việt Nam đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa tại nhiều địa phương. Hiện nay, ngoài Bộ Công Thương, việc cấp C/O đã được triển khai thông qua cơ chế phân cấp cho UBND các tỉnh, thành phố. Đến nay, đã có 31/34 địa phương thực hiện và việc mở rộng cấp C/O tại địa phương giúp doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn, giảm áp lực xử lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính.
Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia cho biết: Trong bối cảnh nhiều quốc gia tăng cường kiểm soát xuất xứ hàng hóa để phòng chống gian lận thương mại và lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, việc hiện đại hóa công tác quản lý xuất xứ được xem là yêu cầu quan trọng đối với thị trường nhập khẩu. Các quy định về xuất xứ hiện không chỉ liên quan đến việc hưởng ưu đãi thuế quan mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp.
Các chuyên gia cho rằng việc tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh số hóa và tăng cường phối hợp quốc tế sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường toàn cầu. Những cải cách trong lĩnh vực xuất xứ hàng hóa cũng được đánh giá phù hợp với định hướng thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, ứng dụng khoa học công nghệ trong giai đoạn mới.
