Tại sao Triều Tiên vặn ngược đồng hồ?

Triều Tiên vừa chuyển sang hoạt động theo múi giờ mới để đánh dấu mốc 70 năm ngày thoát khỏi ách thống trị của thực dân Nhật.
Ngày 15/8, người dân Triều Tiên đã bắt đầu đi ngược thời gian, chỉnh đồng hồ sớm hơn 30 phút. “Vương quốc ẩn dật” này đã có lịch riêng tính từ năm 1912, năm sinh của người sáng lập và “chủ tịch vĩnh cửu” Kim Nhật Thành. Sự thay đổi vừa qua đồng nghĩa rằng đất nước này cũng có múi giờ riêng. Vậy tại sao Triều Tiên lại đổi múi giờ?Trong lịch sử, không phải tất cả sự thay đổi như vậy đều đứng vững trước phép thử của thời gian: Các cuộc cách mạng Pháp, nhấn mạnh sự gián đoạn với quá khứ quân chủ, đã thất bại với bộ lịch mới hoàn toàn và thời gian 10 giờ một ngày sau khi áp dụng chúng vào năm 1973. Những thử nghiệm của Liên Xô với một tuần gồm 5 và 6 ngày trong những năm 1930 cũng thất bại. Nhưng những thay đổi vẫn tồn tại có thể giúp các nhà lãnh đạo trong quá khứ được nhớ đến nhiều hơn bất cứ tượng đài kỷ niệm nào. Tháng 7 (July) được đặt theo tên Julius Caesar năm 45 trước công nguyên, và tháng 8 (August) sau này được đặt tên lại theo Augustus Caesar. Các nhà cầm quyền và đế chế của họ đã không còn, nhưng hai nhân vật La Mã nổi tiếng vẫn mãi hiện diện trong lịch phương Tây.
Tại sao Triều Tiên vặn ngược đồng hồ? ảnh 1

 Múi giờ tại Bình Nhưỡng chậm lại so với trước 30 phút, là GMT + 8:30. Ảnh: AP

Trong thời hiện đại, kiểm soát thời gian là một cách để chứng tỏ quyền lực: Bất chấp diện tích đất nước rộng lớn, cả Ấn Độ và Trung Quốc đều dùng một múi giờ duy nhất, buộc toàn bộ người dân các vùng trên cả nước phải bắt nhịp cùng thủ đô. Cố Tổng thống Hugo Chavez đã quyết định chỉnh đồng hồ sớm hơn nửa tiếng năm 2007 để tạo cho Venezuela một múi giờ riêng – cho phép “phân phát ánh nắng mặt trời công bằng hơn” tới người dân và cũng để đảm bảo rằng quốc gia Mỹ Latinh này không chung múi giờ với Mỹ. Có lẽ trường hợp kỳ lạ nhất là đất nước Turkmenistan dưới thời Tổng thống Saparmurat Niyazov, người đã đổi tên tất cả các tháng và hầu hết các ngày trong tuần năm 2002, thậm chí đổi lại tên tháng 4 theo tên mẹ của ông. Về phần mình, tuần qua, Triều Tiên đã vặn ngược đồng hồ để đảo ngược việc thực dân Nhật áp đặt giờ Tokyo lên bán đảo Triều Tiên năm 1912. Năm 1954, Hàn Quốc từng làm điều tương tự, nhưng dã đổi lại theo giờ Nhật Bản năm 1961. Vì vậy, múi giờ mới của Triều Tiên sẽ mở rộng sự chia cắt của bán đảo Triều Tiên sang cả lĩnh vực thời gian và không gian. Theo lý thuyết, công nghệ hiện đại mang tới sự giải phóng khỏi sự chuyên chế tạm thời bằng cách cho phép người dùng sử dụng bất cứ hệ thống nào họ thích. Điện thoại thông minh và máy tính có thể chuyển liền mạch giữa các múi giờ và các hệ thống lịch, cho phép người dùng sử dụng múi giờ và lịch họ thích. Múi giờ hay lịch không chỉ xác định một thời điểm hay giai đoạn cụ thể, chúng còn ra lệnh và phối hợp các hoạt động trên toàn xã hội, đặc biệt bằng cách xác định ngày nào là ngày làm việc và các ngày lễ quốc gia. Chúng phải nhất quán trong các quốc gia và trong một số trường hợp là giữa các quốc gia: Ví dụ như Saudi Arabia, năm 2013 đã phải chuyển cuối tuần từ thứ 5/thứ 6 sang thứ 6/thứ 7 để trùng với các nước Arập khác. Nhu cầu đối với sự phối hợp này đồng nghĩa rằng không có lối thoát khỏi sự kiểm soát tập trung thời gian và lịch – điều giải thích tại sao xu hướng sửa đổi chúng vì các mục đích chính trị là vô tận.
HN (Economist)

Dành cho bạn

Một giàn khoan dầu của Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Bộ trưởng Dầu mỏ Iran bất ngờ từ chức giữa chiến dịch gây sức ép kinh tế của Mỹ

Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad đã từ chức mà chưa công bố lý do, trong bối cảnh Tehran đang chịu sức ép kinh tế gia tăng từ Washington. Động thái diễn ra chỉ vài ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Iran không được đưa dầu thô lên các tàu chở dầu trong tháng 9 và Washington đang siết nguồn thu quan trọng của nước này.

Các tân sinh viên Việt Nam niên khóa 2026 - 2027 được chào đón tại Hungary

Các tân sinh viên Việt Nam niên khóa 2026 - 2027 được chào đón tại Hungary

Ngày 3/10 (giờ Praha), Đại sứ quán nước ta tại Hungary phối hợp với Hội Sinh viên Việt Nam sở tại đã tổ chức chương trình Chào Tân sinh viên năm học 2026-2027, với sự tham dự của gần 100 sinh viên và nghiên cứu sinh Việt Nam đang học tập tại các trường đại học trên khắp quốc gia Trung Âu này.

OPEC+ nhất trí giữ nguyên sản lượng dầu mỏ trong tháng 11

OPEC+ nhất trí giữ nguyên sản lượng dầu mỏ trong tháng 11

Theo phóng viên TTXVN tại New York, Các quốc gia chủ chốt thuộc Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) ngày 4/10 đã đạt được đồng thuận về việc duy trì hạn ngạch khai thác dầu thô không đổi trong tháng 11 tới, giữa lúc xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông tiếp tục làm tê liệt một phần nguồn cung ứng của liên minh này.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Cử tri gốc Latinh chuyển hướng sang đảng Dân chủ

Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Cử tri gốc Latinh chuyển hướng sang đảng Dân chủ

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, các cuộc thăm dò mới được công bố ngày 4/10 (giờ địa phương) cho thấy cử tri gốc Latinh (Hispanic) đang có xu hướng chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, trong bối cảnh mức độ ủng hộ Tổng thống Donald Trump và Đảng Cộng hòa giảm đáng kể, đặc biệt liên quan đến vấn đề kinh tế.